ခ်စ္ႏိုင္(စိတ္ပညာ) - ေခါင္းေဆာင္မႈ အရည္အေသြးႏွင့္ စိတ္ပညာေဆာင္းပါးမ်ား

စာေရးသူ အမှာ

“တစ်ကျိပ်က ေခါင်းေဆာင်ပါ

တစ်ရာမှာ ေခါင်းေဆာင်မဲ့။

တစ်ရာကို တစ်ကျိပ်စိုးလို့

မိုးနိုင်ပါရဲ့”

မြန်မာစာဆိုပညာရှိကြီးတစ်ဦး ေရးခဲ့ဖူးေသာ ေဒွးချိုးကေလးတစ်ပုဒ်က ေခါင်းေဆာင်မှုရှိ ခြင်းေကြာင့် မိမိထက် အေရအတွက် အဆများစွာ သာလွန်ေသာ အခြားအဖွဲ့ကို စိုးမိုးနိုင်နင်းနိုင် ေကြာင်း ေဖာ်ပြခဲ့သည်။ ေခါင်းေဆာင်ေကာင်းေသာ အုပ်စုသည် ေအာင်မြင်၏ ။ တိုးတက်၏ ။ ဖွံ့ဖြိုး ၏ ။ သာယာ၏ ။ ေအးချမ်း၏ ။ ေခါင်းေဆာင် ညံ့ဖျင်းေသာ အအုပ်အသင်းသည် ကျရှုံးရ၏ ။ ဆုတ် ယုတ်ရ၏ ။ မဖွံ့ဖြိုး၊ မသာယာ၊ မေအးချမ်းနိုင်။

ေခါင်းေဆာင်မှု ပြည့်၀ေကာင်းမွန်ေသာ အချိန်အခါတွင် ထိုနိုင်ငံ၊ ထိုတိုင်းပြည်သည် ၀ေပြာစည်ပင်၏ ။ ေခါင်းေဆာင်မှုအရည်အေသွး နိမ့်ကျေသာကာလ၌ မူ သူ့ကျွန်ဘ၀ လက်ေအာက်ခံနိုင်ငံအဖြစ် ဖိနှိပ်ေသွးစုပ် အမြတ်ထုတ်ခြင်းကို ခံရတတ်၏ ။

လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းရှိ အေခြခံအကျဆုံး ယူနစ်တစ်ခုဖြစ်သည့် မိသားစု၊ အိမ်ေထာင်စု တစ်ခုကိုပင် နမူနာကြည့်၊ အဖ၊ အမဟူေသာ အိမ်ဦးနတ်သခင်နှင့် လူကြီးသူမတို့က အကွပ်အကဲ အစီအမံေကာင်းပါက သားသမီးများ၏ ပညာေရး၊ ကျန်းမာေရး၊ ဆက်ဆံေရး ေကာင်းမွန်ေချာေမွ့ ကာ တင့်တယ်သည်၊ ၀င့်ထယ်နိုင်သည်။ ကြွယ်၀ချမ်းသာ စိတ်ချမ်းသာကြသည်။ အဖက အရက် ေသာက်၊ မိခင်က ဖဲရိုက်၊ သားသမီးများ အမှားပြုေသာ် မဆုံးမ၊ ထိုက်သင့်ေသာ ကြင်နာယုယမှုကို မေပး၊ ေခါင်းေဆာင်မှုမေကာင်းေသာ မိသားစုသည် စီးပွားေရး၊ လူမှုေရး မေပြလည်၊ အရှက်ရစရာ များ၊ အခက်ပြဿနာများ ကြုံရတတ်၏ ။

အဓိကကား ေခါင်းေဆာင်မှု အရည်အေသွးပင်ဖြစ်၏ ။ လူသည် တစ်ဦးတစ်ေယာက်တည်း အထီးထီးရပ်တည်မေနနိုင််။ လူနှင့်လူချင်း ေပါင်းသင်းကြရသည်။ သူငယ်ချင်း အချင်းချင်း ေပါင်း သင်းရသည်။ လင်မယားချင်း ေပါင်းသင်းရသည်။ ရပ်ရွာအတွင်း စုစည်းေပါင်းသင်းဆက်ဆံကြရ သည်။ ဤကဲ့သို့ ထိေတွ့ဆက်ဆံရသည်နှင့်ပင် ေခါင်းေဆာင်နှင့် ငယ်သား ေရှ့သွားနှင့် ေနာက်လိုက်ရှိလာရ၏ ။ စစ်တပ်မှာမှ စစ်ဗိုလ်နှင့် စစ်သားေခါင်းေဆာင်နှင့် ေနာက်လိုက်ရှိရသည် မဟုတ်။ မည်သည့် အသင်းအပင်း အဖွဲ့အစည်းပင်ဖြစ်ေစ ေခါင်းေဆာင်နှင့် ငယ်သားသည် ရှိရစ မြဲ။ ဤေနရာတွင် သူက ေခါင်းေဆာင်လုပ်၍ ထိုေနရာတွင် မိမိက ေခါင်းေဆာင်ဖြစ်ချင်ဖြစ်မည်။ မူေသမဟုတ်။

