လင္းသိုက္ညြန္႕ (ျမန္မာ့ေျမ) - ေအာင္ျမင္ေသာႏိုငံ ေအာင္ျမင္ေသာလူမ်ိဳး

စာေရးသူလည္း စာေပေဟာေျပာပြဲေတြ၊ Workshop ေတြ၊ Seminar ေတြက တစ္ဖက္၊ စာေရးသူရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ေက်ာင္း Myanmar’s Land Intitute ကိစၥေတြက တစ္ဖက္မို႔ ေအာင္ျမင္ေရးစာအုပ္အသစ္ေတာင္ မထြက္တာၾကာ သြားပါျပီ။ ဒီၾကားထဲ ျပီးခဲ့တဲ့ ဇူလုိင္လ (၁၅) ရက္မွ ၾသဂုတ္လ (၃) အထိ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုမွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ International Visitor Leadership Program ကိုလည္း သြားတက္ျဖစ္လိုက္ ေသးတာမို႔ ဒီခရီးက ျပန္ေရာက္ေရာက္ခ်င္း အေမရိကန္ ခရီးစဥ္က အေတြ႕အၾကံဳ ေဆာင္းပါးေတြကိုလည္း ထည့္သြင္းျပီး စာေရးသူရဲ႕ စာဖတ္ပရိတ္သတ္ေတြအတြက္ ဒီစာအုပ္ကို အျမန္စီစဥ္လိုက္တာပါ။ ဒီစာအုပ္ထဲက ေဆာင္းပါး အမ်ား စုဟာ ကိုသန္းစိုးရဲ႕ Job Opportunity ဂ်ာနယ္မွာ စာေရးသူ အပတ္စဥ္ေရးသားခဲ့တဲ့ “ေအာင္ျမင္ေသာ ႏိုင္ငံ၊ ေအာင္ျမင္ေသာ လူမ်ိဳ း ” ေဆာင္းပါး Series မ်ား ကို အေျခခံထားတာျဖစ္ျပီး အလင္းတန္းဂ်ာနယ္၊ Job Seekers ဂ်ာနယ္၊ ေပၚျပဴ လာဂ်ာနယ္၊ SME Magazine၊Fashion Image မဂၢဇင္း၊ Sunday ဂ်ာနယ္တို႔မွ သင္ေလ်ာ္ရာ ေဆာင္းပါး အခ်ိဳ ႕ ကိုလည္း စုစည္းေဖာ္ျပထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ယေန႔ စာေရးသူတို႔ႏိုင္ငံဟာ ေခတ္သစ္ စနစ္သစ္မွာ ဖြံ႔ျဖိဳ း တိုးတက္မႈ ဆီကို ဦးတည္ ခ်ီတက္ေနၾကခ်ိန္ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာေတြအားလံုး “ျမန္မာ အိပ္မက္ (Myanmar’s Dream)” ေတြ မက္ျပီးအားလံုး အလုပ္အတူတူလုပ္ၾကကာ “ေအာင္ျမင္ေသာႏိုင္ငံ ေအာင္ျမင္ေသာလူမ်ိဳ း ” ေတြျဖစ္လာဖို႔ ၾကိဳ း စားေနၾကခ်ိန္မွာ ဒီစာအုပ္ေလးကို ဖတ္ရႈျပီး စာဖတ္သူေတြ အတြက္လည္း တစ္စံုတစ္ရာ အက်ိဳ း ျဖစ္ထြန္း လိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။

See you at the top!

လင္းသိုက္ညြန္႔(ျမန္မာေျမ)

CEO and Founder, Myanmar’s

Land Success, Motivation and Management Institue.

(အမ်ိဳ း သားစာေပဆု စိစစ္ေရြးခ်ယ္ေရးေကာ္မတီ၀င္)

ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား မွသည္

စာေရးသူတို႔ ႏိုင္ငံတြင္ ဒီမိုကေရစီေခတ္ကို ေရာက္လာမွ ေဆြးေႏြးပြဲေတြ၊ Workshop ေတြက ေတာာ္ေတာ့္ကို မ်ား လာသည္။ စာေရးသူ ကိုယ္တိုင္ေတာင္ ခုတေလာ စာေပေဟာေျပာပြဲေတြ၊ Seminar ေတြ အျပင္ Workshop ေတြ၊ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲေတြကို ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား တက္ျဖစ္၊ ေျပာျဖစ္ေနသည္။

ထူးထူးျခားျခား အေနနဲ႔ကေတာ့ ျပီးခဲ့သည့္ (၃) လပိုင္း ၃-၃-၂၀၁၃ က ပုသိမ္ျမိဳ ႕ ဆရာ၀န္အသင္းခန္းမတြင္ လူမႈ စီးပြားေရးေဒသ ဖြ႔ံျဖိဳ း တိုးတက္ေရး အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲကို ဖိတ္ၾကားသျဖင့္ သြားေရာက္ ေဟာေျပာေပးခဲ့သည္။ စာေရးသူ၏ ေဟာေျပာပြဲအခမ္းအနားကို ဧရာ၀တီ တိုင္းေဒသၾကီး ၀န္ၾကီးခ်ဳ ပ္ ဦးသိန္းေအာင္ႏွင့္ ဧရာ၀တီတိုင္းေဒသၾကီး အစိုးရအဖြဲ႕၀င္မ်ား တက္ေရာက္ အားေပးခဲ့သည္။

အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲကို အပိုင္းႏွစ္ပိုင္းျဖင့္ က်င္းပခဲ့ၾကျခင္းျဖစ္ျပီး ပထမပိုင္းအေနျဖင့္ တိုင္းေဒသၾကီး ၀န္ၾကီးခ်ဳ ပ္ ဦးသိန္းေအာင္မွ အဖြင့္ အမွာ စကားေျပာၾကားျပီး စာေရးသူမွ လူမႈ စီးပြား အျပန္အလွန္ အက်ိဳ း သက္ေရာက္မႈ ျဖင့္ ေဒသဖံြ႕ျဖိဳ း တိုးတက္ေရး ေဟာေျပာေဆြးေႏြး ျဖစ္ခဲ့သည္။ ဒုတိယပိုင္း အေနျဖင့္ကေတာ့ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲပံုစံ က်င္းပခဲ့ျခင္းျဖစ္ျပီး တက္ေရာက္လာၾကသူ မ်ား ႏွင့္ စာေရးသူတို႔ အျပန္အလွန္ေဆြးေႏြးသည့္ ပံုစံျဖစ္သည္။ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲ (Workshop) မ်ား ကို စာေရးသူ ႏွစ္သက္သည္က ဤအပိုင္းျဖစ္သည္။ စာေရးသူတို႔ ေဟာေျပာေလ့ရွိသည့္ စာေပေဟာေျပာပြဲ အမ်ား စုမွာ စာေရးဆရာက စင္ေပၚမွေန၍ ေျပာခ်င္နာေျပာ၊ ပရိသတ္ေတြကလည္း စာေရးဆရာေျပာသမွ် နားေထာင္ခ်င္ခ်င္၊ မေထာင္ခ်င္ခ်င္ နားေထာင္ရသည့္ တစ္ဖက္သတ္ (One Way) ပံုစံမ်ား ျဖစ္ရာ ယခုကဲ့သို႔ အျပန္အလွန္ ေဆြးေႏြးသည့္ (Two Way) ပံုစံေဟာေျပာပြဲက ပိုမိုအက်ိဳ း ရွိ၊ ထိေရာက္ေစသည္ဟု ထင္ပါသည္။ သုိ႔ျဖစ္၍ စာေရးသူ သြားေရာက္ေဟာေျပာခဲ့သည့္ စာေပေဟာေျပာပြဲ အမ်ား စုတြင္ စာေပေဟာေျပာအျပီး ေနာက္တစ္ေန႔၌ လူငယ္မ်ား ႏွင့္ စုေ၀း၍ ေရးသူ၊ ဖတ္သူေဆြးေႏြးပဲြပံုစံ Workshop ပံုစံေပါက္ ေအာင္ ေဆြးေႏြးေလ့ရွိပါသည္။

ယင္း ပုသိမ္ျမိဳ ႕ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပဲြတြင္ တက္ေရာက္သူမ်ား ကို ဖိတ္ၾကားသည့္ ပံုစံကလည္း စိတ္၀င္စားဖို႕ေကာင္းသည္။ ႏိုင္ငံေရးပါတီ တစ္ခုစီမွ ကိုယ္စားလွယ္ ငါးဦးစီ (ဥပမာ _NLD ပါတီမွ ငါးေယာက္၊ ျပည္ေထာင္စု ၾက့ံခိုင္ေရးႏွင့္ ဖြ႔ံျဖိဳ း ေရး ပါတီမွ ငါးေယာက္)၊ အလႊာအသီး သီးမွ ငါးဦးစီ (ဥပမာ_လယ္သမား၊ အလုပ္သမား၊ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းရွင္၊ ရပ္မိရပ္ဖ) စသျဖင့္ အမ်ိဳ း အစား စံုလင္လွသည္။ ပြဲစီစဥ္သည့္ ပံုစံကို ေမးၾကည့္ေတာ့လည္း NLD ပါတိက အခမ္းအနား ျပင္ဆင္လ်င္ ၾကံ့ခိုင္ေရးပါတီမွ ခံုစီ စသျဖင့္ ညီညြတ္မႈ ၏ အလွတရားကို သံစဥ္မွ်မွ် ေတြ႔ရသည့္ ပြဲေလးတစ္ပြဲပင္ ျဖစ္သည္။

မွန္သည္၊ ဒီမိုကေရစီစနစ္ ဆိုသည္က ဤသို႔ ပင္ ျဖစ္ရမည္။ မတူတာေတြ အတူေနတတ္ၾကရမည္။ ဘယ္သူမွန္သလဲ၊ ဘယ္သူက ေျပာတာလဲ ဆိုတာထက္ ဘယ္ဟာမွန္လဲဆိုတာကို အာရံုစိုက္တတ္ၾကရမည္။ မတူကြဲျပားမႈ (Diversity) ကို တန္ဖိုးထားကာ မတူကြဲျပားမႈ (Diversity) ၏ စြမ္းပကားကို အျပည့္အ၀ အသံုးခ် တတ္ၾကရမည္။ မတူကြဲျပားမႈ ဆိုသည္က ရင္းျမစ္တစ္ခု (Divetsity is resource) ျဖစ္ေၾကာင္းကို နားလည္ သေဘာေပါက္ၾကရမည္ျဖစ္သည္။ ယင္းအေၾကာင္းကိုလည္း လက္ဖက္ရည္ ေသာက္ၾကခ်ိန္မွာ စာေရးသူႏွင့္ တိုင္းေဒသၾကီး ၀န္ၾကီးခ်ဳ ပ္ ဦးသိန္းေအာင္တို႔ အေတာ္ေလး ေဆြးေႏြးျဖစ္ၾကသည္။

အလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပဲြမွာ ေတာ့ အလႊာအသီးသီးမွ တက္ေရာက္လာသည့္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ား ေဆြးေႏြးၾကသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ား က စံုလင္လွသည္။ ပညာေရးစနစ္၊ စီးပြားေရး၊ လူမႈ ေရး နယ္ငယ္အသီးသီးက အေၾကာင္းအရာမ်ား ဥပမာ- ဧရာ၀တီတိုင္းသည္ ဆန္စပါး အဓိက စိုက္ပ်ိဳ း သည့္ ျမန္မာျပည္၏ စပါးက်ီျဖစ္သည့္ အားေလ်ာ္စြာ ဆန္စပါး စိုက္ပ်ိဳ း သည့္ လယ္ယာေျမ ကိစၥမ်ား ႏွင့္ သဘာ၀ေျမၾသဇာ အသံုးျပဳ ျပီး Organic Firming စိုက္ပ်ိဳ း ႏိုင္ဖို႔ ကိစၥရပ္မ်ား လည္း ပါ၀သ္သည္။ သို႔ ေသာ္ ဧရာ၀တီတိုင္းမွာ နာဂစ္မုန္တိုင္းဒဏ္ ခံထားရသည့္ ေဒသျဖစ္၍ လယ္ယာေျမ အမ်ား စုမွာ ဆားငန္ေရ၀င္၍ ပ်က္စီးေနသည့္အျပင္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ား စြာ က ဓာတ္ေျမၾသဇာမ်ား အသံုးျပဳ ခဲ့သည့္ ဒဏ္ကလည္း ရွိေနေသးသည္ျဖစ္ရာ ယင္းလယ္ယာေျမမ်ား ကို Organic Firming ျဖစ္ေရး ျပန္လည္ျပဳ စု ေဆးကုရသည့္ ကာလကပင္ သံုးႏွစ္၊ ေလးႏွစ္ခန္႔ ၾကာျမင့္ႏိုင္သည္ျဖစ္ရာ ယင္းကာလမ်ား အတြင္း လယ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ မည္သည့္အလုပ္အကိုင္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း မ်ား ကို လုပ္ကိုင္ စားေသာက္ၾကရမည္နည္း စသျဖင့္ ျပႆနာမ်ား လည္း ပါ၀င္သည္။

ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ၊ Workshop မ်ား က်င္းပသည္က အလြန္ ေကာင္းမြန္ေသာ အေလ့အထျဖစ္သည္။ သို႔ ေသာ္ ေဆြးေႏြးပဲြမ်ား ၊ အလုပ္ရံုေဆြးေႏြးပြဲမ်ား က်င္းပၾကစဥ္၊ ေဆြးေႏြးၾကစဥ္တုန္းကေတာ့ အားတက္သေရာ၊ အားေကာင္းေမာင္းသန္ ေဆြးေႏြးၾကကာ ယင္းေဆြးေႏြးပြဲမ်ား ျပီးဆံုးပါက ပြဲျပီးမီးေသဆိုသလို မည္သည့္ရလဒ္ (Result) ထြက္ေပၚလာျခင္းမ်ိဳ း ၊ လက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္မႈ စီမံကိန္း (Action Plan) မ်ား ထိထိေရာက္ေရာက္ ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ထြက္ေပၚလာျခင္းမ်ိဳ း မရွိပါက အခ်ည္းႏွီးသာ ျဖစ္ေၾကာင္းကိုလည္း သတိခ်ပ္ၾကရမည္ ျဖစ္သည္။

သို႔ ျဖစ္၍ စာေရးသူတို႔ အေနျဖင့္ ဒီမိုကေရစီ ေခတ္သစ္တြင္ က်င္းပလာၾကသည့္ အမ်ိဳ း မ်ိဳ း ေသာ ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား အလုပ္ရံု ေဆြးေႏြးပြဲမ်ား မွသည္ တိက်ေရရာျပီး လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္သည့္ လုပ္ေဆာင္မႈ စီမံကိန္း (Action Plan) မ်ား ထြက္ေပၚလာေအာင္၊ စာရြက္ေပၚမွ လက္ေတြ႔ (Paper to Practise) ျဖစ္လာေအာင္ အျပဳ သေဘာ စိတ္ထားမ်ား ျဖင့္ အားလံုး ၀ိုင္း၀န္းေဆာင္ရြက္သြားၾကပါက ေရႊျပည္ေတာ္ၾကီးမွာ မေ၀းေတာ့ပါဟုသာ ဆိုခ်င္ပါသည္။

ဦးတည္ရာမ်ား Goals

ေအာင္ျမင္တဲ့ ႏုိင္ငံ ေအာင္ျမင္တဲ့ လူမ်ိဳ း ျဖစ္လာဖို႔အတြက္ တိက်တဲ့ ဦးတည္ရာ(Goals) ေတြရွိဖို႔လည္း လိုအပ္ပါသည္။ ဒီေနရာမွာ ဦးတည္ရာ (Goals) နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ တိတိပပ သိရွိၾကဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဥပမာ- စာေရးသူက စာေရးသူရဲ႕ အိမ္ကေန “ပန္းဆိုးတန္း” ကို ဘတ္စ္ကားနဲ႔ သြားခ်င္တယ္ ဆိုပါစို႔။ ပထမဆံုး အေနနဲ႕ စာေရးသူရဲ႕ စိတ္ထဲမွာ -

“ဘယ္ကို သြားခ်င္တာလဲ”

“ပန္းဆိုးတန္းကို”

စသျဖင့္ တိတိပပ သြားခ်င္တဲ့ေနရာကို သိရွိဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ အဲသလို သိရွိျပီးျပီဆိုရင္လည္း စာေရးသူတို႔အေနနဲ႔ ဘတ္စ္ကားဂိတ္ကို လာသမွ် ေတြ႔ရာကားေပၚကို တက္မစီးပါဘူး။ “ပန္းဆိးတန္း”ကို ေရာက္မယ္ဆိုတာ ေသခ်ာတဲ့ ….“ပန္းဆိုးတန္း” ကို ေရာက္မယ္ဆိုတာ ေသေသခ်ာခ်ာ သိတဲ့ “ကား” ေပၚကိုသာ တက္စီးၾကတာ ျဖစ္ပါသည္။

