Cover

စဥ္းစဥ္းစားစားေတြ းေစ့ခ်င္

သားသမီးဦးေရကို ကန္႔သတ္တယ္ဆိုတာ တတ္ႏုိင္ရင္ လုပ္တာေကာင္းေကာင္းတာေပါ့။ သားသမီးမယူလိုေသးျခငး္၊ သားသမီးေ၀းလိုျခင္းတို႔ကို မိခင္ေလာင္း အေတာ္ မ်ားမ်ား က်င့္သံုးေန ၾကပါတယ္။

ပါရဂူမ်ား ကိုယ္တုိင္က အိမ္ေထာင္အတြက္ သားသမီးေမြးလာခဲ့ရင္ သူတို႔ေလးေတြ အတြက္ ႀကိဳတင္စီစဥ္သင့္လုိ႔ လက္ထပ္တယ္ဆုိရင္ပဲ တုိက္ရိုက္ကိုယ္၀န္ရွိသြားတာမ်ိဳးကို မႏွစ္သက္္ ၊ မ ေထာက္ခံတာေတြ ရွိေနတတ္တယ္။

မိမိအိမ္ေထာင္ျပဳခ်ိန္မွာ မိမိအသက္နဲ႔ ခင္ပြန္းအသက္ ဘယ္ေလာက္ရွိသလဲဆိုတာ အေရး ႀကီးပါတယ္။ ကိုယ့္အသက္ ၂၅၊ သူ႔အသက္ ၂၅ သို႔ မဟုတ္ ၃၀ ေလာက္ ျဖစ္ေနရင္ အခ်ိန္သိပ္မဆြဲ သင့္ပါဘူး။ တခ်ိဳ႕က စီးပြားေရး ေၾကာင့္ လို႔ဆုိတယ္။ ေငြရွာပါရေစဦး၊ ေငြစုပါရေစဦး စသျဖင့္ေပါ့။ ဒါ့ေၾကာင့္ ေနာက္တစ္ႏွစ္ ၊ ႏွစ္ ႏွစ္ မွာ ေရာ ဘယ္ေလာက္စုမိမွာ မိုိ႔လို႔လဲ။ ဒီေတာ့ ေစာေစာယူလိုက္ တာ ပိုေကာင္းလိမ့္မယ္။

ေနာက္တစ္ခုက ပထမ တစ္ေယာက္ ေမြးၿပီး ဒုတိယကိုယ္၀န္ကို အၾကာႀကီး အခ်ိန္ယူတတ္ ၾကတာ ျဖစ္တယ္။ အမ်ား အားျဖင့္ ေပးၾကတဲ့ အေၾကာင္းျပခ်က္က ပထမ တစ္ေယာက္ လက္လြတ္ မွ (ေက်ာင္းထားမွ)ဆိုေတာ့ ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမဆိုတာ အရြယ္ခ်င္းကြာရင္ ကစားပံု၊ ကစားနည္း၊ စားပံု၊ စားနည္း၊ ေနပံုထုိင္ပံု ၊ ေနထုိင္နည္း မတူၾ ကေတာ့ဘူး။ အသက္ခ်င္း တစ္ႏွစ္ ၊ တစ္ႏွစ္ ခြဲ၊ ႏွစ္ ႏွစ္ ခြဲအျပင္ ပိုၿပီး မကြာဟသင့္ဘူး။ သို႔ မွသာ ကစားေဖာ္ရမယ္။ ျငင္းခံုေဖာ္၊ ျငင္းခံုဖက္ ျဖစ္မယ္။ ဆင္တူေလးေတြ ၀တ္ေပးထားရင္ခ်စ္စရာေလးေတြ လုိ႔ ျမင္သူတိုင္းက ဆိုလိမ့္မယ္ စာဖတ္ေဖာ္၊ စာက်က္ေဖာ္ရလိမ့္မယ္။

မတိမ္းမယိမ္းအရြယ္ေလးေတြ ကို တစ္ၿပိဳင္တည္း ၾကည့္ရတာ ၊ ေရွ႕ဆင့္ေနာက္ဆင့္ ေက်ာင္းလႊတ္ရတာ က ပိုမေကာင္းဘူးလား၊ တစ္ေယာက္ ေက်ာင္းလႊတ္ၿပီးမွ ေနာက္ကိုယ္၀န္ကိုယူ ရင္ ေက်ာင္းတာ၀န္က တစ္ဖက္၊ ကိုယ္၀န္ကတစ္ဖက္ ဘယ္လုိအဆင္ေျပႏိုင္မွာ လဲ။ အႀကီးေလးက ၁၀ ႏွစ္ သားေရာက္လုိ႔ ေလးတန္းတို႔၊ ငါးတန္းတို႔ေရာက္ခ်ိန္မွာ အငယ္ကို ေက်ာင္း စထားရရင္ အလုပ္ႏွစ္ မ်ိဳး လုပ္ေနရတာ နဲ႔ မတူဘူးလား။ အဲဒီ မွာ ထည့္စဥ္းစားရမွာ က အႀကီးေလး ရဲ႕ အားလပ္ခ်ိန္မွာ အႀကီးေလးက အငယ္ေလးကို ထိန္းေနရလိမ့္မယ္။ သားသမီးအေရအတြက္ ကန္႔သတ္တဲ့ကိစၥမွာ အမ်ား အားျဖင့္ တစ္ေယာက္ တည္း ေမြးၾကတယ္။ မ်ား ရင္ ႏွစ္ ေယာက္ ပဲ သံုး ေယာက္ ေမြးသူေတြ ပင္ နည္းသြားၿပီ။

ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမရင္းခ်ာဆုိတာ အလြန္အေရး ႀကီးလွတယ္။ ဟိုတုန္းကလို ခုႏွစ္ ေယာက္ ၊ ရွစ္ေယာက္ ေမြးရမယ္လို႔ မဆိုလိုခ်င္ေသာ ္လည္း သံုးေယာက္ ဆိုတာ အနည္းဆံုးအေရ အတြက္ ျဖစ္သင့္တယ္။ သားသမီး တစ္ေယာက္ တည္းသာ ေမြးခြင့္ရွိတဲ့ ႏုိင္ငံႀကီးတစ္ႏုိင္ငံရဲ႕ စစ္ တမ္းမွာ တစ္ဦးတည္းေသာ ရင္ေသြးတို႔ လူလားေျမာက္လာေတာ့ အလြန္တစ္ကိုယ္ေကာင္းဆန္ၿပီး ညွာတာမႈ အလြန္ကင္းၾကသတဲ့ ။ ႏွစ္ ေယာက္ ပဲဆိုရာမွာ ပင္ တစ္ခုမွာ ႏွစ္ သေဘာတည္းပဲ အေျချပဳ စဥ္းစားရေတာ့ မမွန္တတ္ဘူး။ မမွ်တတတ္ဘူး။

ေဆးပညာမွာ Grandmultip ဆိုတာရွိတယ္။ ပဥၥမေျမာက္ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္းကို ေခၚတာ။ အဲဒီ ၅ ႀကိမ္ေျမာက္ေမြးဖြားမႈ ကို အႏၱရာယ္ရွိေသာ ေမြးဖြားမႈ လို႔ သတ္မွတ္တယ္။ မိခင္မွာ လည္း အႏၱရာယ္ကင္းရေအာင္ ၅ ေယာက္ မေမြးခ်င္ရင္ေတာင္ ၄ ေယာက္ ေတာ့ ေမြးပါဆိုရင္ လည္း လက္ခံၾကမွာ မဟုတ္ေတာ့ သံုးေယာက္ ေတာ့ စဥ္းစားေစခ်င္ပါတယ္။

က်ားမ ခြဲျခားစဥ္းစားရာမွာ မိန္းကေလးႏွစ္ ေယာက္ ပါသင့္တယ္။ သမီးမိန္းကေလး တစ္ေယာက္ တည္းပါေနရင္ ဒီသမီးေလး ႀကီးျပင္းၿပီး အိမ္ေထာင္ရက္သားက်တဲ့အခါ ေယာင္းမ၊ ေယာက္ ခမဆုိတာနဲ႕ ခ်ည္း ရင္ဆုိင္ရလိမ့္မယ္။

ေနာက္တစ္ခုက ကံကံ၏ အက်ိဳး ျဖစ္တယ္။ သားသမီးအဖိတ္အစင္ကိစၥေလးပါ။ နမိတ္မရွိ၊ နမာမ၇ွိလို႔ မဆိုနဲ႔ေနာ္။ ေမြးထားတာက တစ္ေယာက္ တည္း၊ ႏွစ္ ေယာက္ တည္း၊ အဲဒီ ထဲမွာ တစ္ ေယာက္ ေယာက္ က တစ္ခုခုေၾကာင့္ ဖိတ္စင္သြားရင္ေရာဆိုတာ စဥ္းစားေစခ်င္ပါတယ္။

သားသမီးဆိုတာ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ တစ္ခုပါ။ Human Resources လူ႔စြမ္းပကား အရင္းအျမစ္ ဆိုတာေတြ အနာဂတ္ရဲ႕ ေနရာေကာင္းေတြ ဆီကို သားသမီးငယ္တို႔ တိုး၀င္သြားၾကမွာ ပါ။ ေကာင္း က်ိဳးမေပးတဲ့ သားသမီး ျဖစ္ေနရင္ေရာလို႔ ျပန္ေမးခ်င္ေနသလား။ မိဘဆိုတာ ဘာပဲ ျဖစ္ ျဖစ္္ မိဘ ျဖစ္တယ္လုိ႔ လက္ခံရင္ သားသမီးဆိုတာလည္း ဘာပဲ ျဖစ္ ျဖစ္ မိဘ ျဖစ္တယ္လို႔ လက္ခံရင္ သားသမီးဆိုတာလည္း ဘာပဲ ျဖစ္ ျဖစ္ သားသမီးပါပဲ။

ခုေခတ္ တစ္ေယာက္ ေမြး၊ ႏွစ္ ေယာက္ ေမြးကေလးေတြ အရြယ္ေရာက္လာရင္ လုပ္ႏုိင္ကိုင္ ႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ အသက္အပိုင္းအျခား လူဦးေရ နည္းသြားႏိုင္တယ္။ အသက္ႀကီးပိုင္းေတြ က မ်ား ၿပီး လူလတ္ပိုင္းက နည္းရင္ တစ္ႏွိင္ငံလံုးမွာ ပင္ ဟန္ခ်က္မညီ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။

“သားသမီးမ်ားမ်ား ေမြးပါ။ တာ၀န္ယူဖို႔ မပူပါႏွင့္။ Don’t Say ‘no’ Pregnancy လို႔ ေၾကြး ေၾကာ္ေနရတဲ့ကာလ ေနာင္သကၠရာဇ္ေတြ ၾကာရင္ ေရာက္လာမွာ ေသခ်ာပါတယ္။

PS - ျဖည့္စြက္စာေလး မွီ၀ဲရင္း စဥ္းစားေစခ်င္တယ္။

***


သားရင္း သမီးရင္း မဟုတ္ျခင္း

သားသမီးေမြးစားတယ္ဆိုျခင္းကို လြယ္လြယ္ မဆံုးျဖတ္သင့္ပါ။ ဤသည္မွာ အေရး ႀကီး ေသာ ကိစၥရပ္ ျဖစ္သည္။ မိမိ၏ ေသြးရင္းသားရင္း တူမသားခ်င္းကို သားသမီးအ ျဖစ္ေမြးစားျခင္း၊ ေဆြမ်ိဳးနီးစပ္ေတာ္ သူကို ေခၚယူေမြးစားျခင္း၊ မိမိႏွင့္ မည္ သို႔ မွ် ေသြးမစပ္သူကို သားသမီးအ ျဖစ္ ေမြးစားျခင္းတို႔အျပင္ အမိမည္ သူ၊ အဖမည္ သူမွန္းမသိဘဲ တစ္ေနရာရာတြင္ စြန္႔ပစ္ခံရသည့္ က ေလးကို သားသမီးအ ျဖစ္ ေမြးစားျခင္းဟူ၍ ွရွိသည္။ အျခားလည္း အမ်ား အျပားရွိပါဦးမည္ ။

မည္ သို႔ ပင္ ျဖစ္ေစ မိမိ၀မ္းဗိုက္ႏွင့္လြယ္၍ ေမြးဖြားျခင္းမွ ျဖစ္ေသာ သားသမီးမဟုတ္သည္ ကား အမွန္ပင္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ သားသမီးဆိုသည္ထက္ “ေမြးစားသားသမီး”ဟူေသာ အေခၚ အေ၀ၚႏွင့္ ပို၍ သင့္ေလ်ာ္ပါသည္။

ထို႔ျပင္ မိမိတို႔ လူေနမႈ ၌ ေမြးစားထားေၾကာင္း ထိုေမြးစားသားသမီး လံုး၀မသိရေအာင္ ဖံုး ဖိထားတတ္ၾကသည္။ ပတ္၀န္းက်င္သို႔ လည္း ကိုယ္တုိင္ ၀မ္းႏွင့္လြယ္ေမြးေသာ သားသမီးဟု ေၾက ညာသည္။ သို႔ ေသာ ္ ျဖစ္ရပ္မွန္သိသူတို႔ မလြဲမေသြရွိေနရာ ထိုမိဘတို႔အတြက္ စိတ္မသက္သာဖြယ္ ရာမ်ား ႏွင့္ တစ္သက္လံုး ဖိစီးေတာ့သည္။ အမွန္ကိုသိထားေသာ ပတ္၀န္းက်င္က မိမိႏွင့္ မသင့္ ျမတ္အဆင္မေျပေသာ သူမ်ား ျဖစ္ေနပါက ပို၍ စိုးရိမ္စိတ္မ်ား လိမ့္မည္ ။

ထို႔ျပင္ ေမြးစားသား သို႔ မဟုတ္ သမီးကို အိမ္ေထာင္ရက္သားျပဳေပးရသည့္ တစ္ေန႔တြင္ တစ္ဖက္မိဘမ်ား ကို ဤသို႔ တစ္စပ္တည္း လိမ္လည္မည္ လား။ ဆက္၍ လိမ္လည္မည္ လား။ ဆက္လိမ္မည္ ဆုိလွ်င္ ရာဇ၀တ္မႈ သာ ျဖစ္သည္။ ဒီေတာ့ လက္ထပ္ေပးေတာ့မည္ အခ်ိန္ ကိုယ့္ေမြး စားသားသမီး ခ်စ္သူထားသည့္ အရြယ္သို႔ ေရာက္သည္ဆိုပဲ သူတို႔ေလးေတြ ကို ေမြးစားသားပါ။ ေမြးစားသမီးပါဆိုသည္ကို အသိေပးသင့္ပါသည္။ ဤတြင္ မည္ သို႔ အသိေပးမည္ လည္းဆိုသည္က အေရး ႀကီးသည္။

အမွန္တကယ္ လုပ္သင့္လုပ္ထုိက္ေသာ အလုပ္မွာ သားရင္းသမီးရင္းပါဟု မလိမ္လည္ဖို႔ ျဖစ္သည္။ သို႔ ေသာ ္ ပို၍ အေရး ႀကီးသည္မွာ ထိုကေလးကို ေမြးစားေတာ့မည္ ဆိုကတည္းက မိဘ မ်ား ၊ ေဆြမ်ိဳး ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမမ်ား ႏွင့္ ရင္းႏွီးေသာ မိတ္ေဆြမ်ား သို႔ ေၾကညာသင့္သည္။

မိမိတို႔ လူေနမႈ ၌ မူ ေမြးစားျခင္းကို ကိုယ့္သေဘာႏွင့္ကိုယ္လုပ္ၾကသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ဖံုးဖိ ထားေတာ့သည္။ ဤတြင္ ဖံုးဖိရသည္က ေမြးစားမိသည့္ မိဘမ်ား ႏွင့္ မလံုေလာက္ဘဲ ဘာမဆိုင္ ညာေပးရရာ၌ ေမြးစားတုန္းကလည္း ကိုယ့္အသိေပးၿပီး ကိုယ့္သေဘာတူညီမႈ ကို ရယူခဲျခင္းမရွိခဲ့။

လမ္းမွန္ကန္းမွန္ ေမြးစားမည္ ဆိုလွ်င္

၁။ ေမြးစားတယ္၊ ေမြးစားသား၊ ေမြးစားသမီးဟူေသာ စကားလံုးကို မွန္မွန္ကန္ကန္ သံုးစြဲရမည္ ။ ဤတြင္ အၿမဲတေစ ထပ္ခါတလဲလဲသံုးရမည္ ဟု မဆိုပါ။ သံုးသင့္ေသာ အခါတိုင္းသံုး ရမည္ ။

၂။ ေမြးစားသား၊ ေမြးစားသမီးတို႔ပါ၀င္သည့္ ပံုျပင္မ်ား ၊ ဇာတ္လမ္းမ်ား ေျပာျပေပးရမည္ ။ ဤတြင္ ငွက္ကေလးကို ေကာက္ယူေမြးစားေသာ ပံုျပင္၊ ရွဥ့္ကေလးကို ေကာက္ယူေမြးစားေသာ ပံုျပင္ စသည္တုိ႔ႏွင့္ ယဥ္ပါးေစရမည္ ။

၃။ မွတ္တမ္းစာအုပ္ထားရွိရမည္ ။ သူကေလးကို မည္ သို႔ ရရွိ၍ ေမြးစားခဲ့သည္။ မည္ မွ်ခ်စ္ သည္။ မည္ သို႔ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္သည္ စသည္ေရး မွတ္ရမည္ ။

၄။ ကေလး၏ ေျပာဆိုမႈ မ်ား ႀကံဳႀကိဳက္တိုင္း ထည့္သြင္းေျပာျပရမည္ ။ “သားက ေမေမ့၀မ္းထဲ က ထြက္လာတာလား”ဟု ေမးလာလွ်င္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္း၊ မီးဖြားျခင္းကို နားလည္ႏုိင္သေရႊ႕ ေျပာျပၿပီး “ေမေမ့၀မ္းထဲက မဟုတ္ဘူး။ သားေမေမဆိုတာ သပ္သပ္ရွိေနတယ္။ သူ႔ဗိုက္ထဲက ထြက္လာၿပီး ေမေမတုိ႔နဲ႔ အတူလာေနတာ”ဟု ေျပာျပရမည္ ။ ကေလးက သိပ္နားမလည္ရင္လည္း ထားလုိက္ပါ။ သူ႔ေခါင္းထဲကို အသိေလးေတာ့ ေရာက္သြားၿပီ ျဖစ္သည္။ ၅ ႏွစ္ သားေလာက္ေရာက္ တယ္ဆုိပဲ သိခ်င္စိတ္ေတြ မ်ား လာၿပီး လက္ရွိေဖေဖ ေမေမကို သူသိထားႏွင့္လိမ့္မည္ ။

၅။ စိတ္ရွည္ရမည္ ။ ေမြးစားတယ္ဆုိေသာ စကားလံုးကို ယဥ္ပါးေသာ ္လည္း သားသမီးရျခင္း ႏွင့္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ျခင္းကို နားမလည္ႏုိင္ေသးပါ။ ဤသည္ကို စိတ္ရွည္ရွည္ထားရမည္ ။ ဘာ ျဖစ္ လို႔ေမြးစားတာလဲ။ ေမြးစားတယ္ဆုိတာဘာလဲ သူမ်ား ေတြ နဲ႔ မတူဘူးလား။ သူတို႔က ဘာေၾကာင့္ ေမြးစားတာ မဟုတ္တာလဲ စသည့္ တသီတတန္းေမးလိမ့္မည္ ။ ဤသည္ကို စိတ္ရွည္ရန္ ျဖစ္သည္။

“ေဆာင္ရန္”။ ကေလးရဲ႕ အျပစ္မဟုတ္ေၾကာင္း ေျပာျပရမည္ ။ မိဘရင္းမ်ား က အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ေပးအပ္လုိက္ရျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း သိေစရမည္ ။

စိတ္ဖိစီးမႈ ကေတာ့ ရွိၾကပါမည္ ။ ေမြးစားမွန္းသိသြားေသာ တစ္ေန႔ေန႔မွာ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္း ေတာ့ ဆံုးရံႈးရတတ္သည္ဟု ႏွလုံးသြင္းပါ။