ေတာေတာင်ကန္တာရကို ဖြတ်ေကျာ်ရစဥ်တွင် ေတာကျွမ်းေသာ မုဆိုးသည် ဦးစီးေခါင်းေဆာင်ဖြစ်ေပလိမ့်မည်။ ေလှ၊ သေင်္ဘာ၊ ေမာ်ေတာ်ဘုတ်တို့နှင့် သွားကြသည့်ခရီးတွင် အားလုံးသည် မာလိန်မှူး ဦးတည်ရာသို့ လိုက်ပါကြရသည်။ ကားတစ်စီးလုံးမှာ လူအေရအတွက် မည်မျှပင်ပါပါ ဤခရီးေချာေမာစွာ ေရာက်ရှိေရးကား ကားဆရာ ယာဥ်ေမာင်းသူ၏ လက်ထဲမှာပဲ တည်ေနသည်။ ကားဆရာ အေမာင်းကျွမ်းကျင်သည်နှင့် အမျှ ခရီးတွင်မည်။ မူးေကြာင်ရူးေကြာင် နှင့် အေတွ့အကြုံမရှိေသာ ယာဥ်ေမာင်းက တက်ပြီး စတီယာရင်ကို ကစားချင်သည်ဆိုသဖြင့် ေမာင်းခွင့်မေပးသင့်။ လမ်းေချာ်၍ ေချာက်ထဲကျဖို့ရာ စိုးရိမ်ရသည်။

မိသားစု ေခါင်းေဆာင်ဖြစ်ေစ၊ စီးပွားေရး ေခါင်းေဆာင်၊ စည်းရုံးေရးေခါင်းေဆာင်၊ အုပ်ချုပ်ေရး ေခါင်းေဆာင် ၊ မည်သည့်နယ်ပယ်မှာ ဦးစီးဦးေဆာင်လုပ်ရသည်ပင်ဖြစ်ေစ၊ ေခါင်းေဆာင်မှုအတတ်သည် တတ်ကျွမ်းနားလည်အပ်သည်။ ေကျးရွာတစ်ရွာမှာ ဆယ်အိမ်ေခါင်း၊ ဆယ်အိမ်မှူးလည်း ေခါင်းေဆာင်ပင် ဖြစ်၏ ။ တပ်ဖွဲ့တစ်ခုမှာ တပ်စိတ်မှူးလည်း ေခါင်းေဆာင်ပဲ ဖြစ်၏ ။ ထိုေခါင်းေဆာင်တို့အတွက် အေတွ့အကြုံလိုသည်။ အေတွ့အကြုံရှိလာသည်နှင့်အမျှ အေမြာ်အမြင်ရလာသည်။ ဤစာအုပ်သည် စာေတွ့အေတွ့အကြုံကိုေပးမည်။ သတင်းစာ၊ ဂျာနယ်၊ မဂ္ဂဇင်းများစွာ၌ စာေရးသူ ၁၅ နှစ်မျှ ေရးသားတင်ပြခဲ့သည့် ေဆာင်းပါးများအနက် ေခါင်း ေဆာင်မှု အရည်အေသွးကို ခပ်ပါးပါးထည့်သွင်းေဖာ်ပြေသာ ေဆာင်းပါးအချို့ ရှိေလသည်။ သင်ခန်းစာ၊ သင်တန်းပို့ချသကဲ့သို့ အတုံးလိုက် အတစ်လိုက် ေလ့ကျင့်ခန်း (၁)၊ ေလ့ကျင့်ခန်း(၂)ဟူ၍ ေတာ့ စဥ်၍ မထား။

စစ်သည်ေတာ်ဘ၀ ၂၇ နှစ်ေသာ ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည့် ကာလအားလုံးသည် ေခါင်းေဆာင်မှု အေတွ့အကြုံများကို လက်ေတွ့ဆည်းပူးခွင့် ရခဲ့သည်။ ထိုစဥ်က အတုယူစရာ ေဆာင်ရန်အချက် များ မြင်ေတွ့ရသည်။ သတိပြု ဆင်ခြင်စရာ ေရှာင်ရန်အချက်များလည်း ကြုံေတွ့ခဲ့ရသည်။ စစ်ဘက်ေခါင်းေဆာင်မှုသည် လူတကာသိေအာင် ေပြာခွင့်မရှိ။ နယ်ပယ် အသီးသီးအတွက် အေထာက်အကူရေစမည့် ေယဘုယျေခါင်းေဆာင်မှုပညာသည်ပင် နက်နဲကျယ်၀န်းလှေချသည်။ မြစ်ပြင်ကို အလျားလိုက် ကူးရသကဲ့သို့ ဆုံးစမမြင်။