ေဟာ ……ဒါဆိုရင္……. ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားၾကည့္ၾကမယ္ဆိုရင္ စာေရးသူတို႔ဟာ ေခတၱခဏ နာရီပိုင္းေလာက္သြားမယ့္ ခရီးတိုေလးတစ္ခုကိုေတာင္ မသြားခင္ကတည္းက ကိုယ္သြားခ်င္တဲ့ေနရာကို ေသခ်ာေပါက္ေရာက္ေစမယ့္ နည္းလမ္းေတြကို အသံုးျပဳ ျပီး သြားတတ္ၾကေပမယ့္ ကိုယ့္အတြက္ အလြန္အင္မတန္မွ အေရးၾကီးလွတဲ့ ဘ၀ခရီးကိုေတာ့ ေရာက္ခ်င္ရာေရာက္ဆိုသလို ဦးတည္ရာမဲ့ သြားေနၾကတာကို အံ့အားသင့္ဖြယ္ ေတြ႔ရွိၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္က “ပန္းဆိုးတန္း” ကိုသြားခ်င္တယ္ဆိုတာကို သိမွ ပန္းဆိုးတန္းကို ေရာက္ရွိေအာင္ အားထုတ္ျပီး ေရာက္ရွိႏိုင္သလို၊ ဘ၀မွာ လည္း ကိုယ္သြားခ်င္တဲ့ေနရာကို မသြားခင္ကတည္းက တိတိက်က် ေသေသခ်ာခ်ာ သိရွိမွ ေရာက္ရွိေအာင္ အားထုတ္ေဆာင္ရြက္ႏုိင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဓိက ကေတာ့ ဘ၀မွာ မိမိေရာက္ခ်င္တဲ့ေနရာကို တိတိက်က် သိရွိၾကဖို႔ပါ။

ဘ၀မွာ ကိုယ္ဘယ္ကိုေရာက္ခ်င္သလဲ ဆိုတာကို သိရွိၾကဖို႔ဆိုရင္ ဘ၀ဆီက ကိုယ့္အေနနဲ႔ တကယ့္ တကယ္ ဘာေတြလိုခ်င္လဲဆိုတာကို ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျပန္ေမးၾကည့္ၾကဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဘ၀ဆီက ဘာေတြ လိုခ်င္လဲ။ ဒီေမးခြန္းကို ေမးလိုက္ရင္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က-

- ပိုက္ဆံ

- နာမည္ေက်ာ္ၾကားမႈ

- ဂုဏ္သိကၡာ

- ေမတၱာတရား

- အခ်စ္

စသျဖင့္ စံုလင္စြာ ေျဖဆိုေလ့ရွိၾကတာကို ေတြ႔ရပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ စာေရးသူတို႔ တေတြ ဘ၀ဆီက ဘာေတြလိုခ်င္လဲ။ ဘ၀မွာ ဘာေတြကို ဦးတည္ ေဆာင္ရြက္ေနၾကသလဲဆိုတာကို ေဖာ္ျပပါပံုေလးနဲ႔ အလြယ္တကူ ျခံဳ ငံုသံုးသပ္ ေလ့လာႏိုင္ပါတယ္။

တစ္ခါတစ္ေလ ပံုတစ္ပံုက စာသားေတြ၊ စာေၾကာင္းေတြထက္မ်ား စြာ ထာ သြားပါတယ္။ ဒီပံုေလးကိုပဲ ၾကည့္ၾကည့္ပါ။ လူသားေတြမွာ မ်ား ေသာ အားျဖင့္ ရည္မွန္းခ်က္၊ ဦးတည္ရာ(Goals) ေလးခုရွိတယ္လို႔ ေယဘုယ် ဆိုႏုိင္ပါတယ္။ အဲဒီ ဦးတည္ရာေတြကေတာ့-

(၁) ေရတိုအက်ိဳ း အျမတ္ရလိုမႈ (Short-term Profit)

ဒါကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အလုပ္အကိုင္၊ စီးပြားေရးတစ္ခုခုကို လုပ္ကိုင္ျပီး ကာလတိုမွာ မိမိရဲ႕ ၀င္ေငြတိုးပြားလာေအာင္ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္တာပါ။ လူသားဟာ သူရဲ႕ ေန႔စဥ္ဘ၀မွာ စား၀တ္ေနေရး လိုအပ္ခ်က္ေတြနဲ႔ လႈပ္ရွားရပ္တည္ေနရတာ ျဖစ္တဲ့အတြက္ ေရတိုအက်ိဳ း အျမတ္၊ ၀င္ေငြရရွိေအာင္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔ကလည္း အေရးပါပါတယ္။

(၂) ေရရွည္အက်ိဳ း အျမတ္ရလိုမႈ (Long-term)

ဒါကေတာ့ သက္ဆိုင္ရာ အလုပ္အကိုင္၊ စီးပြားေရး တစ္ခုခုကို လုပ္ကိုင္ျပီး အသိပညာနဲ႔ အေတြ႔အၾကံဳ ေတြ တိုးပြားရရွိလာေအာင္ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္တာပါ။ တစ္နည္းအားျဖင့္ မိမိရဲ႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းဆိုင္ရာ ဖြ႔ံျဖိဳ း တိုးတက္မႈ (Professional Development) ျဖစ္လာေအာင္ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္တဲ့ သေဘာပါ။

(၃) ေရတိုေပ်ာ္ရႊင္လိုမႈ (Short- term happiness)