သူကေလးရဲ႕ မိရင္းဖရင္းအေၾကာင္းလည္း ေျပာျပထားရမည္ ။ ဤသို႔ ေျပာျပမထားလွ်င္ ေမြးစားဖခင္ကို ဖခင္ရင္းဟု ထင္ေနလိမ့္မည္ ။

သူကေလးရဲ႔ စိတ္ခံစားမႈ ကိုလည္း ေျပာျပေစ၍ အားေပးမႈ ျပဳရမည္ ။

“ေရွာင္ရန္”။ မခ်စ္လို႔ ပစ္သြားတာဟု မေျပာရ။ ဤသိဳ႔ ထင္သြားလွ်င္ ယခုေမြးစားမိဘ ေတြ ကလည္း တစ္ေန႔ေန႔မွာ သူ႔ကိုပစ္သြားလိမ့္မည္ ဟု ထင္ႏိုင္သည္။

သူကေလးကို တမင္ “ေရြး”ၿပီး ေမြးစားခဲ့တာဟု မေျပာရ။ ဤသို႔ ေျပာျပလွ်င္ သူ႔ကို မိရင္း ဖရင္းေတြ ထဲ မေရြးခဲ့ဆိုသည့္ သေဘာထင္သြားလိမ့္မည္ ။ မိရင္းဖရင္းႏွင့္ အဆက္အသြယ္ရွိပါ။ ဆက္သြယ္ရမည္ ။ သူ႔မိဘအရင္းႏွင့္ ေတြ ႕ဆံုရန္မွာ သူကေလး၏ အေျခခံအခြင့္အေရး ပင္ ျဖစ္ သည္။

ေမြးစားသားသမီးဟူေသာ စကားလံုးကိ ု ခ်က္ခ်င္း ယဥ္ပါးလိမ့္မည္ ဟု မေမွ်ာ္လင့္ပါႏွင့္ ။ အသက္ ၇ ႏွစ္ ၊ ၈ ႏွစ္ အရြယ္ကေလးတို႔ ဤသို႔ သိရလွ်င္ တုန္႔ျပန္ေသာ ခံစားမႈ တုိ႔ ျဖစ္လာတတ္ သည္။

နိဂံုး ။ ။

သားသမီးေမြးစားဖို႔မွာ မလုပ္ေကာင္းေသာ အလုပ္မဟုတ္ပါ။ ၀မ္းနဲ႔လြယ္၍ ေမြးပါသည္ဟု သားသမီးအားလည္းေကာင္း၊ ပတ္၀န္းက်င္အားလည္းေကာင္း လိမ္လည္ဖံုးဖိထားျခင္းသည္သာ မလုပ္သင့္ေသာ အလုပ္ ျဖစ္ပါသည္။

***


ကိုယ္ခံအားစနစ္ေကာင္းမြန္မွ

“မၾကာမၾကာ လက္ေဆးတဲ့အက်င့္လည္း ရွိပါရဲ႕ ၊ ရွိတာမွ စနစ္တက်ကို ေဆးတာပါ။ ေခ်ာင္းဆိုးရင္၊ ႏွာေခ်ရင္လည္း အအုပ္အဆုိင္းေလးနဲ႔ပါ။ လူထူထူကိုလည္း မ သြားပါဘူး။ အိမ္မွာ ေနရင္း ျဖစ္ ျဖစ္၊ အလုပ္ထဲမွာ ျဖစ္ ျဖစ္ ေအးရင္ေရွာင္တယ္။ သူမ်ား ေခ်ာင္းဆိုးရင္၊ ႏွာေခ်ရင္လည္း ေရွာင္တာပဲ။ ဒီအျပင္ဘာေတြ ကို သတိထားရဦးမွာ လဲ” ကိုယ္၀န္ရွိစ မိန္းမငယ္ တစ္ေယာက္ ရဲ႕ အေမးစကားပါ။ ကိုယ္၀န္လႏုေနလို႔ ကူးစက္ ေရာဂါ ေတြ ကို ေၾကာက္လွပါသတဲ့။ ကေလးကို ထိ ခိုက္မွာ စိုးသတဲ့။ သူ႔အေဖကဆို “ပ်ာ”ေနတာပဲတဲ့။ ေဗဒင္ကလည္း ဒီကေလးက ေကာင္းက်ိဳးေပး မယ့္ကေလးတဲ့။ အဲဒီ လို ေဟာထားသတဲ့။

မေကာင္းလည္း ေမြးရမွာ ပဲ၊ အဇာတသတ္ကို ကိုယ္၀န္ရွိလာေတာ့လည္း ေ၀ေဒမိဖုရားႀကီး ခင္ဗ်ာ ေမြးလုိက္ရတာ ပါပဲ။ ကိုယ့္၀မ္းထဲ ၀င္လာရင္ေတာ့ ေကာင္းေကာင္းဆုိးဆုိးေပါ့။

ဒီေတာ့ Immune System ေခၚတဲ့ ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ကိုယ္ခံအားစနစ္ေကာင္းဖုိ႔က လိုလာၿပီ။

၁။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ လုပ္ၿပီး စိတ္ဖိစီးမႈ ေတြ ကိုလည္းေရွာင္

စိတ္ဖိစီးမႈ က ကိုယ္ခံအားကို ယုတ္ေလ်ာ့က်ဆင္းေစတယ္ဆုိတာကို အေထာက္အထားႏွင့္ တကြ ေတြ ႕ရွိထားပါတယ္။ ခက္တာက လူဟူသေရႊ႕မွာ စိတ္ဖိစီးမႈ ဆိုတာရွိတတ္ၾကတာပါ။ အဲဒီ အေပၚမွာ ကိုယ္က ဘယ္လိုသေဘာထားသလဲဆိုတာမွာ မူတည္တယ္။ နည္းနည္း ေလးကို ပံုႀကီး ခ်ဲ႕ေတြ းယူၿပီး မ်ားမ်ား သည္းျပရင္ ၀ိုင္းဂရုစိုက္ၾကမွာ ပဲလုိ႔ မထင္နဲ႔ေနာ္။ လုပ္လည္း မလုပ္အပ္ဘူး။ ကိုယ္၀န္ကို အရင္းျပဳၿပီး အခြင့္အေရး မယူရဘူး။ ရသင့္ရထုိက္တဲ့ အခြင့္အေရး ကိုေတာ့ ရယူအပ္ပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ ဗိုက္ကေလးျပၿပီး ေနရာရေနရင္ ေမြးလည္းၿပီးေရာ ပြဲက ရပ္သြားလိမ့္မယ္။

ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ ျပဳလုပ္ရင္ စိတ္ဖိစီးမႈ ေတြ ေလ်ာ့တတ္တာလည္း သက္ေသသာဓကနဲ႔ ေျပာတာ ျဖစ္တယ္။

လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းနဲ႔ Spa ေတြ မွာ အသင့္အတင့္လႈပ္ရွားမႈ ျပဳလုပ္ျခင္းလုပ္ရင္ အသင့္ ေလ်ာ္ဆံုးပဲ။

ျဖည့္စြက္စာနဲ႔ ျဖည့္စြက္ေဆး၀ါးမပါလို႔ မ ျဖစ္ဘူးေနာ္။

၂။ ေကာင္းေကာင္းစား၊ ေကာင္းေကာင္းနား

နားခ်ိန္မွာ နားရမယ္၊ စားခ်ိန္မွာ စားရမယ္၊ စနစ္တက်လုပ္ပံုမ်ိဳး၊ စနစ္တက်နားပံုမိ်ဳး ျဖစ္ရ မယ္။

ေကာင္းေကာင္းစားရမယ္ဆိုတာ အစားေကာင္းခ်ည္းစားေနတာကို ေျပာတာမဟုတ္ဘူး။ စနစ္တက်အာဟာရ ျပည့္ျပည့္စားေသာက္တာမ်ိဳးကိုဆိုလိုတာ ျဖစ္တယ္။ နားတာမွာ လည္း လွိမ့္ ခ်ည္းနားေနလို႔မ ျဖစ္ဘူး။ လႈပ္ရွားမႈ မ်ားမ်ား လုပ္ၿပီး အထိုက္အေလ်ာက္ နားဖို႔ကို ဆုိလုိတာပါ။

ေကာ္ဖီ ၊ လက္ဖက္ရည္တို႔ကို ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္၊ ကေလးႏို႔တိုက္ခ်ိန္မွာ ေရွာင္ရလိမ့္ မယ္။ အားလည္းရွိၿပီး ဆရာ၀န္မ်ား ေထာက္ခံတဲ့ ျဖည့္စြက္အာဟာရေသာက္သံုးသင့္ပါတယ္။

၃။ ဘာေၾကာင့္ ျဖည့္စြက္စာအေၾကာင္းခ်ည္းပဲ ေျပာေနရသလဲဆိုရင္

ကိုယ္ခံအားေကာင္းဖို႔ မိန္းမသားတို႔ ေန႔စဥ္စားသံုးမႈ နဲ႔ မလံုေလာက္တဲ့အတြက္ ျဖစ္တယ္။ အိမ္ေထာင္မျပဳခင္ သို႔ မဟုတ္ ကေလးအႀကီးေမြးၿပီးခ်ိန္မွာ မိန္းမအမ်ား စုက ၀ိတ္ခ်တတ္ၾကတယ္။ သေႏၶတားေဆးေတြ သံုးထားတာမ်ိဳးလည္းရွိတယ္။ အဲဒါေတြ မလုပ္ရင္ေတာင္မွ အစားကို ေသ ေသခ်ာခ်ာမစားဘူး။ စနစ္တက် မစားၾကဘူး။ ဘာအားေဆး ေသာက္ေနတာလဲလို႔ ေမးၾကည့္ရင္ လည္း ဘာကိုမွ ဟုတ္တိပတ္တိ မေသာက္ၾကဘူး။ ပန္းေဆးနဲ႔ သေႏၶတားေဆးေတာ့ ေသာက္ တတ္ၾကတယ္။

ဒီေတာ့ ကိုယ္၀န္ရွိခ်ိန္မွာ သားဦးမဟုတ္ရင္ အရြယ္ေလးက ရေနၿပီ။ သားဦး ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ေတြ မွာ ေတာင္မွ ကေလးယူတာေနာက္က်ၿပီး အသက္ေတြ က ရေနၿပီ။

အဲဒီ ေတာ့ ဟိုဟာလို ဒီဟာလို ျဖစ္ကုန္ၿပီေပါ့။ မိန္းမဆိုတာ ဒီက်ီေလး၀တ္ရင္ ဒီလံုခ်ည္နဲ႔မွ လုိက္တယ္ဆုိတာေလာက္ေတာ့ သိတဲ့သူေတြ ခ်ည္းပါပဲ။ အိမ္ေထာင္ျပဳခ်ိန္၊ ကေလးယူခ်ိန္၊ ကိုယ္ ၀န္ေဆာင္ခ်ိန္ေတြ လိုက္ဖက္မႈ ရွိဖို႔လည္း တြက္ခ်က္သင့္ပါတယ္။

မတြက္ခ်က္ေနခဲ့မိရင္လည္း အခ်ိန္မီျပင္ဆင္ရလိမ့္မယ္။ ကိုယ့္၀မ္းထဲ ေရာက္လာမယ့္ ကေလးကို ႀကိဳတင္ၿပီး ဂရုစိုက္သင့္တယ္။

အထက္ပါ သားဦးမိခင္ေလာင္းေလးေျပာသလိုပါပဲ။ ေဗဒင္က ေဟာထားတယ္။ ေကာင္း က်ိဳးေပးမယ့္ကေလးတဲ့။ ပိုၿပီး အေရး ႀကီးတာက မိမိကိုယ္တိုင္ကလည္း ကေလးကို ေကာင္းက်ိဳး ျဖစ္ေစမယ့္ မိခင္ေလာင္း ျဖစ္ဖို႔ပါပဲ။ ေကာင္းေကာင္းေန ၊ ေကာင္းေကာင္းစား၊ ေကာင္းေကာင္းနား၊ ျဖည့္စြက္ေဆး၀ါးနဲ႔ ျဖည့္စြက္အစာမ်ား လည္း လုိတယ္။

***


ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရတာ ေပ်ာ္စရာပါ

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရျခင္းမွာ တစ္စိတ္တစ္ပိုင္းအားျဖင့္ ေပ်ာ္စရာေကာင္းပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္အက်ီလွလွဆန္းဆန္းေလးေတြ ၀တ္ဆင္ၿပီး လမ္းေလွ်ာက္ရတာ ေမာ္ဒယ္လ္ေတြ ကက္ ေ၀ါ့ခ္ေလွ်ာက္ရသလိုပါပဲ။ ေမြးဖြားၿပီးရင္ေတာ့ ဒါေတြ မရွိေတာ့ဘူး။

ေမြးထုတ္လုိက္တယ္ဆုိပဲ ကိုယ္၀န္အေလးခ်ိန္က ေလ်ာ့သြားၿပီး ေမြးၿပီး ပထမရက္သတၱ ၆ ပတ္မွာ ပဲ အရာရာ တစ္သားတည္းက်သြားသလိုလိုပဲ။ ဒါေပမယ့္ Muscle tone ေခၚၾကြက္သား တင္းအားေတြ က ကိုယ္၀န္မေဆာင္ခင္ကလို ျပန္မ ျဖစ္ေတာ့ပါဘူး။

ေမြးဖြားၿပီးစ မိခင္အသစ္စက္စက္အခ်ိဳ႕ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္မ်ား လက္ဆင့္ကမ္းခ်င္ပါတယ္။ စဦးပိုင္း ၃ လ အေလးခ်ိန္ေလ်ာ့သြားျခင္းက ရက္ေပါင္း ၉၀ ၾကာတတ္တယ္ဟု ဆရာ၀န္တစ္ဦးက ဆုိပါတယ္။ မိခင္မ်ား ေျပာၾကားခ်က္မွာ -

ကၽြန္မ ကိုယ္၀န္ ၃ ႀကိမ္ရွိရာမွ ကိုယ္အေလးခ်ိန္ သိပ္မတတ္ပါဘူး။ ၉.၁ ကီလိုေလာက္ တက္ခဲ့တယ္။ ၁၁ ကီလိုေလာက္ တက္သင့္တယ္ဆိုလုိ႔ ကၽြန္မ စိတ္ပူခဲ့ရတယ္။ ေမြးဖြားၿပီးေတာ့ ကၽြန္မ ေအရိုးဗစ္ေလ့က်င့္ခန္းလုပ္ပါတယ္။

ခုကိုယ္၀န္မွာ ၁၇ ကီလို အေလးခ်ိန္တိုးခဲ့တယ္။ ကေလး ၃ ေယာက္ အေမ ျဖစ္ပါၿပီ။ ကိုယ္ ၀န္မေဆာင္ခင္က ကိုယ္အေလးခ်ိန္ကို ျပန္လည္ရေအာင္ ဆန္႔ထုတ္ေလ့က်င့္ခန္းမ်ား နဲ႔ အနီေရာင္ အသားေရွာင္၊ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ပိုစားတဲ့ စနစ္ က်င့္သံုးတယ္။ စက္နဲ႔ Cycling လည္း လုပ္တယ္။

ကၽြန္မ ကေတာ့ ေခ်ာကလက္နဲ႔ ကိတ္မုန္႔ေတြ ေၾကာင့္ အေလးခ်ိန္တိုးတာလို႔ထင္တယ္။ သစ္သီးနဲ႔ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ေတြ ပိုစားပါတယ္။ ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ၿပီး ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ယူပါ တယ္။ အငယ္ဆံုးကေလး အခါလည္ပါၿပီ။

ျပန္လည္ မတင္ၾကပါစို႔

သားအိမ္၊ သားအိမ္ေခါင္း၊ မိန္းမကိုယ္နဲ႔ ၀မ္းဗိုက္တို႔ဟာ ေမြးဖြားၿပီး ရက္သတၱ ၆ ပတ္မွာ နဂိုအတိုင္း ျပန္ ျဖစ္တယ္လုိ႔ ဆိုပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေလ့က်င့္ခန္း မကူညီရင္ ၀မ္းဗိုက္မွာ အဆီစု လိမ့္မယ္။

ေမြးဖြားၿပီး မ၀ၿဖိဳးခ်င္ရင္ အသင့္အတင့္ေသာ ေလ့က်င့္ခန္းကို ေန႔စဥ္လုပ္ပါ။ ေမြးဖြားအၿပီး ေလ့က်င့္ခန္းယူျခင္းဟာ ၀မ္းဗိုက္နဲ႔ ခါးတစ္၀ိုက္ကို သန္မာက်စ္လစ္ေစပါတယ္။ ထို႔ျပင္ ေသြးလွည့္ ပတ္မႈ ေကာင္းမြန္ေစတယ္။ ေသြးေၾကာေဖာင္းျခင္း၊ ၾကြတ္တက္ျခင္း၊ ေျခခ်င္း၀က္ေရာင္ ရမ္းျခင္း၊ ေသြးခဲငယ္မ်ား ၊ ေသြးေၾကာတြင္ ျဖစ္ေပၚေစျခင္းကိုပါ ကာကြယ္ပါတယ္။ စိတ္ပိုင္းဆုိင္ရာအရ လည္း စိတ္ဖိစီးမႈ မ်ား ေလ်ာ့က်ေစတယ္။ စိတ္သက္သာရာ ရာေစတယ္။

အမာရြတ္မ်ား

ဗိုက္ခြဲေမြးရင္ အမာရြတ္က်န္ေနတတ္တယ္။ ဂရုစိုက္ရမွာ က ၀မ္းဗိုက္ကို အလြန္မပိေစ ဖို႔ပဲ။ ေခ်ာင္းမဆိုးပါနဲ႔။ ၀မ္းမခ်ဳပ္ပါေစႏွင့္။ ဗိုက္စည္းတို႔ ဗိုက္ခ်ပ္ေဘာင္းဘီတို႔ဟာ အမာရြတ္ကို စြ ေပးသလို ျဖစ္ေစတယ္။

ေလ့က်င့္ခန္းစမယ္ဆုိရင္

ေလ့က်င့္ခန္းယူမယ္ဆုိရင္ ဘယ္လိုေမြးသလဲဆိုတာ ျပန္စဥ္းစားရမယ္။ ရိုးရိုးေမြးလို႔ေခၚတဲ့ Normal Labour ဆိုရင္ေတာ့ ခ်က္ခ်င္း ပဲ ေလ့က်င့္ခန္းယူႏုိင္တယ္။ ဗိုက္ခြဲေမြးတာဆိုရင္ “လမ္း ေလွ်ာက္ျခငး္”သည္သာ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုး ျဖစ္တယ္။ ဗိုက္ခြဲေမြးတဲ့ အမာရြတ္က ၂ လဆိုရင္ အသားက်တတ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အိုဂ်ီေတြ က ၈ လအထိ ေလ့က်င့္ခန္း မျပဳလုပ္ေစတတ္ပါ။ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းမွအပ ျဖစ္တယ္။

ဗိုက္ခြဲေမြးတဲ့ မိခင္ တစ္ေယာက္ ရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္မွာ

ကၽြန္မ ၂ ႀကိမ္ဗိုက္ခြဲေမြးပါတယ္။ လမ္းေလွ်ာက္ျခင္း ေလ့က်င့္ခန္းက ကၽြန္မအဖို႔ အနည္း ငယ္ခက္ခဲခဲ့တယ္။ ေမြးၿပီး ၂ ပတ္ ဆရာ၀န္က လမ္းေလွ်ာက္ေစလို႔ ေလွ်ာက္တာမွာ ပင္ နာတယ္။ ၀မ္းဗိုက္လႈပ္ရွားမႈ ပါ၀င္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းကို မယူေစခဲ့ပါဘူး။ ငါးစားရပါတယ္။ ပင္လယ္စာ ေရွာင္ ခုိင္းပါတယ္။

ဤတြင္ Episiotomy ေခၚ မိန္းကိုယ္ခ်ဲ႕ျခင္း (ရိုးရိုးေမြးတြင္ ) ဆိုရင္လည္း အနာမက်က္ ေသးဘဲ ေလ့က်င့္ခန္းမယူအပ္ပါဘူး။ အနာလံုးလံုးက်က္ၿပီးရင္ေသာ ္မွ မျပဳလုပ္သင့္ေသးပါဘူး။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ရတာ ေပ်ာ္စရာပါ