ဤစာအုပ်တွင် ေခါင်းေဆာင်မှု အရည်အေသွးနှင့်ပတ်သက်၍ လက်ေတွကအသုံးချရန် ေလ့လာရှာေဖွသူများအတွက် အေထာက်အကူရမည့် ေဆာင်းပါးများကို ေရွးချယ်စုစည်းထားပါ သည်။ အားလုံးသည် ေကာင်းသည်ဟုမဆိုနိုင်ေသာ်လည်း “ကျမ်းေလျှာက်လျှင် မဆုံး၊ ကျမ်းေပါက်လျှင်တစ်လုံး” ဟူေသာ မြန်မာဆိုရိုးစကားရှိသည်နှင့်အညီ ဤစာအုပ်ထဲမှ တစ်လုံးတစ် ပါဒကို ေကာင်းစွာသိရှိ ထိုးထွင်းပြီး မြင်သွားပါက ကြီးမားစွာ အကျိုးရပါေစမည်။ ထူးခြားေအာင်မြင် ေစနိုင်ပါသည်။

အနာဂတ်ကာလကို ပိုမိုသာယာလှပေအာင် ထူေထာင်တည်ေဆာက်ကြရာ၌ လူငယ်များ အတွင်း ေခါင်းေဆာင်မှုအရည်အေသွး ပြည့်၀ကြရန် လိုအပ်ပါသည်။ စာေရးသူသည် ထိုအေဆာက်အအုံအတွက် သဲတစ်ဆုပ်၊ ေရတစ်မှုတ်၊ အုတ်တစ်ချပ် ပါ၀င်လိုသည်။ လာမည့် တတိယေထာင်စုနှစ်ကာလ၌ မြန်မာနိုင်ငံ ပြည်သူပြည်သားတို့သည် သူတစ်ပါးတို့ထက် ေအာက် မကျ ေနာက်မကျေသာ လူသားေတွအဖြစ် ေရာက်ကြပါေစေသာ. . . ။

အဆင့်ဆင့်ေသာ ေခါင်းေဆာင်ေကာင်းများေကြာင့် လှပသာယာေသာ အေခြအေနကို ဖန်တီးတည်ေဆာက်နိုင်ကြပါေစဟု ထက်သန်စွာရည်စူးပါသည်။

ချစ်နိုင် (စိတ်ပညာ)
၆.၇.၉၉

ဘ၀ကိုေပးသည့် ေစတနာ၏ ခွန်အားများ

ပစ်ကြ ခတ်ကြ၊ တိုက်ကြ ခိုက်ကြသည့် အလုပ်သည် ကျွန်ေတာ်၏ အသက်ေမွး၀မ်းေကျာင်းအလုပ်ပင်ဖြစ်၏ ။ ဤအလုပ်ဖြင့် ထမင်းစားရခြင်းဖြစ်၏ ။ တံငါသည် တံငါ အလုပ်ကို ေကာင်းစွာလုပ်၍ ငါးများများရပါမှ သူ့ဘ၀ စားေရး၀တ်ေရး ေချာင်လည်နိုင်သည်။ မုဆိုး သည် ေတာလိုက်သည့်အလုပ်ကို ေကာင်းစွာလုပ်၍ သားေကာင်များများရပါမှ သူ့ဘ၀ စိုေပြသည်။ စစ်သားအဖြစ် ကျွန်ေတာ်၏ ဘ၀ကို မြှုပ်နှံခဲ့သဖြင့် အထက်က ပြညွှန်ေသာ ဦးတည်ရန်သူကို မရမေနေချမှုန်းရှင်းလင်းရေလသည်။ ယင်းသည်မိမိ၏ အလုပ်ပင်။

ရန်သူဆိုသည်ကား ငါးလည်းမဟုတ်။

ရန်သူဆိုသည်မှာ သားေကာင်းလည်းမဟုတ်။

သူလည်း လူပင်ဖြစ်သည်။ လက်နက်ေတွလည်း ကိုင်ထားသည်။ခဲယမ်းေတွလည်း ပိုင်ဆိုင် သည်။ အာဏာသည် ေသနတ်ေပြာင်း၀တွင် တည်သည်ဟု နားလည်ထားသူေတွဖြစ်သည်။ အသိ ဉာဏ်ရှိသည်။ စစ်ပညာချင်းယှဥ်ပြိုင်ရသည်။