လူေတြဟာ သူတို႔ဘ၀မွာ လုပ္ကိုင္ေနၾကတ့ဲ အလုပ္အကိုင္ေတြ၊ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းေတြၾကားက ေပ်ာ္ရႊင္မႈ ကိုလည္း လိုလားၾက၊ လိုခ်င္ၾကပါတယ္။ စေန၊ တနဂၤေႏြလို အားလပ္ရက္ေတြမွာ မိသားစုနဲ႔ ေလွ်ာက္လည္တာတို႔၊ အပန္းေျဖခရီးထြက္တာတို႔ကို ဆိုလိုတာပါ။

(၄) ေရရွည္ေပ်ာ္ရႊင္လိုမႈ (Long- term happiness)

လူဆိုတာဟာ မိမိေနထိုင္ေနတဲ့ လ၀မွာ ၊ မိမိလုပ္ကိုင္ေနတဲ့ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း အလုပ္အကိုင္မွာ ေပ်ာ္ရႊင္ဖို႔၊ စိတ္ေက်နပ္ ႏွစ္သက္ဖို႔၊ အဓိပၸါယ္ရွိစြာ လုပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔လည္း အေရးၾကီးပါတယ္။ ဘ၀ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ ပီျပင္ထင္ရွားလာေစဖို႔၊ မိမိရဲ႕ ရပ္တည္မႈ တစ္ခုဟာ အဓိပၸါယ္ ျပည့္၀လာေစဖို႔ ဦးတည္ေဆာင္ရြက္ရတာ မ်ိဳ း ေတြလည္း ရွိပါတယ္။

ဒါ့ေၾကာင့္မို႔ ကိုယ္ရဲ႕ ဘ၀မွာ ဘယ္လိုဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြပဲခ်ခ်၊ ဥပမာ- သင္တန္းတစ္ခုကို စတတ္ဖို႔၊ တကၠသိုလ္တစ္ခုခုကို ေလွ်ာက္ထားဖို႔၊ ကေလးယူသင့္ မယူသင့္၊ အလုပ္အကိုင္ ေရြးခ်ယ္မႈ စတဲ့ ဘယ္လို ဆံုးျဖတ္ခ်က္မ်ိဳ း ကိုပဲ ခ်ခ်။ ဒီ ဦးတည္ရာေလးတစ္ခုအနက္ ကိုယ္က ဘယ္ကို ဦးတည္တာလဲ၊ ဘာေတြကို ရခ်င္တာလဲ စသျဖင့္ တိတိပပ တိတိက်က် ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရင္ေတာ့ ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္မႈ နဲ႔ ပိုမိုနီးစပ္လာႏိုင္ၾကမွာ ေပါ့။

တစ္ခါတေလမွာ ဒီ ဦးတည္ရာေလးခုအနက္ ႏွစ္ခု၊ သံုးခုကို ေပါင္းျပီး ဦးတည္ေနတာမ်ိဳ း လည္း ျဖစ္ႏိုင္တယ္ဆိုတာကို သတိခ်ပ္ရပါမယ္။

Ref: The Change Book

By: Mihael Krogerous and Roman Tschappeler.

ကိုယ့္ကားကို ကိုယ္ေမာင္းပါ

ဘ၀ ဆိုတာ ကားတစ္စီး ျဖစ္ပါတယ္။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကေတာ့ ဘ၀ ဆိုတဲ့ ကားေပၚမွာ ေမာင္းႏွင္တဲ့သူ၊ တစ္နည္းအားျဖင့္ ကိုယ့္ကားကို ကိုယ္ေမာင္းတဲ့သူေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္သလို သူမ်ား ေတြ ေမာင္းတဲ့ ကားေပၚမွာ စီးနင္းတဲ့ ခရီးသည္ေတြလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဥပမာ - အိမ္ေထာင္ဦးစီး ေယာက်္ားတစ္ေယာက္ဟာ သူ႔ရဲ႕ မိသားစုမွာ ေတာ့ သူက ကားေမာင္းသူ (Driver) ျဖစ္ျပီး သူ႔ရဲ႕ မိသားစု၀င္ (Family Member) ေတြကေတာ့ သူ႔ရဲ႕ ကားကို စီးနင္းေနတဲ့ ခရီးသည္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ တစ္ခ်ိန္တည္းမွာ သူဟာ ကုမၸဏီတစ္ခုမွာ အလုပ္လုပ္ကုိင္ေနတယ္ဆိုရင္ သူအလုပ္လုပ္ေနတဲ့ ကုမၸဏီမွာ ေတာ့ သူဟာ ခရီးသည္ စီးနင္းသူျဖစ္ျပီး ကုမၸဏီကို ဦးေဆာင္ေနတဲ့ MD ဟာ ေမာင္းႏွင္သူ (Driver) ျဖစ္ပါတယ္။ ဘ၀မွာ စာေရးသူတို႔အေနနဲ႔ ကားေမာင္သူ (Driver) အျဖစ္ တစ္ခါတေလမွာ ေမာင္းႏွင္ရသလို တစ္ခါတေလမွာ လည္း ခရီးသည္ေတြအျဖစ္ စီးနင္းေနၾကရတာ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္က ေမာင္းႏွင္ေနရတဲ့ အခါမွာ ပဲျဖစ္ျဖစ္၊ ကိုယ္က စီးနင္းလုိက္ပါေနရတဲ့ အခါမွာ ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ကိုယ္ေမာင္းတဲ့ကား၊ ကိုယ္စီးနင္းတဲ့ကားကို လမ္းေၾကာင္းမွန္မွန္၊ အရွိန္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ေအာင္ျမင္စြာ ေမာင္းႏွင္စီးနင္းႏိုင္ၾကဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဟုတ္ျပီ။ ဒါဆို ကားတစ္စီး အရွိန္ေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ေမာင္းႏွင္ႏိုင္ဖို႔ ဘယ္ဟာက အေရးအၾကီးဆံုးလဲဆိုတာ စဥ္းစားစရာ ရွိလာပါတယ္။