၉ လၾကာ သေႏၶသားကို လြယ္ထားရျခင္းသည္ ဘ၀တစ္ေလွ်ာက္လံုး ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ သယ္ပိုးရတာ မဟုတ္ပါ။ ျပန္လည္ က်စ္လစ္သန္စြမ္းေရး ဆီသို႔ ရင္ေသြးေလးနဲ႔အတူ ႀကိဳးပမ္းႏိုင္ ပါတယ္။

***


အိုဂ်ီႏွင့္ ေတြ ႕ဆံုျခင္း အႏုပညာ

(၁) ကိုယ့္ကိုယ္၀န္၊ ကိုယ့္က်န္းမာေရး အေၾကာင္း သိခ်င္တာေတြ ေတြ းဖို႔၊ အိုဂ်ီကို မေၾကာက္ပါ ႏွင့္။

(၂) သိခ်င္သေရြ႕ ၊ ေက်ေက်နပ္နပ္ မသိရေသးမခ်င္း၊ ေရွ႕ဆက္လုပ္ စရာ၊ ေနာက္ျပန္ျပရမယ့္ ရက္ခ်ိန္း၊ ေသာက္ရမယ့္ေဆး၊ စားပံုေသာက္ပံု အကုန္ စိတ္တိုင္းက် မသိရေသးမခ်င္း အိုဂ်ီ၏ စမ္းသပ္ခန္းထဲမွ မထြက္ပါႏွင့္။

(၃) ပထမအိုဂ်ီကို စိတ္ထဲမွာ ဘ၀င္မက်ရင္ Second Opinion ေခၚ ေနာက္ထပ္ အိုဂ်ီတစ္ ေယာက္ ထပ္မံ ေရြးခ်ယ္ခြင့္ရွိေၾကာင္း မိမိကိုယ္မိမိ သိရမည္ ။

ဤသည္မွာ မိမိ၏ အခြင့္အေရး ျဖစ္သည္။ လႊဲစာေတာင္းခံႏိုင္သည္။ ေဆးမွတ္တမ္း ျပည့္စံု စြာ ရယူႏုိင္သည္။

(၄) မိမိကို စမ္းသပ္ခန္းထဲမွ အျမန္ထြက္သြားေစၿပီး ေနာက္လူနာ တစ္ေယာက္ ျမန္ျမန္၀င္လာ ေစလိုေသာ အမူအရာရွိသည့္ အိုဂ်ီ ျဖစ္ပါက သင့္အေနႏွင့္ ေနာက္အိုဂ်ီေျပာင္းျပသင့္ပါ သည္။

ပထမအိုဂ်ီသည္ သင့္ကို အခ်ိန္မေပးလိုေသာ ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ သင့္အတြက္ အခ်ိန္မသံုး လိုေသာ ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မိမိအား အခ်ိန္ေပးၿပီး စိတ္ရွည္လက္ရွည္စမ္းသပ္၍ သိလိုသမွ် ေျဖဆိုေပးေသာ အိုဂ်ီကို ရွာေဖြသင့္သည္။

(၅) Therapeutil trust ဆိုသည္မွာ ေဆးကုသမႈ ေပးသူႏွင့္ ခံယူသူၾကားယံုၾကည္မႈ ျဖစ္သည္။ ဆရာ၀န္ လူနာဆက္ဆံေရး မွာ အေရး တႀကီး ပါ၀င္သည္။ ဤယံုၾကည္မႈ မရွိလွ်င္ ဆရာ ၀န္ေရာ လူနာပါ အက်ိဳးမရွိ။

(၆) အိုဂ်ီအပါအ၀င္ ဆရာ၀န္ဟူသ၍ လူနာကို ေၾကာက္ရန္မလို၊ မ်က္ႏွာလုိက္ရန္လည္းမလို၊ ညီမွ်ေသာ စိတ္ေစတနာထားရွိအပ္ပါသည္။

အိုဂ်ီလို႔ ေခါင္းစဥ္တပ္လိုက္ရေသာ ္လည္း ဆရာ၀န္အမ်ိဳးအစားအားလံုးႏွင့္ အက်ံဳး၀င္ရံုသာ မက၊ ေဗဒင္ဆရာႏွင့္ ေဗဒင္ေမးသူမ်ား ၾကားမွာ လည္း အသံုးတည့္မည္ ့ အႏုပညာ ျဖစ္ပါသည္။

***


ေရႊေရာင္ ဒိုင္ယာရီ

မိခင္အေၾကာင္းေလးလည္း ၾကားျဖတ္ေျပာျပပါဦးလုိ႔ ေတာင္းဆိုလာၾကတဲ့အတြက္ ဒီစာမူ ကိုေရး လုိက္တာပါ။ ကၽြန္မရဲ႕ အေမကို အေမ့ေျမးေလးကၽြန္မရဲ႕ ၀မ္းထဲမွာ လြယ္ထားရၿပီလုိ႔ ေျပာ လိုက္ေတာ့ အေမက ကၽြန္မကို ေန႔စဥ္မွတ္တမ္းစာအုပ္တစ္အုပ္ေပးထားတယ္။ ကၽြန္မရဲ႕ ဘ၀မွာ ထူးျခားၿပီး အမွတ္တရ ျဖစ္ဖြယ္ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလမ်ား အေၾကာင္း မွတ္တမ္းေရး ေစခ်င္ပါသ တဲ့။ ဒါမွသာ ကေလးေမြးဖြားၿပီး ႀကီးျပင္းလာခဲ့ရင္ ဒါ သား/သမီးကို ကိုယ္၀န္ရွိစဥ္က ေမေမ့ေန႔စဥ္ မွတ္တမ္းဆိုၿပီး ျပသႏိုင္ေအာင္ပါတဲ့။

ဒီေတာ့ ကၽြန္မဘာေတြ ေရး ရမလဲ။ စိတ္ကူးစိတ္သန္းေတြ ၊ ခံစားခ်က္ေတြ ၊ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေတြ ေရး ရမွာ ေပါ့။ သို႔ ေသာ ္ ၀မ္းထဲက သေႏၶသားေလး အေပၚမွာ ထားရွိတဲ့ ေမတၱာသည္လည္း တိက်ေသခ်ာတဲ့ ေမတၱာ ျဖစ္မွာ ေပါ့။

ဒိုင္ယာရီမွာ Ultrasound အေျဖစာရြက္ကေလးလည္း ရိုက္တဲ့ ရက္စြဲမွာ ကပ္ထားရမယ္။ အိုဂ်ီဆီသြားစဥ္က ေတြ ႕ႀကံဳရတဲ့ ကိုယ့္လို ကိုယ္၀န္ေဆာင္ေတြ နဲ႔ ႏႈတ္ဆက္ခဲ့တာ။ စကားေျပာခဲ့ တာကိုလည္း ေရး မွတ္ရမယ္။ ဖခင္ေလာင္း ၊ ခင္ပြန္းသည္က ဘာေလး၀ယ္ေကၽြးတာ၊ ဘာေလး ၀ယ္ေပးတာကိုလည္း ေရး မွတ္ထားရမယ္။

ဘယ္ကစေရး ရမလဲ စဥ္းစားလိုက္တာ၊ စာေရး တယ္ဆုိတာ မလြယ္ပါဘူး။ စေရး ႏိုင္ဖို႔ Tips ေခၚ စိတ္ကူးအစအနေလးေတြ ကို အႀကံျပဳမယ္။

ဘယ္ကစေရး ရမလဲ စဥ္းစားလုိက္ရတာ ။ စာေရး တယ္ဆုိတာ မလြယ္ပါဘူး။ စေရး ႏုိင္ဖို႔ Tips ေခၚ စိတ္ကူးအစအနေလးေတြ ကို အႀကံျပဳမယ္။

ေဖာင္ပိတ္သတင္း ျဖစ္တယ္

ကိုယ္၀န္ရွိၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း စသိရပံု၊ ဘယ္လုိစသိရသလဲ။ ခင္ပြန္းနဲ႔အတူ ရွိစဥ္မွာ လား။ ေဆးခန္းကေန လွမ္းဖုန္းဆက္ေျပာရတာ လား။ “ကိုယ္၀န္ရွိၿပီ”လို႔ ေၾကညာလိုက္ခ်ိန္မွာ ခင္ပြန္း၊ အိမ္သား၊ မိသားစု၀င္မ်ား ၊ ရင္းႏီွးတဲ့သူငယ္ခ်င္းတို႔ရဲ႕ တုန္႔ျပန္မႈ မ်ား ကို ေရး ထားရမယ္။

ခႏၶာကိုယ္ေျပာင္းလဲမႈ အေၾကာင္း

ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ေျပာင္းလဲလာျခင္းမ်ား ကို ေရး မွတ္ရမယ္။ ဆရာ၀န္ဆီသြားတဲ့ေန႔၊ ဆရာ၀န္ က ဘယ္လိုေျပာတာဆုိတာေတြ ကိုလည္း ေရး မွတ္ထားရမယ္။ ကေလးရဲ႕ ႏွလံုးခုန္သံေလး စၾကား တာကဘယ္သို႔ ၊ ႀကံႀကံဖန္ဖန္ေတြ စားခ်င္စိတ္ ျဖစ္တဲ့အေၾကာင္း ဘာေတြ စားမိေၾကာင္း၊ အန္ခ်င္ ေနတာ၊ အနံ႔ဆိုရင္ မခံခ်င္တာ ပ်ိဳ႕ပ်ိဳ႕လာတာ၊ အဲဒါေတြ ကို မွတ္တမ္းေရး ရမယ္။

နာမည္ ေလးစဥ္းစားမိတဲ့အေၾကာင္း

ဘယ္လိုနာမည္ ေပးမလဲဆုိတာေလး စိတ္ကူးမိၾကတာခ်ည္းပါပဲ။ သားလား၊ သမီးလား၊ ႀကိဳ မသိရႏိုင္ခ်ိန္မွာ စိတ္ကူးမိတဲ့ နာမည္ ေလးေတြ ၊ သားလား၊ သမီးလား ကြဲျပားၿပီးခ်ိန္မွာ ဘယ္ေန႔ သားသမီးဆိုရင္ ဘယ္လိုနာမည္ ဆုိတာ ခင္ပြန္းနဲ႔ ေျပာဆိုၾကတာ။ သူ႔စိတ္ႀကိဳက္က ဘယ္လိုနာ မည္ မ်ိဳး ။ အဲဒီ ထဲကေန သားသမီးေရြးခ်ယ္ၾကတာ။ ဘယ္နာမည္ ဆိုတာကအစ ဒိုင္ယာရီထဲမွာ ေရး ပါ။

ဗိုက္ထဲမွာ ကန္ေက်ာက္ေနတတ္တဲ့အေၾကာင္း

သူကေလးအထဲမွာ ၿငိမ္ၿငိမ္ေနေလ၊ ေတြ ႕ခ်င္စိတ္ျပင္းထန္ေလေလပါပဲ။ သားဦးကိုယ္၀န္ ဆိုရင္ေတာ့ ခံစားခ်က္ေတြ က အသစ္ ျဖစ္မယ္။ အျပင္မွာ ကေလးအႀကီးေတြ ရွိေနရင္ေတာ့ ကေလးအႀကီးေတြ နဲ႔ မွ်ေ၀ခံစားရင္း သူတို႔ေလးေတြ လည္း မွ်ေ၀တတ္ရေအာင္ သြန္သင္မႈ ေတြ အေၾကာင္း ထည့္ေရး ရလိမ့္မယ္။

ကိုယ့္ရဲ႕ မိခင္ေလာင္းဘ၀

ကေလးေလးက ဘယ္သူနဲ႔တူမလဲ။ သူနဲ႔တူရင္ ဘယ္လို၊ ကိုယ္နဲ႔တူရင္ ဘယ္လုိဆိုတာ မ်ိဳးေလးေတြ ကေလးေလးကို မေမြးမီ မိမိႏွင့္ မိမိခင္ပြန္းသည္္၏ ဘ၀၊ ကေလးအႀကီးမ်ား ႏွင့္ ျဖတ္ သန္းခဲ့ရေသာ ဘ၀ စတဲ့ အေၾကာင္းေလးမ်ား ကို ေရး မွတ္ရမယ္။

ကိုယ္အၿမဲတမ္းဂရုစိုက္ၿပီး မလြတ္တမ္းေစာင့္ၾကည့္ေလ့ရွိတဲ့ TV အစီအစဥ္ေတြ ကိုလည္း ေရး မွတ္ထားႏုိင္တယ္။ ႀကိဳက္တဲ့သီခ်င္းေတြ ၊ ဖတ္ ျဖစ္တဲ့ စာအုပ္ေတြ ၊ ကိုယ္တက္ခဲ့တဲ့ သင္တန္း ေတြ အေၾကာင္း ေရး မွတ္ပါ။

ဒီအခ်ိန္ဟာ ကေလးယူဖို႔ သို႔ မဟုတ္ ကေလးထပ္ယူဖို႔ အသင့္ေလ်ာ္ဆံုး အခ်ိန္ပဲဆုိတဲ့ မွတ္ခ်က္လည္း ထည့္ေရး ပါ။

အဲဒီ မွတ္တမ္းကို သိထားရမယ္။ ကေလးႀကီးလာ၊ အရြယ္ေရာက္လာေတာ့ ဖတ္ၾကည့္ေစ ရင္ ႀကီးစြာ ေသာ ႏွစ္ ၿခိဳက္မႈ ျဖစ္ေစတဲ့အျပင္ သူ႔ကိုယ္သူ ျမတ္ႏိုးတန္ဖိုးထားစိတ္ပါ ေပၚေပါက္မွာ ေသခ်ာပါတယ္။

***


နာမည္ ေလးေရြးရေအာင္

အခုတေလာ ကိုယ့္ရင္ေသြးက ေယာက္ ်ားေလးလား ၊မိန္းကေလးလားဆိုတာ ႀကိဳသိႏွင့္တဲ့ ကာလဆိုေတာ့ နာမည္ ေလးေပးဖုိ႔ စဥ္းစားစိတ္ကူးမိၾကတယ္။

ေန႔သင့္နံသင့္ စဥ္းစားၾကတာမ်ား တယ္။။ အခ်ိဳ႕ကလည္း ေန႔သင့္နံသင့္မဟုတ္တဲ့နည္းနဲ႔ စဥ္းစားတယ္။

ဥပမာ မင္းသိခၤဆိုရင္ တနဂၤေႏြသား ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ အညြန္႔ ျဖစ္တဲ့ တနလၤကို အဆံုး မွာ ထားၿပီး တနလၤာက စလို႔ လာ - ဂါ - ဟူး - ၾကာ (၄)ခုေျမာက္ ၾကာသပေတး (မင္းနဲ႔) (၅)ခု ေျမာက္ ေသာ ၾကာ (သ)မွသည္ မင္းသိခၤ ျဖစ္လာတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေန႔နံနဲ႔စတယ္။ အဂၤါသမီးဆုိ စ၊ ဆ၊ ဇ၊ စ်၊ ည တခ်ိဳ႕က ေန႔နံနဲ႔မယူဘဲ အဓိပၸယ္နဲ႔ယူတယ္။ ဥပမာ - သတၱိရွိေစခ်င္လုိ႔ သတၱိ၊ လွေစ ပေစခ်င္လုိ႔ ပပ၀င္း အဲဒီ လိုမ်ိဳးေပါ့။

အႀကံေလးျပဳခ်င္တာက ဘယ္နည္းပဲသံုးသံုး အေဖနာမည္ ေလးေတာ့ ေနာက္မွာ ထားေစ ခ်င္တယ္။ ဦးခင္ေမာင္ရဲ႕ သား ျဖစ္လို႔ သတၱိေမာင္၊ သို႔ မဟုတ္ သတၱိခင္ေမာင္၊ သမီး ျဖစ္လုိ႔ ပပ၀င္းေမာင္၊ ပပခင္ေမာင္ အဲဒါမ်ိဳးေလး ျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္။

တခ်ိဳ႕က အေမနာမည္ ပါ ထည့္ခ်င္ၾကတယ္။ အေမနာမည္ က ယုယုလိႈင္ဆုိပါစို႔။ အဲဒါဆိုရင္ အေမနာမည္ ကို ေရွ႕ဆံုးမွာ ထားေစခ်င္ပါတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ အေဖနာမည္ ရဲ႕ ေရွ႕မွာ ထားလည္းရပါတယ္။ ဥပမာ - ပပလိႈင္ေမာင္၊ ပပယုေမာင္ တစ္မ်ိဳးမ်ိဳးေပါ့။ လိႈင္ပပေမာင္လည္း ျဖစ္ တယ္။ ယုပပေမာင္လည္း ျဖစ္တယ္။

စိတ္ကူးမိတာေလးေတြ ေျပာျပတာပါ။ ဒီမွာ က ေပးထားသမွ် နာမည္ ေတြ given name ပဲ ျဖစ္ေနတယ္။ ဥပမာ - ညီအစ္မေတြ ေပါ့။ နီနီႏုႏြယ္၊ ၾကည္ၾကည္စုသြယ္၊ ရီရီယုႏြယ္ဆိုရင္ နာမည္ (၄)လံုးစလံုး given name ခ်ည္း ျဖစ္ေနတယ္။ First name, Middle name , Last name လို႔ ခြဲ ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံတကာမွာ ပါ။ ေပးထားတဲ့ စိတ္ကူးအရဆိုရင္ Last Name မွာ အေဖနာမည္ ၀င္သြား ၿပီး ေရွ႕နာမည္ ကို First name မွာ ျဖစ္ ျဖစ္ First နဲ႔ Middle name မွာ ျဖစ္ ျဖစ္ ထည့္လိုက္ရမယ္။

ဒါမွမဟုတ္ရင္ ကိုယ့္ရွိသမွ်နာမည္ အားလံုး given name မွာ ပဲ ျဖည့္လိုက္ရလိမ့္မယ္။ ေလ ယာဥ္ေပၚမွာ White card ျဖည့္တာမ်ိဳး။ အင္တာနက္ေပၚမွာ ပံုစံတစ္ခုခုျဖည့္တာမ်ိဳးမွာ “ေၾကာင္ “ မသြားေအာင္ပါ။ လဲ့သဇင္ဆုိရင္ အဲဒီ ႏုိင္ငံတကာ ပံုစံေတြ မွာ ျဖည့္တုိင္း given name မွာ ပဲ ျဖည့္ လိုက္ရတယ္။ ေနာ္ကဆံုးအလံုးတစ္လံုးပါၿပီး အေဖနာမည္ လည္း ျဖစ္ရင္ေတာ့ ျဖည့္ႏိုင္ပါလိ့မ္မယ္။ ဥပမာ - လဲ့သဇင္ရဲ႕ အေဖနာမည္ ပါ ထည့္မွည့္ခဲ့လို႔ လဲ့သဇင္ေက်ာ္ဆိုပါစို႔။ ဒါဆိုရင္ Last name မွာ “ေက်ာ္”ျဖည့္ႏိုင္ပါတယ္။

ဥပမာ - သမီးေလးကို လျပည့္ေန႔မွာ ေမြးလို႔ “လျပည့္”လို႔ နာမည္ ေပးပါေရာ။ အဲဒါ given name ပဲ။ သူ႔အေဖနာမည္ ကို ေနာက္ကထည့္လုိက္။ လျပည့္ေဇာ္ဆုိပါစို႔ ျဖစ္သြားမယ္။ ဒီေတာ့ အမည္ ကလည္း ကိုးလလြယ္ ဆယ္လေမြးခဲ့ရလို႔ ကိုယ့္နာမည္ ပါခ်င္ေရာ၊ ဒီေတာ့ ေရွ႕က ထည့္ရင္ ရပါတယ္။ မြန္းလျပည့္ေဇာ္ ျဖစ္သြားမယ္။ အေမက မြန္းမြန္း အေဖက ကိုေဇာ္ဆိုပါစို႔။