သူ့အလစ်ကိုေစာင့်၍ ကိုယ်ကတိုက်ရ၏ ။ ကိုယ့်အငိုက်ကိုဖမ်း၍ သူက အပိုင်တိုက်၏ ။ သူနိုင်လျှင် မိမိအသက်ပါေပးရမည်ဖြစ်၏ ။ အနည်းဆုံး သူနိုင်သွားလျှင် ပွဲရှုံးသဖြင့် တရားခံအဖြစ် မိမိကို ခုံရုံးတင်ခံရဖွယ်ရှိ၏ ။ ထို့ေကြာင့် မိမိအသက် ဆက်လက်ရှင်သန်ခွင့်ရေရးအတွက် အမြဲတ ေစ ရုန်းကန်လှုပ်ရှားကြိုးစားရပါ၏ ။ သူများအိပ်ချိန်မှာ မအိပ်နိုင်ပါ။ လေရာင်ကြယ်ေရာင်ကို အေဖာ် ပြု၍ လှုပ်ရှားသွားလာရသည်။

အစားအေသာက် ေချွတာခြိုးခြံလျက် ထမင်း ၇ ရက်စားမည့် ရိက္ခာကို ဆန်ပြုတ် ၂၁ ရက် ကျိုေသာက်ပြီးေနရသည့်အချိန်အခါမျိုးေတွလည်း ရှိ၏ ။ တစ်လေလာက် ဆန့်ပြီးစားရသည်လည်း ရှိ၏ ။

ယခုအထိ လုံ့လ၊ ၀ီရိယ၊ ဇွဲ၊ သတ္တိဖြင့် မိမိ၏ ဘ၀အသက်တစ်ေချာင်းကို ရှင်ေအာင် ကြိုးစားပမ်းစား ေမွးခဲ့ရပါကလားဟု သတိပြုမိ၏ ။ မြန်မာပြည်မှာ ထမင်းတစ်လုပ်ရှာစားဖို့ရာများ ဒီ ေလာက်ပင်ပန်းခက်ခဲစရာ လိုပါရဲ့လားကွာဟု ေမးစရာရှိ၏ ။

ကျွန်ေတာ့်ကို ဒီအလုပ် လုပ်ကိုလုပ်ရမည်ဟု မည်သူကမှ အတင်းအကျပ် မေစခိုင်းခဲ့ပါ။ သူသတ်ရတာ ကို ဝါသနာပါလို့လည်းမဟုတ်။ ေသနတ်ိကိုင်ရတာ ကို ဂုဏ်ရှိတယ်ထင်လို့လည်း မဟုတ်။ ထမင်းငတ်လို့ စစ်ထဲ၀င်လာခြင်းလည်း မဟုတ်ခဲ့ပါ။

တပ်မေတာ်ထဲ၀င်ပြီး ပင်ပင်ပန်းပန်း ဆင်းဆင်းရဲရဲ တာ၀န်ေတွကို ထမ်းဖြစ်ေအာင် မိမိ၏ ယုံကြည်ချက်ကို စမ်းသပ်စမ်းပါဟု ရိုက်ခတ်လှုံ့ေဆာ်ခဲ့ကြသည်မှာ တက္ကသိုလ်က ေကျာင်းေန ဘက်များပင် ဖြစ်ပါသည်။ သူတို့ကိုကြည့်မြင်၍ အသိ၀င်ခဲ့၏ ။

၁၉၆၆-၆၇ စာသင်နှစ်၊ ကျွန်ေတာ် မန္တေလးတက္ကသလိုလ် ပထမနှစ်တက်ေနစဥ်မှာပင် တရုတ်မြန်မာ အေရးအခင်းေပါ်ေပါက်ခဲ့သည်။ ေကျာင်းအချို့ရှိ ေကျာင်းသားေလးတွက နိုင်ငံခြား ရှိ ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး၏ ရင်ထိုးရုပ်ပုံကို ေကျာင်းမှာ ချိတ်လာကြသည်။ ဆရာ ဆရာမများက ေကျာင်း စည်းကမ်းအရ တားမြစ်ေသာအခါ ဖီဆန်ဆန်ကျင်ကြသည်။ ရိုင်းစိုင်းကြမ်းတမ်းစွာ ေအာ်ဟစ်ဆူပူ ကြသည်။ဟ…ဟုတ်ရဲ့လား၊ ဟုတ်ပါသည်။ မင်းမြင်သလား။ ဟုတ်ကဲ့. . . ကျွန်ေတာ်ကိုယ်တိုင် မြင်ပါသည်။ မန္တေလးမြို့၊ လမ်း ၈၀ ရှိ ယခင်က အမှတ်(၁၈)အထကဟု ၁၉၅၇ ခုနှစ်က အမည်ရ ေသာ တရုတ်ေကျာင်း၏ အေပါ်ထပ်ေဘာ်ဒါေဆာင်မှာ ကျွန်ေတာ်တို့ေနခဲ့ရသည်။ ေအာက်ထပ်က အထက ေကျာင်းေပပဲ။ အားလုံးကိုိ ကျွန်ေတာ့်မျက်စိနှင့် အတိအကျမြင်ေန ကြားေနရသည်။ မျက် နှာမသာယာေသာ ဆရာ ဆရာမများကို သနားကြင်နာမိသည်။ စိတ်မေကာင်းဖြစ်ကာ မျက်နှာညှိုး ေနေသာ ေကျာင်းအုပ်ကြီး၏ မျက်နှာကို ကျွန်ေတာ် မြင်ေနရသည်။