ကားတစ္စီး ေမာင္းႏွင္ဖို႔အတြက္ ဓာတ္ဆီ၊ ေလာင္စာဆီ စတဲ့ စြမ္းအင္ (Energy) ေတြ လိုအပ္တယ္ဆိုတာ အားလံုးအသိျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ လိုပါပဲ ဘ၀ဆိုတဲ့ကားကို ေမာင္းႏွင္ဖို႔အတြက္ စြမ္းအင္ (Energy) ကေတာ့ ေယဘုယ်အားျဖင့္ (၂) မ်ိဳ း ရွိပါတယ္။ အဲဒါကေတာ့ -

အေကာင္းျမင္စြမ္းအင္ (Positive Energy) နဲ႔အဆိုးျမင္စြမ္းအင္ (Negative Energy) တို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စာေရးသူတို႔ အေနနဲ႔ မိမိတို႔ရဲ႕ ဘ၀ကားမွာ Negative Energy ေတြကို နည္းႏိုင္သမွ် နည္းေအာင္ ၾကိဳ း စားျပီး Positive Energy ေတြကို မ်ား ႏိုင္သမွ် မ်ား ေအာင္ ထည့္သြင္းႏိုင္ပါက ဘ၀ခရီးကို ေမာင္းႏွင္တဲ့ေနရာမွာ ပိုမိုလ်င္ျမန္ ခရီးေရာက္ႏိုင္ၾကမွာ ပါ။

စာေရးသူတို႔ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အျပဳ သေဘာေခြး (Positive Dog) တစ္ေကာင္စီနဲ႔ အဆိုးျမင္ေခြး (Negative Dog) တစ္ေကာင္စီ ရွိၾကပါတယ္။ ဒီ Positive Dog နဲ႔ Negative Dog ဟာ တစ္ေကာင္နဲ႔ တစ္ေကာင္ အျမဲတမ္း ကိုက္ေနၾကပါသတဲ့။ ကဲ ….. ဒီႏွစ္ေကာင္ ကိုက္ျပီဆိုရင္ စာဖတ္သူတို႔ အေနနဲ႔ ဘယ္ေခြးကို ႏိုင္ေစခ်င္ပါသလဲ။ အေျဖက ရွင္းရွင္းေလးပါ။ Positive Dog ကိုပဲ ႏိုင္ေစခ်င္ၾကမွာ ေပါ့။

ကဲ ….. ဒီလုိဆိုရင္ အဲဒီ Positive Dog ကို အႏိုင္ရေအာင္ ဘယ္လိုလုပ္ရမလဲဆိုတာကလည္း စဥ္းစားစရာ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒါက လည္း ရိုးရိုးေလးပါ။ ေခြးႏွစ္ေကာင္ ကိုက္ၾကျပီဆိုရင္ ဘယ္ေခြးက အႏိုင္ရပါသလဲ။ ၀ျဖိဳ း ျပီး အေကာင္ၾကီးတဲ့ေခြးက အႏိုင္ရစျမဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္မို႔ စာေရးသူတို႔ အေနနဲ႔ Positive Dog ကို အႏိုင္ရေစခ်င္တယ္ဆိုရင္ အေျဖက ရွင္းရွင္းေလးပါ။ Positive Dog ကို ၀ျဖိဳ း သထက္ ၀ျဖိဳ း လာေအာင္ အစာေရစာ ေကြ်းဖို႔လိုျပီး Negative Dog ကိုေတာ့ ပိန္ခ်ံဳ း ခ်ည့္နဲ႔ အားနည္းလာေအာင္ အစာေရစာျဖတ္ထားဖို႔ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီလိုဆိုရင္ေတာ့ Positive Dog က တစ္စတစ္စ အားေကာင္းလာျပီး စာေရးသူတို႔ရဲ႕ ခႏၶာကိုယ္ထဲမွာ အေကာင္းျမင္စြမ္းအင္ Positive Energy ေတြ တစ္စ တစ္စ မ်ား ျပားလာကာ စာေရးသူတို႔ရဲ႕ ဘ၀ကားလည္း ခရီးေရာက္လာႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

အျပဳ သေဘာ Energy ေတြ မ်ား ျပားလာတာနဲ႔ အမွ် စာေရးသူတို႔ရဲ႕ ကားကုို ျမင့္မားလာတဲ့ အရွိန္ (speed) နဲ႔အညီ ေကာင္းမြန္မွန္ကန္စြာ ထိန္းေက်ာင္းေမာင္းႏွင္ႏိုင္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဒီလို ေမာင္းႏွင္ႏိုင္ဖို႔ အတြက္ လိုက္နာရမယ့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း (၁၀) ခ်က္ကိုလည္း စာဖတ္သူတို႔ အတြက္ မွ်ေ၀ေပးလိုက္ပါတယ္။ ၾကည့္ၾကည့္လိုက္ၾကရေအာင္ပါ။

ဘ၀ကားကို အေကာင္းမြန္ဆံုး ေမာင္းႏွင္ႏိုင္ဖို႔ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း (၁၀) ခ်က္

(၁) သင္ဟာ သင့္ကားရဲ႕ ကားေမာင္းသူ (Driver) ပါ။

(၂) မွန္ကန္တဲ့ ဆႏၵ (Desire) ၊ အနာဂတ္ျမင္ကြင္းက်ယ္ (Vision) နဲ႔ အာရံုစူးစိုက္မႈ ေတြကို အသံုးျပဳ ျပီး သင့္ရဲ႕ ကားကို မွန္ကန္တဲ့လမ္းေၾကာင္းမွာ ေရြ႕လ်ားေမာင္းႏွင္ႏိုင္ပါေစ။