တကယ္ေတာ့လည္း ကိုယ့္သားသမီးကို နာမည္ ေပးတာ ကိုယ္ပိုင္ခြင့္ ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္ ႀကိဳက္သလိုေပးႏုိင္တယ္။ ဒါေပမယ့္ လိုက္ဖက္မႈ ရွိရပါလိမ့္မယ္။ သမီးမိန္းကေလးကိုေပးရင္ မိန္း ကေလးနဲ႔ လုိက္တဲ့နာမည္ ျဖစ္ရမယ္။ သားေယာက္ ်ားေလးကို ေပးရင္ ေယာက္ ်ားေလးနဲ႔လုိက္တဲ့ နာမည္ ျဖစ္ရမယ္။

ေနာက္ၿပီး အရြယ္သံုးပါးစလံုးမွာ ဆီေလ်ာ္တဲ့ နာမည္ ျဖစ္ရမယ္။ငယ္တုန္းမွာ သာ လုိက္ဖက္ တဲ့ ၊ အလြန္လွပတဲ့ နာမည္ မ်ိဳး မ ျဖစ္ရဘူး။ သူတို႔ေလးေတြ အသက္ႀကီးသြားရင္လည္း တင့္တယ္ တဲ့တယ္တဲ့ နာမည္ ျဖစ္ရမယ္။

အေရး ႀကီးတာက လူေခၚတဲ့နာမည္ ျဖစ္ရမယ္။ နာမည္ ဆိုတာ ကိုယ္ပိုင္ ျဖစ္ေပမယ့္ သူမ်ား က ေခၚဖုိ႔ ျဖစ္တယ္။ ေခၚရတဲ့သူအတြက္ လြယ္ကူရမယ္။ ကိုယ့္သားသမီးကို အခ်စ္လြန္ၿပီး တင္စား လြန္းအားႀကီးလို႔ သည္းသည္းလႈပ္ေခၚရခက္တဲ့ နာမည္ ျဖစ္ေနရင္ အလြယ္ေခၚၾကတဲ့ နာမည္ အတိုေကာက္ ျဖစ္သြားလိမ့္မယ္။

နာမည္ မ်ား မွတဆင့္ အသက္အရြယ္ကို ခန္႔မွန္းႏုိင္တာ နာမည္ ေပးပံုက ေခတ္အလိုက္ ေျပာင္းလဲလာလုိ႔ပါပဲ။ ဥပမာ ေဒၚပုတို႔ ေဒၚတုတ္တို႔ဆိုရင္ အသက္ ၈၀ ပဲ ။ ခင္စန္း၀င္တုိ႔ ခင္ေမာင္ ႀကီးတို႔ဆိုရင္ အသက္ ၅၀၊ ၆၀ ေလာက္ပဲ။ အသက္ ၈၀ ေဒၚတုတ္ကြယ္လြန္ၿပီးလို႔ သူ႔ရဲ႕ ေျမး တီ ကၽြတ္ေတြ ေမြးဖြားလာရင္ အိမ့္မွဴးေရႊစင္တို႔၊ သက္စိုးပိုင္၊ ခက္မာတို႔၊ ျဖဴသင္းလဲ့၊ သႏၱာေက်ာ္တို႔ ျဖစ္ကုန္ေရာ၊ အဲဒါမ်ိဳးမွာ ျဖဴသင္း ျဖစ္မလာ။ လဲ့သႏၱာေက်ာ္ ျဖစ္သြားမလား။ ဒါမွမဟုတ္ အိမ္မွာ ေခၚတဲ့နာမည္ ပုတု လုိ႔ပဲေခၚၾ ကေတာ့မလား။ စဥ္းစားမိေစခ်င္တာပါ။ ေနာက္ၿပီး ကိုယ္ေပးလိုက္ တဲ့နာမည္ က ေျပာင္းျပန္လုပ္လိုက္ရင္ ေနာက္ဆရာ ၊ ေျပာင္စရာ အဓိပၸာယ္ ျဖစ္သြားတာမ်ိဳး မ ျဖစ္ ရပါဘူး။

***


ေမေမ့ေမတၱာခ်စ္ေတး

မိခင္ ျဖစ္သူနဲ႔ သားသမီး ျဖစ္သူၾကားမွာ ရွိတဲ့ ေႏွာင္ႀကိဳးဟာ ဘာနဲ႔မွႏိႈင္းလို႔ မရပါဘူး။ ရင္ေသြးငယ္တိုင္းဟာ မိခင္ကို သိပ္တြယ္တာပါတယ္။ ႏို႔ခ်ိဳတိုက္ေကၽြးတာ။ ေခ်ာ့သိပ္တာ၊ စကား ေျပာတာကစလို႔ သူတို႔ေလးေတြ ရင္ထဲမွာ စြဲထင္ေနတယ္။

မိခင္ရဲ႕ ဆ႒မအာရံု

သားသမီးနဲ႔ပတ္သက္လာရင္ မိခင္ေတြ ဟာ အရိပ္အကဲကို သိလြန္းတယ္။ ဘာလုပ္လာ တယ္။ ဘာ ျဖစ္လာတယ္ဆိုတာကို ေျပာျပမွမဟုတ္ဘဲ သိေနတတ္တယ္။ ဒါမွ်မက စိတ္ခံစားမႈ အရ Emotionally ႏွင့္ခႏၶာကိုယ္အရ Physically ရင္ေသြးတို႔ရဲ႕ လိုအပ္ခ်က္ကို သိသိေနတတ္တယ္။ ဒါဟာ Sacrifices ေခၚ စြန္႔လႊတ္အနစ္နာခံေနရတာ ေတြ နဲ႔ ဆက္စပ္ႏုိင္ပါတယ္။ ကိုယ္၀န္လြယ္ရ တယ္။ အသက္နဲ႔ရင္း ေမြးရတယ္ စသည့္ စြန္႔လႊတ္ရတာ ေတြ အမ်ား ႀကီးပါ။

အခမဲ့ ျဖစ္ၾကရျခင္း

မိခင္ တစ္ေယာက္ ဟာ ရင္ေသြး တစ္ေယာက္ ကို စြန္႔ပစ္ဖို႔ဆိုတာ မ ျဖစ္ႏုိင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ေငြေၾကးေၾကာင့္ ၊ လူမႈ ေရး ေၾကာင့္ မိသားစုျပႆနာေၾကာင့္ စသည့္ဤကိစၥမ်ိဳးရွိလာၾကရင္ ရင္ ေသြးေလးတို႔မွာ ခံစားခ်က္ေတြ တစ္သီႀကီးလိုအပ္ေနၾကတယ္။ ေႏြးေထြးမႈ လိုအပ္မယ္၊ ပ်ိဳး ေထာင္ေပးမႈ လိုမယ္။ အဲဒီ လို ကေလးမ်ိဳးေတြ ဟာသူတို႔နဲ႔ တေထြးတေႏြးေနရင္ သိပ္ႏွစ္သက္္ တယ္။ နီးကပ္ ေႏြးေထြးမႈ သူတို႔ေလးေတြ မွာ မရွိဘူး။ သူတို႔ေလးေတြ ကို အကာအကြယ္ေပးဖုိ႔၊ ေမြးျမဴဖို႔ သူတုိ႔မွာ လိုအပ္တယ္။ မိခင္နဲ႔ေနရင္ ရင္ေသြးတုိင္း ေမြးရာပါ အခြင့္အေရး အေနနဲ႔ ရႏုိင္ ေသာ ္လည္း မိခင္မရွိတဲ့ ကေလးေတြ မွာ ေတာ့ စိတ္ကူးၾကည့္ရံုပဲ ၾကည့္ႏိုင္ပါတယ္။

အေမကို စိတ္ကူးၾကည့္ျခင္း

သူတို႔ေလးေတြ ဟာ “အပစ္ပယ္ခံေတြ ”လုိ႔ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔စဥ္းစားတယ္။ ငါတို႔အေမက ငါ့ကို ပစ္ခဲ့တယ္။ သူမ်ား ေတြ ရဲ႕ အေမ ကေတာ့ သူမ်ား ေတြ ကို ပစ္မသြားဘူး။ ဒါသူတို႔စိတ္ကူးေလ့ ရွိတာပါ။

မိဘမ်ား ကြာရွင္းလို႔ ျဖစ္ေစ၊ အျခားအေၾကာင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေစ သူတို႔ေလးေတြ မွာ သူတို႔ကိုယ္ သူတို႔ အျပစ္တစ္ခုလို ခံစားၾကရတယ္။

(ေဖေဖေမေမနဲ႔ အတူေနတုန္းက ေဖေဖနဲ႔ ေမေမ အၿမဲရန္ ျဖစ္ေနတာပဲ။ ပိုက္ဆံမရွိလုိ႔တဲ့။ ငါ့ေက်ာင္းစရိတ္ေၾကာင့္ တဲ့။ ငါ့ေၾကာင့္ ေပါ့ေနာ္) အဲဒီ လိုကေလးမ်ိဳးက သူတို႔အခ်င္းခ်င္း ေျပာေန တဲ့စကားသံပါ။ ေမြးစကတည္းက စြန္႔ပစ္ခံရရင္ေတာ့ သူတုိ႔ေလးေတြ ဟာ အေမဆိုတာကို စိတ္ကူး နဲ႔ ပံုေဖာ္ေနတတ္ၾကတယ္။ အခ်ိဳ႕ အဲဒီ လုိ ကေလးမ်ိဳးေတြ ႀကီးျပင္းလာရင္ ေမေမက ကၽြန္ေတာ္ ့ကို ကၽြန္မကို ပစ္ခ်င္လုိ႔ ပစ္သြားတာ မ ျဖစ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ဆိုတတ္ၾကတယ္။

ေမေမ့အတြက္ အမွတ္တရမ်ား

အေမမဲ့ မိန္းကေလးတစ္ဦးရွိခဲ့ဖူးတယ္။ သူဟာ သူ႔အေမက သူ႔ကို ၆ လတစ္ႀကိမ္၊ ၁ ႏွစ္ တစ္ႀကိမ္ လာေတြ ႕တယ္။

အိုက္စကရင္မ္၀ယ္ေကၽြးတယ္။ ကစားစရာ ၀ယ္ေပးတယ္။ အက်ႌလွလွေလး၀ယ္ေပး တယ္၊ ကစားကြင္းေခၚသြားတယ္လို႔ ေျပာေနတတ္ၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူကေလးရဲ႕ အေမက ဘယ္တုန္းကမွ သူကေလးကို လာမေတြ ႕ခဲ့ပါဘူး။

ခုအဲဒီ မိန္းကေလး အရြယ္ေရာက္ၿပီး အိမ္ေထာင္ရက္သားက်လို႔ သားသမီးမ်ား ပင္ ရေနပါ ၿပီ။ သားသမီးဆိုတာ အစားအစာေကၽြးရံု၊ ပညာသင္ေပးရံုနဲ႔ မလံုေလာက္ပါဘူး။ သူတို႔ကိုေပးဖို႔ ေမတၱာ၊ ေႏြးေထြးမႈ ၊ ထိန္းေက်ာင္းမႈ ေတြ ရွိေသးတယ္။ အေမ့ကိုေတြ ႔ခဲ့၊ သိခဲ့တယ္လုိ႔ စိတ္ထဲမွာ ပံု ေဖာ္ခဲ့ေပမယ့္ အေမကို ဘယ္လိုမွန္းေတာင္မွ မသိပါဘူး။ မျမင္ဖူးပါဘူးလို႔ ေျပာလာပါတယ္။

အျခား အေမမဲ့ကေလးတစ္ဦး ကေတာ့ အေမ့ကိုျပန္ေတြ ႕ရရင္ တန္ခိုးနဲ႔ စိတ္တံုး ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ပစ္ၿပီး၊ ဆြဲႀကိဳးလုပ္ၿပီး ဆြဲထားလိုက္မယ္လို႔ ဆိုတယ္။

အေမ့တာ၀န္

ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ ရဲ႕ မ်က္ႏွာေတြ ဟာ ၀င္းပေနတတ္တယ္။ မ်က္လံုးေတြ လက္ေန တတ္တယ္။ အေမ ျဖစ္ဖူးမွ မိန္းမဘ၀ျပည့္စံုတယ္လုိ႔ ဆိုတဲ့သူေတြ ရွိပါတယ္။

ကိုယ္၀န္ဆိုတာက ၉ လ ၾကာရင္ ေမြးထုတ္ပစ္လိုက္ရတာ ပဲ။ ေမြးထြက္လာတာခ်ည္းပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ အေမ တစ္ေယာက္ ရဲ႕ တာ၀န္ဆိုတာ အဆံုးမရွိပါဘူး။

တစ္ေက်ာ့ႏွစ္ ေက်ာ့ေတးကိုသီပါဆို

အဲဒီ ဇာတ္ကားကို ၾကည့္ဖူးၾကမွာ ပါ။ ခုထိလည္း ႏွစ္ စဥ္ ရုပ္သံက လာေနဆဲပါ။

အခ်စ္ငတ္သူေတြ တစ္ပံုတစ္ပင္ ေတြ ႕ရပါမည္ ။ ခ်စ္တတ္သူအေဆြ … ဂုဏ္အင္ဟာ ဒါပဲ အသည္းေတြ ခြဲေ၀ေပးႏုိင္ရပါမည္ )ဇာတ္၀င္ သီခ်င္းပါ စာသားတစ္ပိုဒ္ပါ။ အေမမဲ့ သူေလးေတြ ကို ေတြ ႕ရရင္ ေပးႏုိင္သေလာက္ ေမတၱာခြဲေ၀ေပးလိုက္ ပါ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္အလွအပႏွင့္က်န္းမာေရး

ကိုယ္၀န္ႀကီးနဲ႕ ပါဆို လွစရာမလုိဟု မစဥ္းစားေစခ်င္ပါ။ မိမိသည္ မၾကာမီ မိခင္ ျဖစ္ေတာ့ မည္ ။ မိမိ၏ ခင္ပြန္းလည္း ဖခင္ ျဖစ္လာလိမ့္မည္ ။ သို႔ ျဖစ္ပါသျဖင့္ မိမိ၏ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလမွာ အလြန္ပင္ အဓိကက်လွရာ သာမန္ထက္ပို၍ လွဖို႔ပဖို႔၊ က်န္းမာဖို႔လိုအပ္ပါသည္။ မက်န္းမာရင္ မည္ သို႔ လွႏုိင္ပါမည္ နည္း။

မိခင္ေကာင္း ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆုိရင္ ကေလးကိုခ်ည္း၊ ဂရုစိုက္ေနလို႔မရပါ။ မိမိကိုယ္မိမိလည္း ဂရုစိုက္ရမည္ ။ သားကို သခင္ ဘုရားဟူေသာ စကားကိုခ်ည္းပဲ တစ္သေ၀မတိမ္း မလိုက္နာပါႏွင့္။ မိမိ၏ က်န္းမာေရး က ပို၍ အေရး ႀကီးပါသည္။ “အေမႀကီး”လို႔ ေခၚေခၚလာတုိင္း သူတို႔ ေ၀ယ်ာ၀စၥ ေတြ ႏွင့္ခ်ည္း အခ်ိန္မကုန္ပါေစႏွင့္။

“မိခင္ဘ၀”ဆုိတာ မိမိအတြက္ စြန္႔လႊတ္ၿပီး အိမ္ေထာင္တစ္ခုလံုးအတြက္သာ ျမွဳပ္ႏွံထား သင့္ေသာ ဘ၀ကို ဆိုလိုသည္မဟုတ္ပါ။ ႀကံ႕ခိုင္မႈ ရွိဖို႔ အလိုအပ္ဆံုးမွာ မိမိ ျဖစ္သည္။ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ဘ၀ႏွင့္ မိခင္အသစ္စက္စက္ ကာလေတြ မွာ စြန္႔လႊတ္အနစ္နာခံမႈ ေတြ ကို မလိုအပ္ဘဲလုပ္ လွ်င္ ေနာင္တစ္ခ်ိန္မွာ “စိတ္ခါးသီးမႈ ”ခံစားရတတ္သည္။

မိမိခႏၶာကိုယ္ကို မိမိဂရုစိုက္

ကိုယ္၀န္ေဆာင္တယ္ဆုိရင္ပဲ၊ ေမြးဖြားၿပီးတယ္ဆုိရင္ပဲ မိမိ၏ အခန္းက႑သည္ ႀကီးက်ယ္ လာပါၿပီ။

အေရး ႀကီးတာ အိပ္ေရး ၀ဖို႔ပဲ ။ အိပ္ေရး ၀မွသာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္အတြက္ စိတ္ေရာ ကိုယ္ပါ နားေနမႈ ရပါမည္ ။ အိပ္ေရး ၀မွသာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္အတြက္ စိတ္ေရာကိုယ္ပါ နားေနမႈ ရပါမည္ ။ ဤတြင္ ေမြးဖြားၿပီးခ်ိန္မွာ လည္း ဆက္လက္ အိပ္ေရး ပ်က္ဖို႔ အားထုတ္ထားရပါမည္ ။

ေရေသာက္ဖို႔က တစ္ေန႔ကို ၈ ဖန္ခြက္မွ် ေသာက္သင့္သည္။ အမွ်င္မ်ား ေသာ အစားအစာ တို႔သည္ အူမႀကီး၏ လုပ္ငန္းေဆာင္တာကို အားေပးသည္။ ဗီတာမင္ C.E ႏွင့္ ဇင့္ဓာတ္၊ ဆီလီကာဓာတ္တို႔က အသားအေရက်န္းမာမႈ ကို အေထာက္အကူျပဳပါလိမ့္မည္ ။ ေရခ်ိဳးစဥ္ မိမိ ကိုယ္မိမိ ႏွိပ္နယ္ျခင္းျပဳလွ်င္ ခႏၶာကိုယ္၏ ေသြးသား ေသြးလာမ်ား ေကာင္းမြန္သည္။ ထုိ႔ေနာက္ တစ္ကိုယ္လံုးကို သံလြင္ဆီ သို႔ မဟုတ္ ေဘာ္ဒီလိုးရွင္းတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို လိမ္းသင့္သည္။ မိမိ၏ အသားအေရသည္ အာဟာရျပည့္၀ၿပီး စိုျပည္မႈ ရွိမွ ကိုယ့္၀မ္းတြင္ းရွိ သေႏၶသားမွာ လည္း စိုျပည္ၿပီး က်န္းမာမႈ ရရွိပါလိမ့္မည္ ။ ေမြးဖြားၿပီးရင္လည္း ဤအတိုင္းပဲ ဆက္လုပ္ ေနရပါမည္ ။ သို႔ မွသာ စိုျပည္တင့္တယ္ေသာ ႏို႔တိုက္မိခင္ ျဖစ္ပါလိမ့္မည္ ။ ျဖစ္ႏုိင္ပါက ကိုယ္၀န္ေဆာင္ဘ၀မွာ ေရာ ၊ ေမြး ဖြားၿပီးကာလမွာ ပါ Spa သို႔ သြား၍ ေရေႏြးစိမ္ျခင္း၊ အသာအယာ ႏွိပ္ႏယ္ခံယူျခင္းမ်ား ျပဳပါလွ်င္ ခႏၶာကိုယ္က်န္းမာေရး မုခရရွိရံုမွ်မက စိတ္လန္းဆန္းမႈ က လက္တေလာအက်ိဳး ျဖစ္ေစသည္။

အစာေတြ သိပ္မစားနဲ႔

ကိုယ္၀န္ရွိေနလို႔ ၊ ႏို႔တိုက္ေနလုိ႔ ႏွစ္ ဆစားရမည္ ဟူေသာ ယံုတမ္းစကားရွိရာ ႏွစ္ ေယာက္ စာအတိအက်ေတာ့ မည္ သည့္ကိုယ္၀န္ေဆာင္၊ မည္ သည့္သားသည္အေမမွ စားႏိုင္လိမ့္မည္ မ ဟုတ္ေပ။ စားသင့္ေသာ အာဟာရဓာတ္ေတြ ကို ျပည့္ျပည့္၀၀ ရရွိရန္ႏွင့္ Supplement ေခၚထပ္မံ ျဖည့္စြက္ရန္ လိုေသာ ျဖည့္စြက္ေဆး၀ါး ျဖည့္စြက္စာတို႔ လံုေလာက္စြာ ရရန္လုိပါသည္။