ဖြစ်စဥ်ေတွကို ကျွန်ေတာ် အနီးကပ်မြင်ခဲ့ရပါေသာ်လည်း ပြင်ပမှာေတာ့ ဆရာ ဆရာမေတွ ကပဲ ဤေကျာင်းသားအချို့ကို မတရားဖမ်းဆီးနှိပ်စက်ေနသေယာင်ေယာင် အစိုးရကိုယ်တိုင်က ဆန်ေတွရှား၊ ကုန်ေစျးနှုန်းေတွတတ်၊ လူထုက မေကျမနပ် အုံကြွကာနီးသဖြင့် နိုင်ငံခြားကို ရန်တိုက်ဖို့ရန် ရန်စေပးပြီး လူထုကို အာရုံလွဲတာတဲ့။

ပြည်ပ အသံလွှင့်ဌာနတစ်ခုကလည်း နိုင်ငံေတာ်အစိုးရ အကြီးအကဲများ၏ အမည်ကို ငါးစိမ်းသည်က ရန်ေတွ့သကဲ့သို့ ရိုင်းစိုင်းစွာေအာ်၍ ဆဲဆိုပုတ်ခတ်ေနေလပြီ။ မီးခဲပြာဖုံး ဇာတိမာန်ကို ယပ်ခတ်ေပးသလို. ..။

ဤအချိန်တွင် အစိုးရမှားသည်။ ဗကပ မှန်သည်ဆိုပြီး သေဘာထားထုတ်ေဖာ်သည့် ေကျာင်းေနဘက်သူငယ်ချင်းအချို့ကို အံ့သြစရာ ကိုယ့်ေဘးမှာပင်ေတွ့လာရသည်။ အေရာင် ခြယ်ထားေသာ သူ့မျက်လုံးတွင် ဖြစ်ရပ်မှန်များကို မမြင်။ တိုတိုဆိုရလျှင် သူတို့သည် လက်နက် ကိုင်ေတာခိုသည်အထိ ေရာက်ရှိသွားခဲ့ကြ၏ ။ ဝါဒဖြန့်မှိုင်းကား ေကြာက်စရာ…။ ေရဒီယိုမှ လာ သည့်ေလလှိုင်း။

ဟာ- ကြည့်စမ်း. . . အမျိုးသားေရးအကျိုးစီးပွားထက် ပြည်ပအားကို ကိုးစားပြီး ရုပ်ေသး သြဇာခံလုပ်လာခဲ့ေသာ ပါတီကို ယုံယုံကြည်ကြည် ေလးေလးမြတ်မြတ်နှင့် ဘ၀စွန့်၍ ေတာင် ဒီ ေကာင်ေတွ ေထာက်ခံပါကလား၊ အံ့အားသင့်စရာပဲ။

၆.၆.၁၉၆၆ ခုနှစ် ထိုရက်စွဲမှစပြီး ရိုင်ဖယ်တစ်ေတာင့်ထိုးေသနတ်ေတွ ေနရာမှာ ဂျီ ၃၊ ဂျီ ၄ ေခါ် ေအာ်တိုမစ်တစ် လက်နက်သစ်ေတွဖြင့် တပ်မေတာ်သည် ပြင်ဆင်ဖွဲ့စည်းခဲ့ေလပြီ။ ဒီ၀ီဇံေခါ် တပ်မေတာ်များကိုလည်း စွမ်းအားတိုးချဲ့ဖွဲ့စည်းခဲ့ေချပြီ။ တပ်မေတာ်သည် ေခတ်ေနာက်မကျ။ ထို့ ေကြာင့် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီကို ေရှးယခင်ကထက် ပိုမိုထိေရာက်စွာ ေချမှုန်းနိုင်စွမ်းရှိလာ ေလသည်။ဗကပ ဗဟိုသည် တစ်ေပြးတည်းေပြး၍ လူသူေ၀းရာ ေရှာင်ပုန်းေနရေတာ့သည်။ စစ် ေရးအရ ကျဆုံးေနသကဲ့သို့ နိုင်ငံေရးအရလည်း ဝါးအစည်းေပြေနရသည်။