(၃) သင့္ရဲ႕ ကားကို အျပဳ သေဘာ စြမ္းအား (Positive Energy) ျဖင့္ ေမာင္းႏွင္ပါ။

(၄) သင့္ရဲ႕ ကားေပၚကို လိုက္ပါစီးနင္းမယ့္ ခရီးသည္ေတြကို ဖိတ္ေခၚပါ။ သင္နဲ႔အတူ သူတို႔သြားမယ့္ ခရီးလမ္းေၾကာင္းကို ရွင္းလင္းေျပာၾကား မွ်ေ၀ပါ။

(၅) သင့္ရဲ႕ ကားေပၚမွာ မလိုက္ပါလိုသူ၊ လိုက္ပါရန္ ျငင္းဆန္သူေတြ အတြက္ သင့္ရဲ႕ အခ်ိန္ကို အလဟႆ အျဖစ္မခံပါနဲ႔။

(၆) သင့္ရဲ႕ ကားေပၚမွာ စြမ္းအင္ ေသြးစုပ္ဖုတ္ေကာင္ (Energy Vampires) ေတြကို လံုး၀ လံုး၀ လက္မခံပါနဲ႔။

(၇) သင့္ရဲ႕ ကားေပၚမွာ ခရီးသည္ ပိုမိုလိုက္ပါေရးအတြက္ ရႊင္လန္းတက္ၾကြစြာ ဆြဲေဆာင္ပါ။

(၈) သင့္ရဲ႕ ကားေပၚက ခရီးသည္ေတြကို ခ်စ္ပါ။

(၉) သင့္ရဲ႕ ကားကို ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိစြာ ေမာင္းႏွင္ပါ။

(၁၀) ကားေမာင္းေနစဥ္အတြင္း ေပ်ာ္ရႊင္တက္ၾကြရႊင္လန္းပါေစ။

ကဲ ….. ဘယ္လိုလဲ မိတ္ေဆြ။

သင့္ကို အခုပဲ ကြ်န္ေတာ္ရဲ႕ ကားေပၚက ဖိတ္ေခၚပါတယ္။

သင္လည္း သင့္ရဲ႕ မိသားစုေတြ….

မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြ….

လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖတ္ေတြ….

၀ယ္သူ (Customer) ေတြ ….

ကို သင့္ရဲ႕ ကားေပၚကို ဖိတ္ေခၚလိုက္ပါ။ ျပီးရင္ေတာ့ Positive Energy ကို အျပည့္ျဖည့္ ရည္ရြယ္ခ်က္ဆီ၊ ေအာင္ျမင္မႈ ဆီကို အရွိန္အဟုန္ျဖင့္ ေမာင္းႏွင္လိုက္ပါေလ။ ေလးနက္တဲ့ ယံုၾကည္မႈ အတြက္ အံ့မခန္း ေအာင္ျမင္မႈ ေတြက သင့္ကို ေစာင့္ၾကိဳ ေနပါတယ္။

See you at the Top!

လင္းသိုက္ညြန္႔ (ျမန္မာေျမ)

ယံုၾကည္မႈ

မိမိကိုယ္ကိုယ္ ဘ၀မွာ ဘာေတြတန္ဖိုးလဲဆိုတာ သိခ်င္ရင္ ဘ၀မွာ ကိုယ္တန္ဖိုး အထားဆံုးအရာ (၁၀) ကိုခ်ေရးလိုက္ပါ။ ေသေသခ်ာခ်ာ စဥ္းစားျပီးေတာ့မွ ေရးေစခ်င္ပါတယ္။

ဘ၀မွာ မိမိ တန္ဖိုးအထားဆံုးအရာ (၁၀) ခု……..

၁။ ……………(မိမိ ဘ၀ အတြက္ ပထမဆံုး အေရးၾကီးဆံုး)

၂။ ……………(မိမိ ဘ၀ အတြက္ ဒုတိယ အေရးၾကီးဆံုး)

၃။ ……………(မိမိ ဘ၀ အတြက္ တတိယ အေရးၾကီးဆံုး)

၄။

၅။

၆။

၇။

၈။

၉။

၁၀။

ခုလို မိမိဘ၀အတြက္ အေရးၾကီးဆံုး၊ တန္ဖိုးအထားဆံုးအရာေတြကို သိရွိျပီဆိုရင္ ဒီအရာေတြကို မိမိဘ၀ ေအာင္ျမင္ေရးအတြက္ အမွန္တကယ္ ျပည့္စံုရရွိလာေအာင္ အဆင့္ဆင့္ ဆက္လက္ၾကိဳ း စား သြားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဘ၀မွာ ေအာင္ျမင္ဖို႔အတြက္ လိုအပ္တဲ့ အရာေတြ မ်ား စြာ ရွိတဲ့ အနက္ အလိုအပ္ဆံုး အရာတစ္ခုကို ေျပာပါဆိုရင္ေတာ့ “ယံုၾကည္မႈ ” လို႔ ေျဖရပါလိမ့္မယ္။ ဟုတ္ပါတယ္။ ယံုၾကည္မႈ ဆိုတာဟာ ေအာင္ျမင္ဖို႔ အတြက္ မရွိမျဖစ္ အလိုအပ္ဆံုး အရာတစ္ခုပါ။

ဘာကိုယံုၾကည္ရမွာ လဲဆိုေတာ့ ပထမဦးဆံုး “ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ေအာင္ျမင္ႏိုင္တယ္” ဆိုတာ ယံုၾကည္ရပါမယ္။ ဘ၀မွာ အာင္ျမင္လိုသူတစ္ေယာက္ဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္ဖို႔ လိုသလို တျခားသူေတြကိုလည္း ယံုၾကည္ဖို႔ ယံုၾကည္တတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။