မွန္ၾကည့္မိတိုင္း ကိုယ့္ဗိုက္ကေလးကိုယ္ၾကည့္ၿပီး ေက်နပ္တတ္ၾကသည္။ ကိုယ့္အသား အေရႏွင့္ကိုယ္ စိုျပည္တင့္တယ္မႈ ကိုလည္း ေသေသခ်ာခ်ာၾကည့္ဖို႔ လိုပါသည္။ ပိန္က်သြားသ လား ၊ ၀ေဖာင္းလာၿပီး ေဖာမ်ား ေဖာေနၿပီလား…. ဤတြင္ အေရး ႀကီးသည္က Regular AN Care ေခၚ မွန္မွန္ ကိုယ္၀န္အပ္ႏွံဖို႔ ျဖစ္သည္။

အသင့္အတင့္ စားေသာက္မႈ မွန္မွန္ျပဳသင့္သည္။ အခ်ိဳေတြ ကို ေလွ်ာ့စားပါ။ ကယ္လုိရီ အစာေတြ ကို ဆင္ျခင္စားေသာက္ရမည္ ။ ရုတ္တရက္ အမ်ား ႀကီးေလွ်ာ့ခ်လုိက္ပါက ျပန္လည္ျဖည့္ စြက္စားေသာက္ရမည္ ။ ႏို႔တိုက္မိခင္ ျဖစ္ပါက ေန႔စဥ္ ကယ္လိုရီ ၁၈၀၀ မွ ၂၀၀၀ လိုအပ္သျဖင့္ အစားအစာကို အလြန္အမင္း ေလွ်ာ့စားရန္မသင့္ေလ်ာ္ပါ။

ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ

လမ္းေလွ်ာက္ျခင္းကား အေကာင္းဆံုး ျဖစ္သည္။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလမွ လမ္းေလွ်ာက္ ၾကေသာ ္လည္း ေမြးဖြားၿပီးရင္ မေလွ်ာက္ ျဖစ္ၾကရာ ဤအခ်က္ကိုလည္း တြက္ဆသင့္သည္။

သူငယ္ခ်င္းေတြ ကိုလည္း ေမ့မပစ္နဲ႔

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ကာလကတည္းကပင္ အမ်ား အားျဖင့္ ေလာကႀကီးႏွင့္ ဆက္ဆံေရး က်ဲကုန္တတ္သည္။ ဖုန္းေလးနဲ႔ပဲ ျဖစ္ ျဖစ္ ကိုယ့္သူငယ္ခ်င္း ၊ ကိုယ့္မိတ္ေဆြ၊ ကိုယ့္လုပ္ေဖာ္ကိုင္ ဖက္ေတြ ႏွင့္ စကားေျပာဆိုပါ။ ကိုယ္၀န္ရွိသည္ႏွင့္ ကိုယ့္ဗိုက္ရယ္၊ ကိုယ့္ခင္ပြန္းရယ္၊ကိုယ္ရယ္၊ ကိုယ္အိုဂ်ီရယ္ .. ဤမွ်ေလာက္ပဲ က်င္လည္ေနရတာ မ်ိဳး မ ျဖစ္ပါေစႏွင့္။

ေမြးဖြားၿပီးရင္လည္း ဆက္ဆံေရး ေတြ ေ၀းမသြားသင့္ပါ။ မိခင္ခ်ည္းသာေနရာယူေသာ မိဘ ႏွင့္ ႀကီးျပင္းရေသာ ကေလးသည္ မိဘႏွစ္ ဦးစလံုးမွ်ေ၀ တာ၀န္ယူေသာ မိဘႏွင့္ ႀကီးျပင္းရေသာ ကေလးထက္ပို၍ စိတ္လံုၿခံဳမႈ မရတတ္ပါ။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္ဘ၀မွာ ေတာ့ ကိုယ့္ကို ၀ိုင္းဦးစားေပးၾကၿပီး ေမြးဖြားလည္းၿပီးေရာ ကေလး ဆီ အာရံုစိုက္ၾကတာမ်ိဳးလည္း မ ျဖစ္သင့္ပါ။ ထို႔ထက္ပို၍ မ ျဖစ္သင့္သည္မွာ မိမိကိုယ္တုိင္ကပါ မိမိ ထက္ မိမိရင္ေသြးကိုခ်ည္း ဂရုစိုက္ပံုမ်ိဳးမျပဳလုပ္မိဖို႔ ျဖစ္သည္။

***


အခ်ိန္ေတြ ခိုးလို႔ စိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ ေနၾကစို႔

ကၽြန္မတို႔ ဌာေနမွာ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မ်ား ဟာ သားဖြားခြင့္ ခံစားၾကရပါတယ္။ မေမြးမီ တစ္လခြဲ၊ ေမြးၿပီးတစ္လခြဲ စုစုေပါင္း သံုးလ မီးဖြားခြင့္ ခံစားၾကရပါတယ္။ တြက္နည္း ကေတာ့ ကမၻာ့ သိနည္းပါပဲ။ ေနာက္ဆံုးရာသီရဲ႕ ပထမရက္ L.M.P (First day of Last Menstrual Period) မွ သည္ ၉ လႏွင့္ ၇ ရက္ထည့္ေပါင္းရင္ ခန္႔မွန္းေမြးရက္ Expected Date of Delivery E.D.D ရပါ တယ္။ ဆိုလိုခ်င္တာက ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိန္းမ တစ္ေယာက္ ဟာ ကိုယ္၀န္စရွိကတည္းက ခြင့္မရၾက တာပဲ။ ကိုယ္၀န္တစ္ဖက္နဲ႔ အလုပ္လုပ္ေနၾကရတဲ့ ၀န္ထမ္းကိုယ္၀န္ေဆာင္မိန္းမတို႔ အခ်ိန္ကို ဘယ္လိုခိုးၿပီး စိတ္ခ်မ္းသာေအာင္ ေနရမယ္ဆုိတာပါပဲ။

၁။ ရသမွ်၊ မ်က္စိတစ္မွိတ္အခ်ိန္ေလးမွာ အသာေလး အာရံုယူၿပီး ထြက္သက္၊ ၀င္ သက္မွတ္လိုက္ပါ။ Mini Meditation လို႔ေခၚပါတယ္။ စကၠန္႔ ၃၀ ပဲ ျဖစ္ ျဖစ္၊ စကၠန္႔ ၂၀ ပဲ ျဖစ္ ျဖစ္ ရသမွ် ခဏေလးကို ကိုယ့္အတြက္ အသံုးခ်လုိက္ရင္ စိတ္ဖိစီးမႈ ေတြ ေလ်ာ့က် သြားပါလိမ့္မယ္။

၂။ ေမတၱာစိတ္နဲ႔ ယွဥ္ေတြ းပါ။

ေမတၱာပြားၾကတယ္ဆုိတာ လူေျပာအမ်ား ဆံုး စကားလံုးပါ။ ဒါေပမယ့္ တကယ္ က်င့္သံုးၾကရဲ႕ လား။ ေမတၱာသုတ္ ဖတ္ၾကသေရႊ႕သာ တကယ္ေမတၱာထားရင္ ေလာကႀကီးဟာ ဒီလိုေတာင္ ျဖစ္မေနဘူး။ တျခားအခ်ိန္ေတြ မွာ ႀကိဳက္သလို မစၦရိ ယစိတ္ပြားခ်င္ပြား၊ ကိုယ္၀န္ေဆာင္ခ်ိန္မွာ ေတာ့ ေမတၱာစိတ္ ေမြးရလိမ့္မယ္။

လိုင္းကားေပၚမွာ ကိုယ္က မတ္တပ္ရပ္ရၿပီး တျခားေယာက္ ်ားႀကီးေတြ ထုိင္ေနတာ ေတြ ႔လို႔ ေနရာမဖယ္ေပးရေကာင္းလားလို႔ စဥ္းစားရင္ အကုသိုလ္စိတ္ ျဖစ္မယ္။ ဒီ ေတာ့ ေၾသာ္ထုိင္ၾကပါေစေလ။ ကိုယ္ရယ္၊ ကိုယ့္ကေလးရယ္ ကုသုိလ္ရတာ ေပါ့လုိ႔ ေတြ းယူလိုက္။

၃။ ျပႆနာေတြ ကိုရွင္း။

ေမြးဖို႔ုဖြားဖို႔က တစ္ဖက္၊ စုေဆာင္းရတာ က တစ္ဖက္၊ ေမြးခ်ိန္ဖြားခ်ိန္ အေဖာ္ အေလွာ္စီစဥ္ရတာ က တစ္ဖက္။ ဒီေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေမးခြန္းသံုးခုေမးရလိမ့္ မယ္။ အလုပ္ေတြ ပိုၿပီး ၿပီးစီးရေအာင္ ဘာလုပ္မလဲ။ ဒီအပတ္ထဲမွာ ကိုယ့္ကိုယ္ ကိုယ္ ဘယ္လုိဂရုစိုက္ေနမလဲနဲ႔ ပိုၿပီး ေပ်ာ္ရႊင္စိတ္ ျဖစ္ေအာင္ ဘာလုပ္ရမလဲ။ ဒါေတြ ကို ခ်က္ခ်င္း ေျဖဖုိ႔ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီ ေမးခြန္းေတြ စိတ္ထဲမွာ ရွိေနရင္ အေျဖ ေတြ လည္း ေတြ ႕လာလိမ့္မယ္။

၄။ ရတဲ့အခ်ိန္ကို ရသလိုအသံုးျပဳပါ ။

ကားေစာင့္ရင္းဖုန္းဆက္စရာရွိတာ ဆက္ျခင္း၊ အိုဂ်ီနဲ႔ျပဖို႔ေစာင့္ရင္းဆိုရင္ေတာ့ ဘုရားစာရြတ္ေနတာေကာင္းလိမ့္မယ္။ တခ်ိဳ႕အဓိပတိကားစီးရင္းသြားၾကားထိုးသ တဲ့။

၅။ အေၾကာဆန္႔လႈပ္ရွားမႈ ကိုလည္း ရတဲ့အခ်ိန္မွာ လုပ္ရမယ္။

ပခံုးႏွစ္ ဖက္ကို နားရြက္ဆီထိ ဆြဲတင္ထားၿပီး ၅ စကၠန္႔ထားၿပီး ျပန္ခ်လိုက္ ေျခတစ္ ဖက္တည္းေပၚရပ္တဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းက ေျခတစ္ဖက္ကို မလိုက္၊ မတဲ့အခါ နည္း နည္းပဲ မသိမသာႏွစ္ လက္မ၊ သံုးလက္မေလာက္ စကၠန္႔အနည္းငယ္ ၾကာၾကာေန၊ ၿပီးရင္ တစ္ဖက္ေျပာင္းလုပ္။ အခ်ိန္ခိုးလုပ္ရတဲ့ ေလ့က်င့္ခန္းေတြ ျဖစ္တယ္။

၆။ အထက္ေဖာ္ျပပါ ၅ မ်ိဳးစလံ့ုး မလုပ္ႏုိင္ဘူးဆိုရင္ အလုပ္ေတြ မ်ား လြန္းလို႔ ယားလို႔ ေတာင္မကုတ္ႏုိင္ဘူး။ ဗိုက္ကတစ္ဖက္ အလုပ္ကတစ္ဖက္ ဘာမွအပိုအခ်ိန္မရဘူး လို႔ ဆိုၾကတဲ့ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မမေတြ ရွိတယ္။ သေဘာက အဲဒါေလးေတြ ကို အလုပ္လို႔ မသတ္မွတ္တာက စတာပဲ။ လုပ္သင့္တာေလးကို လုပ္ႏုိင္စြမ္းရွိေပမယ့္ မလုပ္ႏုိင္ဘူးလို႔ ႀကိဳတင္ဆံုးျဖတ္စြန္႔လႊတ္ျခင္းဟာ ဆံုးရံႈးမႈ လို႔ေခၚတယ္။ ၾကားအ ခ်ိန္၊ ေစာင့္ဆုိင္းခ်ိန္ဟာ ဘ၀ရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းလည္း ျဖစ္တယ္။

***


ေနာက္ တစ္ေယာက္ ျမန္ျမန္ယူဖုိ႔

ကေလးယူဖို႔ေျပာတာပါ။ သားသမီး တစ္ေယာက္ နဲ႔ တစ္ေယာက္ ၾကားမွာ အသက္ ၃ ႏွစ္ ကြာသင့္တယ္လုိ႔ ဆိုတယ္။ အျမင္က ကေလးရဲ႕ အသက္ ၂ ႏွစ္ ၂ ႏွစ္ ခြဲေလာက္မွာ ေနာက္ကိုယ္ ၀န္စဥ္းစားသင့္ပါၿပီ။ ထုိ႔ျပင္ စာဖတ္သူသည္ ယခု သီတင္းကၽြတ္မွာ အိမ္ေထာင္ျပဳမည္ ့သူ ျဖစ္ေန ရင္ အသက္ကေလးရေနရင္ ကေလးယူဖုိ႔ အခ်ိန္မဆြဲသင့္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ ျမန္ျမန္ကိုယ္၀န္လြယ္ႏိုင္ ေအာင္ နည္းလမ္းေလး ၇ သြယ္ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ တင္ျပလိုက္ရပါတယ္။

၁။ ဗီတာမင္မ်ား ေသာက္သံုးရမယ္။ ေဖာလစ္အက္ဆစ္ပါ၀င္ရမယ္။ ဒီေတာ့ ဗီတာမင္ နဲ႔ ေဖာလစ္အက္ဆစ္ၾကြယ္၀တဲ့ ျဖည့္စြက္စာမ်ား လည္း အက်ံဳး၀င္ပါတယ္။

၂။ ကိုယ့္အေၾကာင္း ကိုယ္သိရမယ္။ မိန္းမတိုင္းမွာ သိျခင္းတရား ၂ မ်ိဳးရွိတယ္။ ကိုယ့္ ရင္သားအေၾကာင္း ကိုယ္သိရမယ္။ ရင္သားအလံုးအက်ိတ္အတြက္ ျဖစ္တယ္။ ေနာက္သိျခင္းက ကိုယ့္ရာသီစက္၀ိုင္းကိုသိရမယ္။ အထူးသျဖင့္ သားဥေၾကြရက္ (Ovalation Period)အေၾကာင္း ဗဟုသုတရွိရမယ္။ ဆင္းတတ္တဲ့ အျဖဴေတြ က်ဲ ရင္ ၀မ္းဗိုက္ေအာက္ပိုင္း မအီမသာ ျဖစ္ရင္ ဒါကိုယ္၀န္ရွိႏုိင္တဲ့ရက္ပဲ။ ရာသီစက္ ၀ိုင္းကို မွတ္ရင္ ပထမရက္သည္ Day One ျဖစ္တယ္။ ၿပီးတဲ့ ရက္မဟုတ္ဘူးေနာ္။ Day Nine ေခၚ ၉ ရက္ ေျမာက္ကစလို႔ သတိရွိရမယ္။ ဒါကလည္း ပံုေသမဆိုႏုိင္ ျပန္ပါ။ အေျပာင္းအလဲေတြ ရွိတတ္တယ္။ အဲဒီ မွာ တစ္ခုေျပာခ်င္တာ မိန္းမအမ်ား အျပားဟာ သူတို႔ရဲ႕ “တားေဆး”သံုးေနတတ္ၾကတာပဲ။ ဘ၀ဆိုတာ အပ်ိဳ ျဖစ္သည္ မွ ေသြးဆံုးခ်ိန္ကို ဆိုတာပါ။ အဲဒါမ်ိဳးေတြ က ရာသီစက္၀ိုင္းကို ကေမာက္ကမ ျဖစ္ ေစတယ္။ သေႏၶတားနည္းအသြယ္သြယ္ေတြ သံုးစြဲခဲ့ျခင္းက “ကစားပြဲ”မွာ ထင္ ေယာင္ထင္မွာ းေတြ ျဖစ္ေစတတ္ပါတယ္။ “ကစားပြဲ”လို႔သံုးတာ ေခတ္စားေနလို႔ သံုးလုိက္ရတာ ပါ။ ဒီေတာ့ သင္သည္ ယခုပင္ သေႏၶတားနည္းမ်ား ကို ရပ္လုိက္ပါ က ယခု ခ်က္ခ်င္း ပဲ ကိုယ္၀န္အတြက္ စတင္ႀကိဳးပမ္းႏုိင္ပါၿပီ။ ကဲ “ကစားပြဲ”စၿပီ။

၃။ အလြႏ္အကၽြံမကစားနဲ႔။ ယုန္ကေလးေတြ လို ကစားလိုခ်င္တိုင္း အႀကိမ္ႀကိမ္ကစား ေနရင္လည္ ကေလးမရတတ္ဘူးေနာ္။ အႀကိမ္မ်ား ရင္ ဖိုသုတ္ရည္က်ဲသြားၿပီး သုတ္ပိုးနည္းသြားတတ္တယ္။ သားဥေၾကြရက္အတြင္ း တစ္ရက္ျခားတစ္ႀကိမ္သာ ကစားပါ။ သားဥက ၄ ရက္ေစာင့္တယ္။ သုတ္ပိုးက ၇၂ နာရီဆိုေတာ့ ၃ ရက္ အသက္ရွင္ႏိုင္တယ္။ သတိျပဳရမွာ ခင္ပြန္းကို ခါးနဲ႔ ခါးေအာက္ပိုင္း က်ပ္တည္းတဲ့ အ၀တ္အစား ၀တ္ဆင္ေစျခင္း၊ ဆဲလ္ဖုန္းကို ခါးမွာ ခ်ိတ္ျခင္း၊ ေဘာင္းဘီအိတ္ထဲ မွာ ဖုန္းထားတတ္ျခင္း၊ ပဲပိစပ္ Soy အစားအေသာက္ ေရွာင္ေစျခင္း၊ မကစားမီ အခ်ိန္အၾကာႀကီး ေရေႏြးစိမ္ေရခ်ိဳးျခင္း မျပဳအပ္။

၄။ မပါမၿပီး ဆရာႀကီး …. စိတ္ဖိစီးမႈ မရွိရပါဘူး။ ႏွစ္ ဦးလံုး ၀ိုင္နီတစ္ခြက္စီေသာက္ရင္ ပိုအက်ိဳးရွိပါတယ္။

၅။ ဘ၀ေနထုိင္မႈ ပံုစံ ေကာင္းမြန္ရမယ္။ ကိုယ္လက္လႈပ္ရွားမႈ ေပါ့။ သူလည္း မပါမၿပီး ဆရာႀကီးပဲ။ သို႔ ေသာ ္ ပိန္ခ်င္ေဇာ၊ လွခ်င္ေဇာနဲ႔ အလြန္အကၽြံလုပ္ရင္ သားဥေၾကြ ျခင္းကို အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစပါတယ္။ ပီက်ဴထရီဂလင္းဟန္႔တားလို႔ ျဖစ္တယ္။ ခႏၶာကိုယ္အေလးခ်ိန္ေလွ်ာ့ပါ။ လမ္းေလွ်ာက္ပါ။ ေဆးလိပ္မေသာက္ရ။ ျဖည့္စြက္ အာဟာရလည္း သံုးေဆာင္ပါ။

***


ခြဲေမြးခ်င္ၾကတဲ့ မိခင္ေလာင္းေတြ

လြန္ခဲ့ေသာ ဆယ္စုႏွစ္ ကာလကတည္းကပင္ Caesarean Section (CS)ေခၚ ဗိုက္ခြဲေမြး ျခင္းတို႔ ေခတ္စားလာခဲ့သည္။ W.H.O၏ ၁၉၈၅ ခုႏွစ္ ေၾကညာခ်က္တြင္ ၁၀မွ ၁၅ ရာခိုင္ႏႈန္း ဗုိက္ ခြဲေမြးလွ်င္ မည္ သည့္ေဒသမွာ ပင္ ျဖစ္ေစ သင့္ေလ်ာ္မႈ မရွိဟု ဆိုထားသည္။ သို႔ ေသာ ္ မိခင္ႏွင့္ ကေလးက်န္းမာေရး အတြက္ ဗိုက္ခြဲေမြးရျခင္းမ်ား စြာ ရွိေပရာ က်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈ အတြက္ ၀န္ထုပ္၀န္ပိုး ျဖစ္ရသည္။