နိုင်ငံေရးအရ သင်တန်းေတွေပး၊ စိတ်ဓာတ်ေရးမြှင့်တင်ေပးမှုေတွ ေထာက်ပံ့၊ လုပ်ေနခဲ့ သည့် ပြင်ပအင်အားစုသည် ဗကပ ဗဟို ပဲခူးရိုးမ၌ အသက်ေငွ့ေငွ့မျှသာ ရှူနိုင်ေတာ့သည်ကို ဆက်မကြည့်နိုင်ေတာ့ဘဲ ရုပ်၀တ္ထုပစ္စည်းေတွပါ ကူညီေထာက်ပံ့ပြီး အစွမ်းကုန် အကြီးအကျယ် “၀င်၍ က” ေတာ့သည်။

၁၉၆၈ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်ေန့သည် မြန်မာနိုင်ငံသမိုင်းတွင် တပ်မေတာ်၏ သမိုင်းကို မှတ်ေကျာက်တင်မည့်ေန့တစ်ေန့ဖြစ်သည်။ ထိုေန့မှစ၍ နှစ်ေပါင်း ၂၀ လုံးလုံး လူအား၊ ေငွအား၊ လက်နက်ကြီး၊ လက်နက်ငယ်၊ ခဲယမ်း၊ စစ်ပစ္စည်းစသည်တို့ဖြင့် ဗမာပြည် ကွန်မြူနစ်ပါတီကြီး သည် လွတ်ေမြာက်ေသာနယ်ေမြ ေကြငြာထိန်းချုပ်နိုင်ရန် ကြိုးစားခဲ့၏ ။ တပ်မေတာ်က ခုခံတွန်းလှန်ခဲ့ရ၏ ။

မူဆယ်ကို သိမ်းဖို့အကြိမ်ကြိမ်၊

ကွမ်လုံကို သိမ်းဖို့အခါခါ၊

သိန္နီကို ရယူရန် အဖန်ဖန်၊

လားရှိုးအထိ ထိုးေဖာက်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါေသးသည်။(ေမြာက်ဗီယက်နမ်ဘက်မှ ေတာင်ဗီ ယက်နမ်ဘက်သို့ ထိုးေဖာက်တိုက်ခိုက်ရာ၌ စံနမူနာပြ ေအာင်မြင်ခဲ့ဖူးေသာ တပ်မှူးကြီးတစ်ဦး ကိုယ်တိုင် ကွပ်ကဲပြီး လားရှိုးမြို့ကို ကွန်မန်ဒိုခရီးရှည် ချီတတ်၍ လားရှိုးဘူတာအထိ ထိုဗကပတို့ ထိုးေဖာက် တိုက်ခိုုက်ခဲ့ပါ၏ ။ ခလရ (၅) အပါအ၀င် မြန်မာ့တပ်မေတာ်က တွန်းလှန်ေချမှုန်းခဲ့ရာ ထိုနာမည်ေကျာ် စံပြတပ်မှူးကိုယ်တိုင် ပန်ကျုံတိုက်ပွဲ၌ ကျဆုံးသွားခဲ့ရသည်ဆို၏ ။)

ကျွန်ေတာ် တက္ကသိုလ်ေကျာင်းသားဘ၀တစ်ေလျှာက်လုံးတွင် ေကျာင်းပိတ်ရက်များ၌ ေမမြို့ (ယခု ပြင်ဦးလွင်) ရှိ သူငယ်ချင်း၏ အိမ်မှာ သွားလည်ေနေလ့ရှိသည်။ သူ့အိမ်က ဘူတာနှင့် နီးသည်။ ဘူတာမှာ မြင်ေတွ့ခဲ့ရသည့်မြင်ကွင်းများမှာ ေကြာက်စရာ လန့်စရာဖြစ်သည်။ လက်ပြတ် ေခြပြတ်စစ်သည်များ ၊ ဒဏ်ရာဒဏ်ချက်အမျိုးမျိုးဖြင့် ပတ်တီးစဖြူဖြူ၊ နီရဲေအာင် ေသွး တစိမ့်စိမ့်ထွက်ကျေနေသာ ဒဏ်ရာရရဲေဘာ်များ၊ စစ်သည်ေတာ်များ၊ ရထားတွဲအပြည့်။

ေသြာ် - ငါတို့တက္ကသိုလ်ေကျာင်းသားေတွ မန္တေလးမှာ ေအးေအးေဆးေဆး စာသင်ေနနိုင် ေအာင် ဒီေမာင်ေတွက ေတာင်ေကြာေတာင်ကုန်းေတွေပါ်မှာ အသက်ေပးပြီး ခုခံကာကွယ်ေနကြ ရတာ ပါကလား။ ငါဘွဲ့ရလို့ ေကျာင်းကထွက်ရင်. . .

ငါ့သူငယ်ချင်းေတွက ပဲခူးရိုးမထဲ၀င်သွားပြီး ေသနတ်ကိုင်ရဲေသးရင်….

ဗကပ (အေရှ့ေမြာက်ဘက်ေဒသ) က လက်ခေမာင်းတေဖြာင်းေဖြာင်းခတ်လျက် နက်ဖြန် သဘက်ခါပဲ ေမမြို့သိမ်းေတာ့မည်။ ေနာက်လ မန္တေလး သိမ်းပိုက်ေတာ့မည်။ စီမံချက်ေတွ ေရးဆွဲ ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိတ်စရာ လန့်စရာ။ ဆရာ ဗန်းေမာ်တင်ေအာင် ( ၁၀၂၀ - ၁၉၇၈)က “လူတစ်ေယာက်ရဲ့တန်ဖိုးကို သူ ဖြတ်သန်းေကျာ်လွှားေနတဲ့ ေခတ်ကြီးက သူ့ပခုံးေပါ် တင်ေပး လိုက်တဲ့ သမိုင်းေပး တာ၀န်ကို သူဘယ်ေလာက် သယ်ပိုးထမ်းေဆာင်ခဲ့တယ်ဆိုတဲ့အချက်နဲ့ တိုင်းတာရမှာပဲ” ဟု ဆိုမိန့်ခဲ့သည်။ သမိုင်းေပးတာ၀န်။

ကျွန်ေတာ်သည် ေကျာင်းပြီးရင် ဘာလုပ်မလဲဟူေသာ အေကြာင်းအရာကို ေတွးလာရပြီ။ ကျွန်ေတာ့်ချစ်သူကေတာ့ ကျွန်ေတာ့ကို အနုပညာသမားဟုပဲ မြင်သည်။ နိုင်ငံေတာ်၏ ေသေရးရှင် ေရးကိစ္စဖြစ်လာသဖြင့် ကျွန်ေတာ် စစ်ထဲ ၀င်ရမလားပဲဟုေပြာလျှင်.. .

“နိုင်က အနုပညာသမားပဲ။ မနွယ်ေပြာရဲတယ်။ နိုင်ဟာ ေကျာင်းဆရာရင်လည်းဖြစ်မယ်၊ စာေရးဆရာရင်လည်း ဖြစ်မယ်။ စစ်ဗိုလ်ေတာ့ ဘယ်လိုမှမဖြစ်နိုင်ပါဘူး”

“ဘာဖြစ်လို့လဲ မနွယ်”

“ဟာ - နိုင့် လက်ကေလးေတွက သွယ်သွယ်နုနုေလးေတွ၊ သိပ်နူးညံ့တယ်”

ေသြာ် - သူက လက္ခဏာဖတ်ေနတာကိုး။ နှစ်ဦးစလုံး ဘွဲ့ရခဲ့ကြပြီး ကျွန်ေတာ်ဗိုလ်သင်တန်းတက်ဖြစ်ေတာ့ သူ ေတာ်ေတာ်အံ့သြသည်။ ဗိုလ်သင်တန်းဆင်းပြီးေသာ အခါ လားရှိုးဘက်မှာ ကျွန်ေတာ့်ဘ၀သစ် တစ်ဆစ်ချိုးစတင်သည်။ ေကျာင်းသား ၂၃ နှစ်၊ စစ်သား ၂၃ နှစ်။ စစ်သားဘ၀၏ အစ။

တာ၀န်ဖြင့် မန္တေလးသို့ေရာက်သည်။ ေကြးညိုရင့် သေပြတစ်ခက်ဖြင့် ကျွန်ေတာ့်ကို သူသည် ေငးကြည့်ေန၏ ။ နှုတ်ဆက်ရုံမျှသာ. . .

“မထင်မှတ်ဘဲကို ေပြာင်းလဲသွားပြီေနာ်၊ နိုင်က စာသိပ်ဖတ်တာကိုး။ စိတ်ဓာတ်သိပ်ပြင်းလွန်းေနတယ်။ သတိ၀ီိရိယရှိေနာ်”

ထိုနှစ်မှာပင် မနွယ် မန္တေလး၌ ကွယ်လွန်သည်။ ကျွန်ေတာ်ကား စစ်ေမြပြင်၌ တိုက်ကြခိုက် ကြ သတ်ကြဖြတ်ကြသည့်အလုပ်ဖြင့် နှစ်ေပါင်း ၂၀ ေကျာ်လာခဲ့သည်။ စစ်သည် မေကာင်းပါ။ စစ် ဆိုသည်မှာ ကြမ်းတမ်းလှသည်။ ရက်စက်လွန်းသည်။ ရိုင်းစိုင်းခက်ထန်လွန်းပါသည်။