ေလ့လာေတြ ႕ရွိခ်က္အရ ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ ၁၈၂၈ ဦး ေမြးဖြားျခင္းတြင္ ရိုးရိုးေမြးျခင္းက ၁၂၁၃ ရွိခဲ့ၿပီး ၂၄၂ ဦးမွာ ေရြးခ်ယ္ဗိုက္ခြဲေမြးျခင္းႏွင့္ ၃၇၃ ဦးမွာ အေရး ေပၚခြဲစိတ္ေမြးရျခင္းမ်ား ျဖစ္ေနသည္။

ယင္းအနက္ မိခင္ ၆၂ ဦး (၃.၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္း)၌ အႀကီးစားေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါ ရျခင္းေတြ ေတြ ႕ရၿပီး ၁၄၆ ဦး(၇.၉၈ ရာခိုင္ႏႈန္း)မွာ အေသးစားေနာက္ဆက္တြဲ ေရာဂါ မ်ား ေတြ ႕ရသည္။ ေမြး ဖြားမိခင္ႏွင့္ပတ္သက္ေသာ ေနာက္ဆက္တြဲ ျပႆနာတို႔မွာ အေရး ေပၚ ခြဲေမြးျခင္း ၌ ပိုမိုေတြ ႕ရၿပီး ၅ ဦးမွာ သားအိမ္ထုတ္လိုက္ရျခင္း၊ ၂၇ ဦးမွာ မီးတြင္ းေသြးလြန္ျခင္းႏွင့္ ၃ ဦးမွာ အနာမက်က္ျခင္း မ်ား ျဖစ္သည္။ မီးတြင္ းေသြးလြန္ေသာ မိခင္မ်ား ကို ေသြးသြင္းကုသခဲ့ရသည္။

ဖ်ားျခင္း၊ ဆီးက်ျခင္း၊ ဆီမသြားႏုိင္ျခင္း စသည္တုိ႔လည္း ေတြ ႕ရသည္။ ေမြးစကေလးအေန ႏွင့္ ၁၈ ဦး၊ (၀.၉၈ ရာခိုင္ႏႈန္း)သာ ေမြးစကေလး အႀကီးစားျပႆနာမ်ား ေတြ ႕ရၿပီး အေရး ေပၚ ခြဲေမြးရေသာ ကေလးမ်ား တြင္ ပိုေတြ ႕ရသည္။

ထို႔ေၾကာင့္ လိုအပ္မွသာ ဗိုက္ခြဲေမြးၿပီး ကၽြမ္းက်င္သူဆရာ၀န္ႏွင့္ ေသခ်ာစြာ ေဆြးေႏြးရန္ လိုအပ္သည္။

ဗိုက္ခြဲေမြးပါက ၃ ႀကိမ္သာ ခြဲေမြးရသည္ဟု ယူဆခဲ့သည္။ သားဦးကတည္းက သားသမီး ၃ ဦးသာရႏိုင္သည္။ ၂ ႀကိမ္ခြဲေမြးၿပီးသူ မိခင္မ်ား ကို သားေၾကာျဖတ္ရန္ ေလွ်ာက္လႊာတင္ေစၿပီး တတိယအႀကိမ္ခြဲေမြးသည္ႏွင့္ Bilateral tubectomy ေခၚ သားေၾကာျဖတ္ျခင္း ျပဳလုပ္လုိက္ သည္။

အခ်ိဳ႕မိခင္တုိ႔မွာ သားဦးကို ခြဲေမြးရေသာ ္လည္း ေနာက္ကိုယ္၀န္မ်ား ကို ရိုးရိုးေမြးသည္။ ခ်ီး က်ဴးဖြယ္ ျဖစ္သည္။ ခုေတာ့ ရိုးရိုးေမြးၾကရင္ပဲ ခ်ီးက်ဴးေနရပါေတာ့သည္။

***


သက္သက္လြတ္စားတဲ့ မိခင္ေလာင္းတုိ႔အတြက္

သက္သက္လြတ္စားႏုိင္တယ္ဆုိတာ နည္းနည္း ေနာေနာ ပါရမီမဟုတ္ပါ။ ေဒါက္တာလဲ့့ဆုိ ရင္ ငယ္ငယ္က အဘြားတို႔၊ အေဒၚတို႔ သက္သက္လြတ္စားေတာ့ လိုက္စားခဲ့ဖူးတာပဲရွိတယ္။ ႀကီး လာေတာ့ မစား ျဖစ္ေတာ့ဘူး။ သက္သက္လြတ္စားေလ့ရွိတဲ့ ခင္ပြန္းနဲ႔က်ေတာ့လည္း သူ႔ကို သက္ သက္လြတ္မစား ျဖစ္ေအာင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးအႀကံေဆာင္ေတာ့တာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ခင္ပြန္းလည္း သူ႔ေမြးေန႔ တစ္ေန႔မွာ ပဲ သက္သက္လြတ္စားသူ ျဖစ္သြားရေတာ့တာပဲ။ သက္သက္လြတ္စားတယ္ဆုိတာ စင္ ၾကယ္ပါတယ္။ ခင္ပြန္း ျဖစ္သူအေနနဲ႔ ဇနီးက သက္သက္လြတ္စားသူ ျဖစ္ရင္ အားေပးရမယ္။ လိုအပ္တဲ့ အာဟာရျပည့္၀ဖုိ႔ ကူညီရမယ္။ အေရး ႀကီးတာက စကုိယ္၀န္ေဆာင္တယ္ဆုိရင္ သား ဖြားမီးယပ္ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ရမယ္။ သက္သက္လြတ္စားတာ ဘယ္ေလာက္ၾကာၿပီ။ ခု ကိုယ္၀န္ ရွိ ေနပါၿပီ။ အထူးအာဟာရ လုိအပ္ခ်က္ရွိေနပါသလား။ အဲဒီ လို ေမးရမယ္။

ဒီေတာ့ ဆရာ၀န္က ျပန္ေမးႏုိင္တာေတြ ရွိလာၿပီ။ အခ်ိဳ႕ သက္သက္လြတ္စားသူေတြ က ႏို႔နဲ႔ႏုိ႔ထြက္ပစၥည္း (ႏုိ႔၊ ဒိန္ခဲ၊ ေထာပတ္) စားတယ္။ ဥမစားဘူး၊ အဲဒီ လို လူေတြ ကို Lacto Vegetarians လို႔ေခၚတယ္။ အဲဒီ လို သူေတြ အတြက္ ဆရာ၀န္႕ ႏို႔နဲ႔ ႏို႔ထြက္ပစၥည္းပိုစားဖုိ႔၊ ေန႔စဥ္ ဘယ္ေရႊ႕ဘယ္မွ်စားဖို႔။ ေနာက္ၿပီး စားေနက် ဟင္းသီးဟင္းရြက္ကို ေန႔စဥ္ဘယ္ေလာက္၊ သစ္သီး ဘယ္ေလာက္တိုးစားဖို႔အျပင္ ျဖည့္စြက္စာေတြ စားေသာက္ဖုိ႔ ညႊန္ၾကားလိမ့္မယ္။

သက္သက္လြတ္စားသူ ေနာက္အုပ္စုဟာ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ အားလံုးစားတဲ့အျပင္ ႏို႔၊ ႏို႔ ထြက္ပစၥည္းနဲ႔ ဥပါစားတယ္။ ဥဆိုတာ အကာက Albumin ေခၚတယ္။ ပရိုတိန္းဓာတ္ ျဖစ္တယ္။ အႏွစ္ ကေတာ့ ကိုလက္စထေရာမ်ား ေတာ့ မိခင္ေလာင္းရဲ႕ ေသြးတြင္ းအဆီဓာတ္အေျခအေနေပၚ မူတည္ၿပီး စားသင့္မစားသင့္ဆရာ၀န္က ညႊန္ၾကားလိမ့္မယ္။ သူတို႔ကို Lacto –ovo – vegetarians လုိ႔ေခၚတယ္။

တခ်ိဳ႕သက္သက္လြတ္ေတြ က ငါးစားတယ္။ ႏို႔နဲ႔ဥစားတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ကေတာ့ ပါၿပီးသားေပါ့။ Pesco – vegetarians လို႔ေခၚတယ္။ အဲဒီ လို ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ ဆုိရင္ ဆရာ၀န္အေနနဲ႔ ညႊန္ၾကားရတာ အခက္အခဲမရွိဘူး။ ငါးမွာ အိုမီဂါ (၃)အဆီပါ၀င္တဲ့အျပင္ ငါး ေလးေတြ စားရင္ ကယ္လ္ဆီယမ္လည္း ရတတ္လုိ႔ပဲ။

ေျခေလးေခ်ာင္းသားေရွာင္သူေတြ ရွိတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ငါး၊ ၾကက္သား၊ ဥ၊ ႏို႔ႏွင့္ ႏို႔ ထြက္ပစၥည္း၊ပဲအမ်ိဳးမိ်ဳး၊ အေစ့အဆံ၊ အႏွံအမ်ိဳးမ်ိဳးစားတယ္။ သူတုိ႔ေတြ ေရွာင္တာ Red Meat ပဲ။ ႏို႔တိုက္သတၱ၀ါသားေပါ့။ သူတို႔ေတြ ကို Semi – vegetarians လုိ႔ေခၚတယ္။ သူတို႔ေတြ က ဆရာ၀န္ စိတ္သက္သာရာအရဆံုးအုပ္စုပဲ။ သို႔ ေသာ ္ မိခင္ေလာင္း ျဖစ္ေနတဲ့အတြက္ ျဖည့္စြက္စာနဲ႔ ျဖည့္စြက္ ေဆး၀ါး ကေတာ့ လိုအပ္တာပါပဲ။

ဆရာ၀န္ ေခါင္းအခဲရဆံုးအုပ္စုႏွစ္ အုပ္စုရွိေသးတယ္။ Fruitarians ေခၚ အသီးအေစ့အဆံ မွ်သာ စားတယ္။ ေနာက္အုပ္စုက Vegans လို႔ေခၚတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္၊ သစ္သီး၊ အေစ့ အဆံအႏွံ၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ခြံမာသီးမွ်သာစားတယ္၊ ဥေရွာင္တယ္။ ႏို႔ေရွာင္တယ္။ ငါး၊ ၾကက္သားနဲ႔ အျခားအသားေတြ ေရွာင္တယ္။ အဲဒီ အုပ္စုတို႔အတြက္ အထူးေဆး၀ါးနဲ႔ အထူးျဖည့္စြက္စာ မ ျဖစ္ မေနလုိအပ္ပါတယ္။

ဟင္းသီးဟင္းရြက္က ျပည့္၀ဆီပါ၀င္မႈ နည္းပါးတဲ့အျပင္ ကိုလက္စထေရာ လံုး၀ကင္းစင္ပါ တယ္။ သက္သက္လြတ္စားသူဟာ ၀မ္းမွန္မွန္သြားတတ္ပါတယ္။ ေသြးတြင္ းသၾကားဓာတ္ အနိမ့္ အျမင့္ကို ထိန္းေပးတယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ဟင္းလ်ာေတြ က ကယ္လိုရီနည္းပါးပါတယ္။ သက္ သက္လြတ္ အစားအစာမွာ ပါ၀င္မႈ နည္းပါးတာေတြ မရွိပါဘူး။ ရွိပါတယ္။ သက္သက္လြတ္စားသူ မိခင္ေလာင္းတို႔ ထပ္မံလိုအပ္တဲ့ ျဖည့္စြက္မႈ က Essential fatty acid (အထူးသျဖင့္ DHA)လုိ တယ္။ ျဖည့္စြက္စာ လိုအပ္တယ္။

ဗီတာမင္ေတြ ထဲမွာ ဗီတာမင္ B 12 ပါ၀င္မႈ က ဟင္းသီးဟင္းရြက္နဲ႔ သစ္သီးေတြ ထဲမွာ ခ်ိဳ႕ တဲ့တယ္။

ကိုယ္၀န္ေဆာင္မိခင္ေတြ အတြက္ အေရး တႀကီးလိုအပ္တဲ့ သံဓာတ္ဆုိရင္ တိရစၦာန္ထြက္ အစားအေသာက္ေတြ မွာ ပါ၀င္တယ္။ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မွာ လည္း ပါ၀င္မႈ ရွိေပမယ့္ နည္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္နဲ႔ အသီးအႏွံေတြ မွာ ဗီတာမင္ စီပါ၀င္တယ္။

ေနာက္ၿပီး သက္သက္လြတ္ မိခင္ေလာင္းေတြ မွာ ဇင့္ဓာတ္လိုအပ္မႈ ရွိပါတယ္။ ဒီအတြက္ ျဖည့္စြက္စာ လုိအပ္ပါတယ္။

ကယ္လုိရီ လိုအပ္ခ်က္ ကေတာ့ မိခင္ေလာင္းတို႔အတြက္ ပိုၿပီးလိုတတ္ပါတယ္။ အေစ့အႏွံ ၊ ခြံမာသီး၊ ေထာပတ္သီး၊ ေျမပဲ စတာေတြ မွလည္းရရွိေပမယ့္ ေသခ်ာတာက ျဖည့္စြက္စာ စားသင့္ တယ္။

သက္သက္လြတ္စားသူမ်ား မဟုတ္ေပမယ့္ ကိုယ္၀န္စရွိတယ္ဆိုရင္ စားပံုေသာက္ပံုက ေတာ့ စနစ္တက်သိထားသင့္ပါတယ္။ စာအုပ္စာတမ္းေတြ ဖတ္ပါ။ အခုေခတ္မွာ ဖတ္စရာေတြ ေပါ ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သားဖြားမီးယပ္ ဆရာ၀န္ဆီမွာ တိုင္ပင္တာက အေကာင္းဆံုးပါပဲ။

နယ္မွာ ေနသူေတြ ဆိုရႈ္ မိမိနဲ႔နီးတဲ့ အေထြေထြ ေရာဂါ ကုဆရာ၀န္ဆီမွာ အႀကံဥာဏ္ယူ ရမယ္။

ျဖည့္စြက္စာ၊ ျဖည့္စြက္ေဆး၀ါးဆိုတာ အိမ္ေထာင္ျပဳၿပီးတယ္ဆုိပဲ စတင္ေသာက္သံုးထား ရင္ေတာ့ ပိုျပည့္စံုတာေပါ့။

မိခင္ေလာင္းေတြ က်န္းမာမွ

ခ်မ္းေျမ႕တဲ့မိသားစု ျဖစ္လာမွာ ပါ။

***


ေမြးကင္းစကေလးငယ္ ၆ လမတုိင္မီ

၆ လသားမတိုင္မီ ေရတိုက္ျခင္းသည္ က်န္းမာေရး အႏၱရာယ္မ်ား ကို သိသိသာသာပင္ ေပၚေပါက္လာေစႏိုင္ပါတယ္။

ေရကို ျဖည့္စြက္တိုက္ေကၽြးျခင္းေၾကာင့္ အဟာရခ်ိဳ႕တဲ့မႈ အႏၱရာယ္ကို တိုးပြားေစသည္။

အာဟာရတန္ဖိုး အနည္းငယ္မွ်သာပါ၀င္ေသာ သို႔ မဟုတ္ လံုး၀မပါ၀င္ေသာ အရည္တစ္ခု ခုျဖင့္ မိခင္ႏို႔အား အစားထုိးျခင္းသည္ ေမြးကင္းစကေလး၏ အဟာရျပည့္၀မႈ အေနအထား ၊ အသက္ရွင္သန္မႈ ၊ ႀကီးထြားမႈ ႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ တို႔အေပၚတြင္ ဆိုးက်ိဳးမ်ား သက္ေရာက္ေစႏုိင္ပါသည္။ ေရကို ျဖစ္ေစ၊ အျခားအရည္မ်ား ကို ျဖစ္ေစ အနည္းအပါးမွ်သာ ေသာက္သံုးျခင္းေၾကာင့္ ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္၏ ဗိုက္ကို ျပည့္သြားေစကာ အာဟာရဓာတ္အျပည့္ပါ၀င္ေသာ မိခင္ႏို႔အား စို႔ခ်င္စိတ္ ကို ေလ်ာ့ပါးသြားေစႏုိင္ပါသည္။ ေလ့လာခ်က္မ်ား အရ ၆ လသားမတိုင္မီ ေရကိုျဖည့္စြက္တိုက္ ေကၽြးျခင္းေၾကာင့္ မိခင္ႏို႔စို႔ျခင္းအား ၁၁ ရာခိုင္ႏႈန္းအထိ ေလ်ာ့က်သြားေစေၾကာင့္ ေတြ ႕ရွိရပါ သည္။ ေမြးဖြားၿပီးစ ပထမဆံုး ရက္သတၱပတ္တြင္ ဂလူးကို႔စ္ေဖ်ာ္ထားေသာ ေရကိုတုိက္ျခင္း ေၾကာင့္ ကိုယ္အေလးခ်ိန္က်ဆင္းမႈ ကို ပိုမို ျဖစ္ေစႏုိင္ၿပီး ေဆးရံုတြင္ ပိုၾကာၾကာေနရတတ္ေလ့ရွိ သည္။

ေရကို ျဖည့္စြက္တိုက္ေကၽြးျခင္းေၾကာင့္ ဖ်ားနာမႈ အႏၱရာယ္ကို တိုးပြားစသည္။

ေရႏွင့္ ျဖည့္စြက္အစာမ်ား သည္ ေရာဂါ ျဖစ္ေစေသာ ပစၥည္းမ်ား (ပိုးမႊားမ်ား )ကို သယ္ ေဆာင္လာတတ္ပါသည္။ အထူးသျဖင့္ တစ္ကိုယ္ေရသန္႔ရွင္းမႈ ႏွင့္ အိမ္သာသန္႔ရွင္းမႈ အားနည္းလွ ေသာ ပတ္၀န္းက်င္မ်ား တြင္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာ ေရာဂါ ကို ျဖစ္ေစႏုိင္သည့္ ဇီ၀ပစၥည္းမ်ား (ပိုးမႊား မ်ား ႏွင့္) ေမြးကင္းစကေလးငယ္မ်ား ထိေတြ ႕ႏိုင္သည့္ အႏၱရာယ္က ပိုမိုႀကီးမားလာပါသည္။ ဖြံ႕ၿဖိဳး မႈ အနည္းဆံုးႏိုင္ငံမ်ား တြင္ လူငါးေယာက္ တြင္ ႏွစ္ ေယာက္ ႏႈန္းမွာ ေရေကာင္းေရသန္႔ကို ေသာက္ သံုးႏုိင္ျခင္း မရွိပါ။ ေမြးကင္းစ ကေလးငယ္အတြက္ မိခင္ႏို႔ကမူ လံုေလာက္စြာ အလြယ္တကူရရွိ ႏိုင္ေသာ ေရေကာင္းေရသန္႔သာ ျဖစ္ပါသည္။

ေမြးကင္းစကေလးငယ္တစ္ဦးအား မိခင္ႏုိ႔တစ္မ်ိဳးတည္းသာ တိုက္ေကၽြးျခင္းထက္ ေရ၊ လက္ဖက္ရည္ႏွင့္ ေဆးဖက္၀င္အပင္တို႔ျဖင့္ ေဖာ္စပ္ထားေသာ အရည္မ်ား အား မိခင္ႏို႔အျပင္ ထပ္မံတိုက္ေကၽြးျခင္းက ကေလးငယ္၏ အသက္အရြယ္ေပၚတြင္ မူတည္ၿပီး ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ ေရာဂါ ကို ႏွစ္ ဆ၊ သံုးဆေလာက္ပိုမိုခံစားရႏုိင္ဖြယ္ ရွိပါသည္။

၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ ေရာဂါ မျပင္းထန္ပါက မိခင္ႏု႔ိအား အႀကိမ္ေရ ပိုမိုတိုက္ေကၽြးသင့္ပါ တယ္။ အတန္အသင့္မွ ျပင္းထန္ေသာ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ ေရာဂါ ကို ကေလးငယ္ ခံစားေနရပါမူ ျပဳစု ေစာင့္ေရွာက္သူမ်ား အေနျဖင့္ ကေလးအရြယ္တြင္ ျဖစ္ပြားေသာ နာမက်န္းမႈ မ်ား အား ဘက္စံု စီမံခန္႔ခြဲေရး လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား တြင္ ပါရွိသည့္အတိုင္း က်န္းမာေရး လုပ္သား သို႔ မဟုတ္ ဆရာ၀န္၏ အႀကံဥာဏ္ကို အျမန္ဆံုး ရယူသင့္သလို မိခင္ႏို႔ကိုလည္း ဆက္လက္တိုက္ေကၽြးေနသင့္ပါသည္။ ေရဓာတ္ခမ္းေျခာက္ေနေသာ ေမြးကင္းစကေလးငယ္မ်ား အေနျဖင့္ ပါးစပ္မွ တုိက္ေကၽြးရေသာ ေရ ဓာတ္ျပန္လည္ျဖည့္စြက္ကုထံုး (Oral Rs – Hydratn Therapy ORT )ကို လိုအပ္ႏုိင္ပါသည္။ သို႔ ရာတြင္ အဆိုပါ ကုထံုးအား ဆရာ၀န္ သို႔ မဟုတ္ တတ္ကၽြမ္းနားလည္သူက အႀကံျပဳသည့္အခါမွ သာ တိုက္ေကၽြးရန္ ျဖစ္သည္။

၆ လသားအထိ အဘယ္ေၾကာင့္ မိခင္ႏုိ႔တစ္မ်ိဳးတည္းသာ တိုက္ေကၽြးသင့္ပါသနည္း။

ကေလးငယ္၏ အသက္ရွင္သန္မႈ ၊ ႀကီးထြားမႈ ႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ အတြက္ အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ရရွိ ေၾကာင္း သိပၸံနည္းက် ခို္င္လံုေသာ အေထာက္အထားမ်ား အေပၚတြင္ အေျခခံၿပီး ႏုိင္ငံတကာ လမ္းညႊန္ခ်က္မ်ား က ၆ လသားအထိ မိခင္ႏို႔တစ္မ်ိဳးတည္းသာ တိုက္ေကၽြးသင့္ေၾကာင္း အႀကံျပဳ ထားပါသည္။ ေမြးဖြားၿပီး ပထမ ၆ လတာအတြင္ း ကေလးငယ္တစ္ဦးလိုအပ္ေသာ ခြန္အားႏွင့္ အဟာရဓာတ္မ်ား အားလံုးကို မိခင္ႏို႔မွ ရရွိပါသည္။ မိခင္ႏုိ႔တစ္မ်ိဳးတည္းသာ တုိက္ေကၽြးျခင္းသည္ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလ်ာ ေရာဂါ ႏွင့္ နမိုးနီးယားအဆုပ္ေရာင္ ေရာဂါ တို႔ကဲ့သို႔ ကေလးငယ္မ်ား တြင္ အ ျဖစ္ မ်ား ေသာ ဖ်ားနာမႈ မ်ား ေၾကာင့္ ေမြးကင္းစမ်ား ေသဆံုးျခင္းကို ေလွ်ာ့ခ်ေပးႏုိင္သည္။ ကေလးငယ္မ်ား ဖ်ားနာေနရာမွ ျမန္ျမန္ျပန္ေနေကာင္းလာေစသည္။ ထုိ႔ျပင္ သားဆက္ျခားျခင္းကို လည္း အေထာက္အပံ႔ ျဖစ္ေစႏုိင္သည္။

မိခင္ႏို႔တြင္ ေရ ၈၈ ရာခိုင္ႏႈန္းပါ၀င္သည္။

မိခင္ႏုိ႔တစ္မ်ိဳးတည္းသာ တိုက္ေကၽြးထားေသာ ေမြးကင္းစကေလးငယ္ တစ္ဦး ေသာက္ သံုးေသာ မိခင္ႏုိ႔မွ ေရပါ၀င္မႈ အတုိင္းအဆသည္ ေမြးကင္းစမ်ား လိုအပ္ေသာ ေရပမာဏကို ျဖည့္ တင္းေပးၿပီး ေဘးအႏၱရာယ္ကင္းရွင္းေအာင္လည္း အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ ပါသည္။ အမိ၀မ္းမွ ကၽြတ္စကေလးငယ္တစ္ဦးသည္ ႏို႔ဦးရည္မည္ ေသာ ပထမဦးဆံုးစထြက္သည့္ အ၀ါေရာင္ သမ္းေသာ မိခင္ႏို႔ထဲမွ ေရအနည္းငယ္မွ်ကိုသာ ရရွိမည္ ျဖစ္သည့္အတိုင္း ကေလးငယ္ မွာ ေမြးဖြားလာကတည္းက ေရဓာတ္အပိုပါရွိခဲ့သည္ ျဖစ္သျဖင့္ မည္ သည့္ေရကိုမွ် ျဖည့္စြက္တိုက္ ေကၽြးရန္မလုိအပ္ေခ်။ ေရဓာတ္ အမ်ား အျပားပါရွိေသာ နို႔ရည္မွာ တတိယ သို႔ မဟုတ္ စတုတၳ ေျမာက္ေန႔တြင္ ထြက္လာပါသည္။

ကဲ .. မိခင္ေလာင္းတို႔ေရ လိုက္နာဖို႔ အေရး ႀကီးတယ္ေနာ္…။

***


မိခင္ႏို႔တစ္မ်ိဳးတည္းသာ တိုက္ပါ

ေရမတုိက္ပါႏွင့္

ေမြးစမွ ၆ လသားအရြယ္အထိ ျဖစ္ပါသည္။ မိခင္ႏုိ႔တစ္မ်ိဳးတည္းသာ တုိက္ပါ။ ေရလံုး၀ မတိုက္ပါႏွင့္။

မိခင္ႏို႔ႏွင့္ ထပ္တူတူေသာ ႏို႔ သို႔ မဟုတ္ ႏိႈ႔မႈ န္႔ကို မည္ သည့္နည္းပညာကမွ ျပဳလုပ္ထုတ္ လုပ္ႏုိင္မည္ မဟုတ္ပါ။ ျပဳလုပ္ႏုိင္ၿပီပဲ ထားဦးေတာ့။ ကိုယ္ခံအားႏွင့္ ေမတၱာသည္ မိခင္ႏုိ႔တြင္ သာ ပါပါသည္။

ကေလးငယ္ကို အမိ၀မ္းတြင္ းမွ အျပင္သုိ႔ ေမြးဖြားၿပီးသည္ႏွင့္ ေစာႏုိင္သမွ်ေစာေစာ မိခင္ ႏို႔တိုက္ပါ။ ၂၄ နာရီထက္ပို၍ ေနာက္မက်ပါေစႏွင့္။

ႏို႔ဦးရည္ Colostrum တြင္ မိခင္ ျဖစ္သူ တစ္သက္လံုးစုေဆာင္းလာသမွ် “ကိုယ္ခံအား”မ်ား ပါ၀င္သည္။ အခ်ိဳ႕လြဲမွာ းေသာ ရိုးရာဓေလ့တို႔တြင္ ႏို႔ဦးရည္ကို ညွစ္ပစ္ၾကရာ ကေလးအဖို႔ လံုး၀ နစ္နာရသည္။

ကေလးငယ္အား ေစာႏုိင္သမွ် ေစာေစာ မိခင္ႏို႔တိုက္ျခင္း၊ ၆ လအရြယ္အထိ မိခင္ႏို႔တစ္ မ်ိဳးတည္းသာ တိုက္ျခင္းႏွင့္ ေရလံုး၀မတိုက္ျခင္းအားျဖင့္ အခါလည္ေအာက္ ကေလးေသႏႈန္း ေလ်ာ့နည္းမည္ ။ ၅ ႏွစ္ ေအာက္ ကေလးေသႏႈန္းေလ်ာ့မည္ ။

ဤတြင္ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ကမၻာ့ မိခင္ႏို႔တိုက္ေကၽြးေရး ရက္သတၱပတ္ (ၾသဂုတ္လ ၁ ရက္မွ ၇ ရက္)တြင္ အမ်ား ျပည္သူ သိရွိေရး အတြက္ လုပ္ေဆာင္လ်က္ရွိရာ လုပ္ငန္းအဆင့္ ၁၀ ဆင့္ရွိ သည္။ ယင္းတို႔မွာ -

၁။ မိခင္ႏုိ႔တိုက္ေကၽြးေရး မူ၀ါဒကို စာျဖင့္ ေရး သားခ်မွတ္ထားၿပီး က်န္းမာေရး ေစာင့္ ေရွာက္မႈ ၀န္ထမ္းမ်ား အားလံုးထံ ပံုမွန္ လုပ္ငန္းအေနျဖင့္ ဆက္သြယ္အသိေပး ျခင္း။

၂။ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ၀န္ထမ္းမ်ား အားလံုးကို ယင္းမူ၀ါဒအေကာင္အထည္ ေဖာ္ေရး အတြက္ လိုအပ္ေသာ ကၽြမ္းက်င္မႈ အတြက္ ေလ့က်င့္သင္တန္းေပးျခင္း၊

၃။ ကိုယ္၀န္ေဆာင္အမ်ိဳးအစား အားလံုးကို မိခင္ႏုိ႔တိုက္ေကၽြးျခင္း၏ အက်ိဳးေက်းဇူး မ်ား ႏွင့္ ေဆာင္ရြက္ပံု အသိေပးေျပာၾကားျခင္း။

၄။ ကေလးမီးဖြားအၿပီး မိနစ္ ၃၀ အတြင္ း ႏို႔စတင္တိုက္ႏိုင္ရန္ မိခင္မ်ား ကို အကူအညီ ေပးျခင္း။

၅။ မိခင္မ်ား အား ႏို႔တိုက္ပံု ျပသျခင္းႏွင့္ ေမြးစကေလးမ်ား ႏွင့္ မိခင္မ်ား ကင္းကြာ၍ ေနသည့္အခါ ဆက္လက္၍ ႏို႔တိုက္ေကၽြးႏုိင္ရန္ ျပသျခင္း။

၆။ ေဆး၀ါးကုသမႈ ခံယူေနရသည့္အခ်ိန္မွလြဲ၍ ေမြးစကေလးမ်ား အား မိခင္ႏို႔မွတစ္ပါး အျခား အစာေရစာ မည္ သည့္ အရည္ကိုမွ် မေကၽြးျခင္း။

၇။ မိခင္မ်ား ႏွင့္ ေမြးစကေလးမ်ား ၂၄ နာရီလံုးလံုး အတူရွိေနႏိုင္ရႏ္ တစ္ခန္းတည္း ထားေသာ အေလ့အက်င့္ကို က်င့္သံုးေစျခင္း။

၈။ ကေလးႏို႔စို႔လိုသည့္အခါတိုင္း ႏို႔တိုက္ရန္ အားေပးျခင္း။

၉။ မိခင္ႏို႔စို႔ေနေသာ ကေလးသူငယ္မ်ား အား ခ်ိဳလိမ္မ်ား ၊ အျခားစို႔စရာ ပစၥည္းမ်ား မေပးျခင္း။

၁၀။ မိခင္ႏို႔တိုက္ေကၽြးျခင္းကို ပံ့ပိုးသည့္အဖြဲ႕မ်ား ဖြဲ႕စည္းတည္ေထာင္ေစၿပီး မီးဖြားၿပီး ေနာက္ ေဆးရံုေဆးခန္းမွ ဆင္းေသာ အခါ ယင္းအဖြဲ႕မ်ား သို႔ ေစလႊတ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္ သည္။

ေမြးဖြားၿပီး ပထမ ၆ လအတြင္ း မိခင္ႏုိ႔တစ္မ်ိဳးတည္းကိုသာ တိုက္ေကၽြးျခင္းကို ျမွင့္တင္ေပး ရမည္ ။ မိခင္ႏုိ႔တစ္မ်ိဳးတည္းတိုက္ေကၽြးျခင္းျဖင့္ အေရး ပါေသာ အာဟာရဓာတ္မ်ား ရရွိသည့္ ႀကီးမားေသာ က်န္းမာေရး အက်ိဳးေက်းဇူးမ်ား ခံစားရမည္ ျဖစ္ၿပီး နမိုးနီးယားကဲ့သို႔ ေသာ အသက္ ဆံုးရံႈးမႈ ျဖစ္ေစႏိုင္သည့္ ေရာဂါ မ်ား မွ ကာကြယ္ျခင္းျဖင့္ ႀကီးထြားမႈ ႏွင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ ကို ျပဳစုပ်ိဳး ေထာင္ေပးႏုိင္ပါသည္။ ၆ လျပည့္ၿပီးေနာက္ အသက္ ၂ ႏွစ္ ႏွင့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဆက္လက္၍ မိခင္ ႏို႔တုိက္ေကၽြးၿပီး အႏၱရာယ္ကင္းရွင္းကာ သင့္တင့္ေလွ်ာက္ပတ္ေသာ အစားအစာမ်ား ကိုလည္း ျဖည့္စြက္ေကၽြးေမြးျခင္းျဖင့္ ကေလးသူငယ္မ်ား အတြက္ အေကာင္းဆံုးအစာ အာဟာရေကၽြးေမြး ျခင္း ျဖစ္ေစပါသည္။

ဤတြင္ ကေလးေသးေသးေလး ျဖစ္ေသာ ္လည္း ေရမငတ္ဘဲ ေနမလား၊ ေရေတာ့ေသာက္ ခ်င္တယ္လို႔ မေျပာတတ္ရွာဘူးေလ၊ ရိုးရိုးေလးပဲ စဥ္းစားၾကည့္ပါ။ ေရေတာ့ ေပါင္းစပ္တုိက္သင့္ တယ္ဟု အရိုးစြဲလာေသာ အယူအဆကို လက္ကိုင္ထားသူမ်ား ရွိသည္။ ဆရာ၀န္အခ်ိဳ႕ပင္ ပါ၀င္ ႏုိင္သည္။

မိခင္ႏို႔တြင္ ေရပါ၀င္မႈ ၈၃ ရာခိုင္ႏႈန္းဟု ဆိုသည္။ ႏို႔စို႔တိုင္း ေရလည္းရရွိေနသည္။ ကေလး အတြက္ လိုအပ္သည္တို႔အားလံုး မိခင္ႏုိ႔မွာ ပါ၀င္ပါသည္။ All – in – one သာမက More – than – All – in – one ဟုပင္ ဆိုႏိုင္သည္။

Exclusive Breastfeeding ဟူေသာ စကားရပ္ကို ရွင္းျပလိုပါသည္။ မိခင္ႏို႔တစ္မ်ိဳးတည္း တိုက္ဖို႔ကို ဆိုလိုျခင္း ျဖစ္သည္။ ေရမတိုက္ရ။

မိခင္ႏို႔တစ္မ်ိဳးတည္း တိုက္ေကၽြးျခင္းဆိုသည္မွာ မိခင္ႏုိ႔မွတစ္ပါး အျခားဘာကိုမွ မတုိက္ ေကၽြးျခင္းကို ဆိုလုိပါသည္။

၆ လသားအထိ မည္ သည့္ေရ၊ အရည္မ်ား ၊ လက္ဖက္ရည္၊ ေကာ္ဖီမ်ား ၊ သဘာ၀အပင္မ်ား ျဖင့္ ေဖ်ာ္စပ္ထားေသာ အရည္မ်ား ၊ အစားအစာမ်ား ကိုမွ မတိုက္ေကၽြးျခင္းကို ဆိုလုိသည္။

***


ေဘဘီေလးရဲ႕ ပထမမ်ား

ေဘဘီေလးတို႔ရဲ႕ ဘ၀ျဖတ္သန္းမႈ ကို မိဘတို႔ ေမ့မရတာ မ်ိဳး ရွိတတ္တယ္။ ဥမာ - ပထမ အၿပံဳး၊ ပထမေျခတစ္လွမ္းႏွင့္ ပထမစကားေျပာတတ္ျခင္းတို႔ ျဖစ္တယ္။ ေဘဘီေလး အဲဒီ လို ႀကီးျပင္းလာတယ္ဆုိရင္ပဲ မိေတြ ဖေတြ ေပ်ာ္ၾကတယ္။ ဒါဟာ လုပ္ယူလုိ႔ ရတာ မ်ိဳးမဟုတ္တဲ့ သဘာ၀အရ ႀကီးျပင္းမႈ ပဲ။ ဒါေပမယ့္ ကေလးအထူးကု ဆရာ၀န္ဆီေခၚသြားတာမ်ိဳး၊ ဆံပင္ညွပ္ Saloon ဆီ ေခၚသြားတာမ်ိဳးကိုေတာ့ ပထမဆံုး လုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္။ ပထမအခ်ိဳ႕ကို ေဖာ္ျပေပး လုိက္ပါတယ္။

ပထမစားေသာက္ျခင္း

အသက္ ၄ လနဲ႔ ၆ လၾကားမွာ ပထမ အစာစားတတ္ၾကတယ္။ အစာေပ်ာ့ေပ်ာ့ေပါ့။ Semi – Solid Food လို႔ေခၚတယ္။ ေစာႏုိင္သမွ် ေစာေစာ ေကၽြးၾကည့္သင့္တယ္။ ေနာက္က်ရင္ ျငင္း ဆန္လိမ့္မယ္။ တြန္းပစ္တာမ်ိဳး လုပ္တတ္ၾကတယ္။ သူကေလး ထုိင္ေနမယ္။ ဇြန္းကို ေစာင့္မယ္။ ပါးစပ္ဟေပးမယ္။ မ်ိဳခ်မယ္။ သတိထားသင့္တာက ညေနေစာင္းမွာ အစာအဖက္ေတြ မေကြၽးပါနဲ႔။

ပထမဆံပင္ညွပ္ျခင္း

ေဘဘီေလးက ကတ္ေၾကးတို႔၊ ဘလိတ္ဓားတို႔ကို ေၾကာက္မွာ ေသခ်ာတယ္။ ဒီေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္ေပးရမလဲဆိုရင္ အေမလုပ္သူ၊ အေဖလုပ္သူ ဆံပင္သြားညွပ္တိုင္း ၊ ဆံပင္ျပင္တိုင္း သူကေလးကို ေခၚသြားဖုိ႔ပဲ။ Stylist ေခၚ ဆံပင္ျပဳျပင္ေပးသူကိုၿပံဳးျပေစရမယ္။ ႏႈတ္ဆက္ရမယ္။ ရငး္ႏွီးထားရမယ္။ ဒီေတာ့ သူလည္းဆံပင္ညွပ္ေစတဲ့အခါ မခဲယဥ္းေတာ့ဘူးေပါ့။

ပထမသြားေဆးကုခန္းသို႔ သြားေရာက္ျခင္း

သြားေဆးကုခန္းဆိုေသာ ္လည္း အေထြေထြကုေဆးခန္း၊ ကေလးအထူးကုေဆးခန္းေတြ ပါ၀င္ပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ ျဖစ္ေနတဲ့အက်င့္ဆုိးရွိတယ္။ “မေဆာ့နဲ႔၊ ေဆာ့ရင္ ေဆးထုိးခိုင္းလုိက္ မယ္” “မဆိုးရဘူး။ ဆိုးရင္ သြားႏႈတ္ခိုင္းလုိက္မယ္”ဆိုတာမ်ိဳး လုပ္တတ္ၾကတယ္။ သြားဆရာ၀န္ တို႔ အေထြေထြကုဆရာ၀န္တို႔အဖို႔ ေအာင့္သက္သက္နဲ႔ေပါ့။ ဆရာ၀န္မ်ား ဒီျပႆနာကို ခ်က္ခ်င္း ရွင္းပါ။