ယမ်းခိုးနံ့၊ ေသွးညှီနံ့၊

မီးေလာင်ပြင်။

အေလာင်းေကာင်များ။

ဒဏ်ရာရ လူနာများ ညည်းညူသံများ. ..။

ဆိုးရွားပြင်ထန်လှသဖြင့် ကြည်နူးစရာမရှိ။ သာယာေပျာ်ရွင်ဖွယ်ရာမဟုတ်။ မတတ်သာလွန်းသဖြင့်သာ တိုက်ခိုက်ရခြင်းပါ။

“မတရားစစ်၊ ကျူးေကျာ်စစ်ေကြာင့်

စစ်မြစ်မပြတ်၊ ဤလူ့ရပ်၀ယ်

ေသနတ်ကိုင်ရတုန်းေပကို”

နိုင်ငံေကျာ် ကဗျာဆရာတစ်ဦး ဖွဲ့ဆိုခဲ့သည့်အတိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ မတရားေသာ ကျူးေကျာ်စစ်ကို ကျွန်ေတာ်တို့သည် တရားေသာစစ်၊ ခုခံကာကွယ်ေရးစစ်ဖြင့် ေချမှုန်းရှင်းလင်းခဲ့ ကြရသည်။ ပင်ပန်းခက်ခဲစွာ…။

ေခတ်မီလက်နက်ဆန်းေတွနှင့် ကျွန်ေတာ်တို့ကို ခြိမ်းေခြာက်အကျပ်ကိုင်၍ သူ့အလိုကျ လိုက်နာရမည်ဆိုပြီး သြဇာေပးချင်သူေတွ ရှိလာသည်။ သူခိုင်းရာ မလုပ်လျှင်ဘဲ ေလာင်မီးကျပြီး ပြာပုံဘ၀ေရာက်ရေတာ့မည်လိုလို။ ကျွန်ေတာ်တို့ မေတာ်လှေသာ်ရှိ၊မညံ့ဖျင်းပါ။ နီးနီး - ေ၀းေ၀း၊ ကြီးကြီး - ေသးေသး။ မည်သူ့ကိုမှ ဒူးေထာက်ေအာက်ကျို့စရာ မလိုပါ။ ေခြာက်တိုင်း ေကြာက်သည့်လူမျိုးမဟုတ်။

အမျိုးသားနိုင်ငံေတာ်ကို ယခုကဲ့သို့ ရှင်သန်ရပ်တည်နိုင်ေအာင် နှစ်ေပါင်းများစွာ ကာလရှည်ကြာ ေ၀ဒနာခံစားလျက် ေသွးအသက်ေပါင်းများစွာ ေပးဆက်အပ်နှင်းပြီး ကာကွယ်ထူ ေထာင်ခဲ့ကြရသည်ကို နားမလည်။ မစာနာတတ်ေသာ အချို့သူတို့ကိုလည်း ယခုအခါ ေတွ့လာ ရသည်။ စိမ်းကားလိုက်ေလေနာ်။

မေသလို့ ေတွ့ခွင့်ရသည့် ကျွန်ေတာ်တို့ဘ၀ကို နည်းနည်းပါးပါး နားလည်စာနာေစလိုပါ သည်။ ကျွန်ေတာ်တို့သည် ဘယ်သူ့ကိုမှ မမုန်းပါ။ ဂုံးေချာမှုအမျိုးမျိုးကိုလည်း ေပြေအာင် ကြိုးစား ခဲ့ကြပါပြီ။ ေသွးထိုးမှုအမျိုးမျိုးကိုလည်း နားမေယာင်ကြေတာ့ပါ။ ကိုယ့်လူမျိုးကို ဘယ်သူကမှ အခမဲ့မကူ။

ကျွန်ေတာ်တို့ဘ၀တစ်သက် နှစ်ေပါင်း ၄၀ ေကျာ်မှာ မျက်ေမှာင်ေခတ်ေလာက် နိုင်ငံေတာ်၏ သြဇာအာဏာစက် ပျံ့နှံ့ငြိမ်းချမ်းလုံခြုံေသာ ကာလမရှိခဲ့ေသးပါ။ ဤသို့ဖြစ်လာေစ ရန် ကျွန်ေတာ်တို့ ေသွးေတွ ေပးဆက်အပ်နှင်းပြီး ကာကွယ်ခဲ့ရပါသည်။ ဟုတ်ကဲ့ - ကံေပးလို့ မေသေသးဘဲ ကျန်ရစ်သူေတွပါ။

စကားတစ်ခွန်းမျှသာ ေပြာချင်ပါ၏ ။ “ငါ့နိုင်ငံေတာ်၊ ငါ့နိုင်ငံသား၊ ငါ့တပ်မေတာ်အတွက် ငါ့တို့၏ အသက်ကို စွန့်လှူရန် အဓိဌာန်ပြု၍ ” ထမ်းေဆာင်ခဲ့ကြ၏ ။

“ဤေစတနာ၏ ခွန်အားများ” ကို နားလည်ကြပါေစေသာ်…။ ။