ဒီလိုမေျခာက္ရဘူး။ ဆရာ၀န္ဆိုတာ ကေလးေျခာက္စရာမဟုတ္ဘူးလုိ႔ ေျပာပါ။ အားမနာ ပါနဲ႔။ အဲဒီ လိုေျပာမယ့္အစား သားေလး ေနမေကာငး္ရင္ ဦးဦးေဒါက္တာဆီ လာရမယ္ေနာ္။ အန္တီ ေဒါက္တာ ေဆးကုေပးမွာ ေနာ္။ ေဆးေသာက္ရင္ ဦးဦးတို႔ အန္တီတို႔က ေသာက္ဆုိမွ ေသာက္ရ မယ္ေနာ္ စသည္ျဖင့္ ေျပာဆိုပါ။ (အနာဂတ္မွာ စပ္ေဆးအားကိုးတတ္တဲ့ မ်ိဳးဆက္သစ္မ ျဖစ္ဖို႔) သြားဆရာ၀န္ဆီကို ၂ ႏွစ္ အရြယ္ ေလာက္မွာ ေခၚလာရတတ္ပါတယ္။ ငယ္သြား (ႏို႔သြား) လဲခ်ိန္ မွာ ျဖစ္တယ္။ ပထမအႀကိမ္ သြားေရာက္စဥ္မွာ ကေလးနဲ႔ ဆရာ၀န္ရင္းႏွီးေစဖို႔ အဓိက ျဖစ္တယ္။ ကေလးက ေၾကာက္ၿပီဆိုပါစို႔ ။ သြားဆရာ၀န္သံုး ထိုင္ခံုကို ျပၿပီး ေခ်ာ့ရမယ္။ ဒီမွာ ထိုင္ခံုႀကီး နိမ့္ လိုက္ျမင့္လိုက္ စီးလို႔ရတယ္။ သားေပ်ာ္တယ္မဟုတ္လား စသည္။ ေလယာဥ္ပ်ံႀကီးလုိပဲ ေပ်ာ္စရ မယ္။ ေက်ာင္းမထားမီအရြယ္ ၂ ႏွစ္ အတြင္ း သြားဆရာ၀န္ထံ ၃ - ၄ ႀကိမ္ ခန္႔ သြားေရာက္သင့္ တယ္။

ပထမရႏ္ ျဖစ္ၿပီ

အသက္ ၅ ႏွစ္ ၊ ၆ ႏွစ္ အရြယ္မွာ ေက်ာင္းေနဖက္ သူငယ္ခ်င္းဆိုတာ အေရး ႀကီးလွပါတယ္။ ေလာကႀကီးနဲ႔ဆက္စပ္မိဖို႔၊ မိမိကိုယ္မိမိ စြမ္းရည္ရွိေၾကာင္း ခံစားမိဖို႔ ကစားျခင္းႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းရွိ ျခင္းမ်ား လိုအပ္ပါတယ္။ ၆ ႏွစ္ အထိ သူငယ္ခ်င္းမရွိေသးဘူးဆိုရင္ သူငယ္ခ်င္းရွာေပးရမယ္။

ေက်ာင္းမွာ ရန္ ျဖစ္ၿပီး ငိုယိုျပန္လာရင္ မဆူမိဖို႔ပဲ။ အက်ိဳးအေၾကာင္းေမးရမယ္။ ကေလးဆို တာ စိတ္ေျပလြယ္တယ္။ ရန္ ျဖစ္ စကားမ်ား ၿပီး လူႀကီးေတြ လို စိတ္ဓာတ္က်မေနတတ္ဘူး။ ေမ့ သြားၿပီး တျခားတစ္ခုခု လုပ္ေနလိမ့္မယ္။

ပထမရက္ရွည္ခရီးသြားျခင္း

သူကေလးအဖို႔ ဘ၀နဲ႔ခ်ီၿပီး မွတ္မိေနတတ္တဲ့ အေၾကာင္းအရာပဲ။ ျပတိုက္သြားတာ မိဘ စိတ္ကူးပဲ။ ကေလးရဲ႔ ေရြးခ်ယ္မႈ မဟုတ္ဘူး။ ၃ ႏွစ္ သားအရြယ္နဲ႔ ၆ ႏွစ္ သားအရြယ္တို႔ ခရီးသြားပံု အႀကိဳက္ခ်င္း မတူတတ္ဘူး။ ေလယာဥ္ခရီးဆိုရင္ Check –in လုပ္ရာမွာ သူကေလးအနားမွာ ရွိရ မယ္။ ကားခရီးစဥ္ဆိုရင္လည္း လမ္းတစ္ေလွ်ာက္သူကေလးအတြက္ ကစားစရာ၊ စားစရာအစံု အလင္ပါရမယ္။ ဓာတ္ပံုေလးေတြ ရိုက္ေပးရမယ္။ အယ္လ္ဘမ္ေလး လုပ္ေပးထားရမယ္။

ပထမေရကူးျခင္း (ေရကူးသင္ျခင္း)

အထူးသျဖင့္ ေရေၾကာက္တဲ့ကေလးဆိုရင္ ေရကူးကန္ကို ေစာေစာပို႔ေပးရမယ္။ ျဖစ္ႏုိင္ရင္ ၄ ႏွစ္ ၅ ႏွစ္ အရြယ္ေရာက္မွသာ ေရကူးစသင္ပါ။ သို႔ မွသာ လႈပ္ႏိုင္ရွားႏိုင္တဲ့ ကိုယ္ခႏၶာရွိၿပီ ျဖစ္လုိ႔ အႏၱရာယ္လည္း ကငး္ႏုိင္ပါမယ္။

သူကေလးကို “အားကစားမွာ စိတ္ပါ၀င္စားမႈ ”လည္း ျဖစ္ေစတယ္။ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ေရကူး နည္းျပ ျဖစ္ဖို႔ေတာ့ လိုလိမ့္မယ္။ အခ်ိဳ႕ ေရကူးနည္းျပေတြ “တစ္မိနစ္နဲ႔ ေရာက္ေအာင္ကူးရမယ္” စသျဖင့္ မတင္းက်ပ္သင့္တာေတြ မွာ တင္းက်ပ္တတ္ၾကတယ္။ ကၽြမ္းက်င္တဲ့ ကေလးသူငယ္ ေရကူးနည္းျပသီးသန္႔ရွိသင့္တယ္။

ပထမညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမႏွင့္ ရန္ ျဖစ္ျခင္း

ညီအစ္ကိုခ်င္း၊ ေမာင္ႏွမခ်င္း ေနရာလုဘက္ numerouno လို႔ သေဘာထားတတ္ၾကတာ အေသအခ်ာပါပဲ။ ဒါဟာ ေနာက္ထပ္ကေလးအငယ္ ရွိလာဖို႔ဆုိရင္ ႀကိဳၿပီး ခံစားထားႏွင့္တာ ေကာင္းတယ္လုိ႔ ဆိုႏိုင္ပါတယ္လုိ႔ အခ်ိဳ႕စိတ္ပညာရွင္ေတြ က ေျပာတယ္။ သူဟာ အၿမဲတမ္းဗိုလ္ မ ျဖစ္ႏုိင္ဘူးလုိ႔ သိေစရာလည္း ေရာက္ပါတယ္။

မိဘမ်ား အေနနဲ႔ ဆင္ျခင္စရာ ၂ ခ်က္ရွိတယ္။

- နားလည္ႏိုင္သမွ် ႀကိဳတင္ရွင္းျပေျပာျပထားရမယ္။

- သူ႔ကို ပစ္ထားတာမ်ိဳး မရည္ရြယ္ေသာ ္လည္း ဂရုမစိုက္မိတာမ်ိဳး မ ျဖစ္ပါေစႏွင့္။

ျဖစ္တတ္ၾကလို႔ပါ။ ကိုယ္မသိလုိက္ဘဲ ျဖစ္ ျဖစ္သြားတတ္တယ္။ ကေလးအငယ္ အိပ္ေနစဥ္ ျဖစ္ ျဖစ္ သူကေလးနဲ႔ အတူေနတာ အတူကစားတာမ်ိဳး မပ်က္မကြက္လုပ္ရမယ္။

ေဘဘီေလးတုိ႔အတြက္ လွပတဲ့ ပထမမ်ား ျဖစ္ပါေစ။ ျဖည့္စြက္စာေလးနဲ႔ အတူ ဆင္ျခင္ ရေအာင္ပါ။

***


U 5 ေခၚ ၅ ႏွစ္ ေအာက္ ကေလးကို အာဟာရဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔

ငါးႏွစ္ ေအာက္ အရြယ္ကေလးတို႔ကို Pre – school children လို႔လည္း ေခၚခဲ့ၾကတယ္။ ခုေတာ့လည္း သံုးႏွစ္ အရြယ္ကတည္းက မူႀကိဳကို ပို႔ၿပီိဆိုေသာ ္လည္း Pre –school age လို႔ပဲ အၾကမ္းဖ်င္းေခၚၾကတယ္။

MDG ဆိုတာ ၾကားဖူးလား။ ေထာင္စုႏွစ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ ပန္းတိုင္လို႔ပဲ အလြယ္မွတ္လုိက္ပါ။ Millenium Development Goal ပါတဲ့။ ကမၻာႏွင့္ခ်ီ က်င့္သံုးေနၾကေသာ MDG ရဲ႕ အမွတ္ ၄ က အသက္ ၅ ႏွစ္ ေအာက္ ကေလးသူငယ္ ေသဆံုးမႈ ႏႈန္းကုိ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ မွ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ အၾကား တြင္ သံုးပံုႏွစ္ ပံုေလွ်ာ့ခ်ရန္လို႔ ပါ၀င္ပါတယ္။

အသက္ငါးႏွစ္ ေအာက္ကေလးတို႔ အာဟာရဖြံ႕ၿဖိဳးဖို႔

ျဖည့္စြက္စာေကၽြးပါ။ ကေလး၏ အသက္ ၆ လျပည့္လွ်င္ မိခင္ႏို႔ႏွင့္အတူ အျခားအစာ မ်ား စတင္ျဖည့္စြက္ေကၽြးရမယ္။ ဆန္ျပဳတ္ ျဖစ္ေစ၊ ထမင္းေပ်ာ့ေပ်ာ့ ျဖစ္ေစ ၊ ဆီအနည္းငယ္ထည့္ေကၽြး ရမယ္။ ဥ၊ ငါး၊ အသည္း၊ အသား၊ ပဲႏွင့္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္မ်ား ကို ေပ်ာ့ေပ်ာင္းႏူးနပ္ေအာင္ခ်က္ၿပီး တျဖည္းျဖည္းအက်င့္လုပ္ ေကၽြးရတယ္။ ငွက္ေပ်ာသီးမွည့္၊ သေဘၤာသီးမွည့္ အသီးအႏွံ စံုေအာင္ ေကၽြးမွသာ ကေလးငယ္အဖို႔ အာဟာရဓာတ္မ်ား ျပည့္ျပည့္၀၀ရရွိၿပီး ပံုမွန္ႀကီးထြားႏုိင္မယ္။

ငါးႏွစ္ ေအာက္ကေလး အစာမၾကာခဏေကၽြး

တစ္ေန႔ကို ထမင္းသံုးႀကိမ္ေကၽြးရမယ္။ အာဟာရျပည့္၀တဲ့ မုန္႔ပဲသေရစာမ်ား ခဏခဏ ေကၽြးရမယ္။

ေနမေကာင္းခဲ့ရင္

အစာပိုေကၽြးရမယ္။ အစာေပ်ာ့ေပ်ာ့ကို ခဏခဏေကၽြးရမယ္၊ အရည္မ်ားမ်ား တိုက္ရမယ္။ မိခင္ႏို႔ဆက္တုိက္ရမယ္။ ၀မ္းေလွ်ာ၀မ္းပ်က္ရင္ ဓာတ္ဆားရည္တိုက္ရမယ္။

ဗီတာမင္ေအ

ဗီတာမင္ေအ ျပည့္၀ပါက ပံုမွန္ႀကီးထြားဖြံ႕ၿဖိဳးတယ္။ အျမင္အာရံုေကာင္းမြန္ၿပီး မ်က္လံုး ၾကည္လင္ေတာက္ပတယ္။ မၾကာခဏ ဖ်ားနာျခင္းမ ျဖစ္ဘူး။ ဖ်ားနာရင္လည္း ျပင္းထန္ေလ့မရွိ ဘူး။ ဗီတာမင္ေအခ်ိဳ႕တဲ့ပါက ၾကက္မ်က္သင့္ ေရာဂါ ရတတ္တယ္။ မ်က္ျဖဴသားနဲ႔ မ်က္ၾကည္လႊာ ေျခာက္ေသြ႕ၿပီး အနာ ျဖစ္တတ္တယ္။ အျပင္တိမ္စြဲၿပီး မ်က္စိကြယ္တတ္တယ္။

အစိမ္းရင့္ေရာင္ ဟင္းသီးဟင္းရြက္ ကန္စြန္းရြက္၊ ကင္းပံုရြက္ ၊ ဟင္းႏုနယ္ရြက္စသည့္ အ၀ါေရာင္ ၊ အနီေရာင္ သစ္သီးသစ္ဥမ်ား ၊ သရက္သီးမွည့္၊ သေဘၤာသီးမွည့္၊ ေရႊဖရုံသီး၊ ေရႊ၀ါ ကန္စြန္းဥ၊ မုန္လာဥနီ စသည့္ အသည္းႏွင့္ ဥအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ ႏို႔အမ်ိဳးမ်ိဳးတို႔ဟာ ဗီတာမင္ေအ ၾကြယ္၀ပါ တယ္။ ေမြးဖြားၿပီး တစ္ရက္ႏွစ္ ရက္အတြင္ း ထြက္တဲ့ မိခင္ရဲ႕ ႏို႔ဦးရည္မွာ လည္း ဗီတာမင္ေအ အမ်ား ႀကီးပါ၀င္ပါတယ္။ အသက္ ၆ လမွ ၁ ႏွစ္ အထိ ကေလးေတြ ကို ဗီတာမင္ေအ ယူနစ္တစ္ သိန္း “အား”ေဆးလံုးတစ္လံုးတိုက္ရမယ္။ အသက္ ၁ ႏွစ္ မွ ၅ ႏွစ္ ထိ ကေလးေတြ ကို ဗီတာမင္ေအ ႏွစ္ သိန္း “အား”ေဆးလံုးကို ၆ လတစ္ႀကိမ္ တိုက္ရမယ္။

ဗီတာမင္ဘီ၀မ္း

ဗီတာမင္ ဘီ၀မ္းခ်ိဳ႕တဲ့မႈ ေၾကာင့္ သူငယ္နာ (ဘယ္ရီဘယ္ရီ) ေရာဂါ ၊ ထံုနာစို၊ ထံုနာေျခာက္ ေရာဂါ ႏွင့္ ဦးေႏွာက္ပ်က္၍ မွတ္ဥာဏ္ခ်ိဳ႕ယြင္း စိတ္ေဖာက္ျပန္ျခင္းမ်ား ျဖစ္ႏုိင္ပါတယ္။

ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳး၊ အသား၊ ေမာင္းေထာင္းဆန္၊ လံုးတီးဆန္၊ ေပ်ာ့ႀကိတ္ဆန္၊ ေပါင္းဆန္မ်ား မွာ ဗီတာမင္ ဘီ၀မ္းၾကြယ္၀စြာ ပါ၀င္တယ္။

ဗီတာမင္ ဘီ၀မ္းခ်ိဳ႕တဲ့မႈ မ ျဖစ္ေစရန္ ဆန္ကို အလြန္ျဖဴေအာင္ႀကိတ္ခြဲ၍ မစားပါႏွင့္။ ဆန္ ကို ၂ ႀကိမ္ခြဲ၍ မစားပါႏွင့္။ ဆန္ကို ၂ ႀကိမ္ထက္ပို၍ မေဆးပါႏွင့္။ ထမင္းရည္မငွဲ႕ဘဲ ေရခန္းခ်က္ စားရမယ္။

ႏို႔စို႔ကေလးငယ္ေတြ မွာ သူငယ္နာ (ဘယ္ရီဘယ္ရီ) ေရာဂါ ျဖစ္ပြားရျခင္းက ႏို႔တိုက္မိခင္ ဗီတာမင္ ဘီ၀မ္းခ်ိဳ႕တဲ့လို႔ ျဖစ္တယ္။ သူငယ္နာ (ဘယ္ရီဘယ္ရီ) ေရာဂါ မ ျဖစ္ရေအာင္ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္တို႔ အစားမေရွာင္ရန္၊ အာဟာရ ျပည့္၀တဲ့ အစားအစာမ်ား ကို စံုလင္မွ်တစြာ စားရန္ အေရး ႀကီးပါတယ္။

သန္ေကာင္ ေရာဂါ

သန္ေကာင္ ေရာဂါ ေၾကာင့္ အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ျခင္း၊ ႀကီးထြားမႈ ေႏွးေကြးျခင္း၊ သင္ယူႏိုင္စြမ္း က်ဆင္းျခင္းတုိ႔ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ အသက္ ၂ ႏွစ္ မွ ၅ ႏွစ္ ကေလးမ်ား ႏွင့္ မူလတန္းအရြယ္ ကေလးတို႔ကုိ ၆ လတစ္ႀကိမ္ သန္ေကာင္ခ်ေဆးတိုက္ရမယ္။

သံဓာတ္အာဟာရ

သံဓာတ္အာဟာရခ်ိဳ႕တဲ့ပါက ေမာပန္းရင္တုန္ အားအင္ကုန္ခန္း၍ ခ်ည့္နဲ႔မယ္။ အလုပ္ကို လည္း ေကာင္းေကာင္း၊ မလုပ္ႏိုင္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါ့အျပင္ ႏႈတ္ခမ္း၊ လွ်ာ၊ မ်က္ခြံႏွင့္ အသားအေရ ေတြ လည္း ျဖဴဖပ္ျဖဴေရာ္ ျဖစ္မယ္။

ေသြးအားနည္းလြန္းရင္ ႏွလံုးပ်က္ယြင္းၿပီး အသက္အႏၱရာယ္စိုးရိမ္ရပါတယ္။ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္စဥ္ေသြးအားနည္းရင္ ေပါင္မျပည့္ကေလးေမြးမယ္။ မီးဖြားခ်ိန္ႏွင့္ မီးဖြားၿပီးရင္ ေသြးထြက္ လြန္ၿပီး မိခင္အသက္အႏၱရာယ္ ျဖစ္တတ္တယ္။ အသား၊ အသည္း၊ ေသြးခဲ၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးႏွင့္ အစိမ္း ရင့္ေရာင္ ဟင္းရြက္၊ ကန္စြန္းရြက္၊ ကင္းပံုရြက္၊ ဟင္းႏုနယ္ရြက္ စသည္တုိ႔မွာ သံဓာတ္ၾကြယ္၀ တယ္။ အသား၊ ငါး၊ ပဲအမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ အစိမ္းရင့္ေရာင္ ဟင္းရြက္ေတြ ကို ေရာေႏွာခ်က္ျပဳတ္စားေသာက္ ရင္ သံဓာတ္စုပ္ယူမႈ ကို အားေကာငး္ေစႏုိင္ပါတယ္။

ခ်ဥ္ရည္ဟင္းခ်က္စားျခင္း၊ အခ်ဥ္တည္စားျခင္း၊ အသုပ္မ်ား တြင္ အခ်ဥ္ညွစ္စားျခင္း၊ ထမင္းစားၿပီး အခ်ဥ္ဓာတ္ပါ၀င္တဲ့ သစ္သီးမ်ား စားေပးျခင္းက သံဓာတ္စုပ္ယူမႈ ပိုေကာင္းေစ တယ္။

ထမင္းစားစဥ္၊ ထမင္းစားၿပီး လက္ဖက္သုပ္၊ လက္ဖက္ရည္ေသာက္သံုး စားသံုးျခင္းက သံဓာတ္စုပ္ယူမႈ ကို အဟန္႔အတား ျဖစ္ေစပါတယ္။

သံဓာတ္ ကေတာ့ ကေလးတို႔အတြက္သာမက မိခင္မ်ား အတြက္လည္း ဆက္စပ္ပါ၀င္ေန ပါတယ္။

***




ဝန္ဇင္းခ်စ္သူမ်ား ေဒါက္တာ ခင္ပန္းႏွင္း ၏ “ ေဘဘီေလးရဲ႕ အေဖေတြ အေမေတြ ဖတ္ဖို႕ ” ကိုၾကိဳက္ရင္ Facebook မွာ Like လုပ္ျပီး သူငယ္ခ်င္းေတြကို Share ေပးပါအံုးေနာ္။


သို႔ ....ခ်စ္သူ

မ်က္စိမွိတ္ၿပီး ေျပာလိုက္မယ္

သို႔... ခ်စ္ေသာေဖေဖ