ယံုၾကည္မႈ ဆိုတာ စက္၀ိုင္းတစ္ခုရဲ႕ အခ်င္း၀က္လိုပါပဲ။ ဆုိပါစို႔ ကိုယ္က ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လဲ ယံုၾကည္မႈ ရွိတယ္။ လူေတြကိုလဲ ယံုၾကည္တယ္ဆိုရင္ ကိုယ့္ရဲ႕ အခ်င္း၀က္ ယံုၾကည္မႈ က ၾကီးပါတယ္။ ဒီလိုဆိုရင္ ဒီပံုအတိုင္း …

ကိုယ့္ရဲ႕ စက္၀န္း လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္တဲ့ အတိုင္းအတာပမာဏက ၾကီးပါတယ္။ အဲ … ကိုယ္က ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လဲ သိပ္မယံုဘူး။ လူေတြ၊ အျခားသူေတြကိုလဲ သိပ္မယံုၾကည္ဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ကိုယ့္ရဲ႕ အခ်င္း၀က္က ေသးပါလိမ့္မယ္။ ဒီလိုဆိုရင္ေတာ့ ဒီပံုအတိုင္း …

ယံုၾကည္မႈ အခ်င္း၀က္ ေသးငယ္တဲ့ အေလ်ာက္ ကိုယ္ရဲ႕ စက္၀န္းလုပ္ႏိုင္ ကိုင္ႏိုင္တဲ့ အတိုင္းအတာပမာဏ ဟာ ေသးငယ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲ ကိုယ္က ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္လည္း မယံုဘူး။ လူေတြကိုလဲ မယံုဘူးဆိုရင္ေတာ့ ယံုၾကည္မႈ အခ်င္း၀က္ လံုး၀ကိုမရွိတဲ့ အတြက္ ဒီပံုအတိုင္း …

စက္၀ိုင္းကို ဆြဲလို႔ရမွာ မဟုတ္ပါဘူး။

ဒါေၾကာင့္မို႔ ေအာင္ျမင္ခ်င္တဲ့ လူတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ ေအာင္ျမင္ခ်င္တယ္ဆိုရင္ မိမိကိုယ္တိုင္ေရာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကိုေရာ ယံုၾကည္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ကမၻာ႔စီမံခန္႔ခြဲမႈ (Management) ေလာကမွာ ေတာ့ ယံုၾကည္မႈ (Trust) ပတ္သက္လာရင္ အဆိုးဆံုးက မာဖီးယားဂိုဏ္း ေတြရဲ႕ မာဖီးယား Trust လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

မာဖီးယားဂိုဏ္းေတြမွာ ေဂါ့ဒ္ဖားသားလို႔ေခၚတဲ့ လူဆိုးဂိုဏ္း ေခါင္းေဆာင္ေတြ၊ ေမြးစားအေဖေတြက သူတုိ႔ရဲ႕ သားေတြကို ခပ္ငယ္ငယ္အရြယ္မွာ ခုလို သင္ၾကားပါတယ္။ ပထမဦးဆံုး သူတို႔ရဲ႕ သားေလးကို ခပ္ျမင့္ျမင့္ တစ္ေနရာမွာ တင္ထားပါတယ္။ ျပီးရင္ ေဂါ့ဒ္ဖားသားၾကီးက ေအာက္ကေန လက္ဆန္႔တန္းျပီး …

“သားေရ ခုန္ခ်လိုက္ ……….ခုန္ခ်လိုက္ …” လို႔ ေျပာပါတယ္ ဒီေတာ့ကေလးေလးက …

“ေဖေဖ အျမင့္ၾကီးပဲ သားခုန္ခ်ရင္ နဖူးကြဲ ဒူးျပဲျဖစ္မွာ ေပါ့ ” လို႔ေျပာတဲ႔အခါ ေဂါ့ဒ္ဖားသားက ..

“မျဖစ္ပါဘူး သားရယ္ ခုန္ခ်မွာ သာ ခုန္ခ်လိုက္စမ္းပါ၊ ေအာက္ေရာက္ရင္ ေဖေဖ ဖမ္းမွာ ေပါ့” လို႔ ျပန္ေျပာပါတယ္။ ဒီေတာ့ သူ႔သားေလးက ခုန္လဲ ခုန္ခ် လိုက္ေရာ ေအာက္နားေရာက္ခါနီး မွာ ေဂါ့ဒ္ဖားသားဟာ လက္ကို ေနာက္ျပန္ရုပ္ျပီး ခပ္တည္တည္ေနေတာ့ သူ႔ရဲ႕ သားေလးခမ်ာ နဖူကြဲ ဒူးျပဲေပါ့။ ျပီးမွ ေဂါ့ဒ္ဖားသားက သူ႔ရဲ႕ သားကိုၾကည့္ျပီး ေျပာပါတယ္။

“ဒီမွာ မွတ္ထားသား ….. တို႔ေလာကမွာ ကိုယ့္အေဖကိုေတာင္ ကိုယ္ မယံုနဲ႔”

တဲ့။ အဲသလို မာဖီးယားေလာကမွာ သစၥာတရားေတြ ပ်က္ယြင္းလာျပီး ယံုၾကည္မႈ ေတြ ကင္းမဲ့လာတာေၾကာင့္ ယေန႔မွာ အေမရိကန္အစိုးရက မာဖီးယားဂိုဏ္းေတြကို တစ္စတစ္စ ျဖိဳ ခြဲလာႏိုင္တာ ျဖစ္ပါတယ္။

တကယ့္တကယ္မွာ ယေန႔ စာေရးသူတို႔ ျမန္မာလူငယ္ေတြရဲ႕ Trust က မာဖီးယား Trust ထက္ပိုဆိုးပါတယ္။

စာေရးသူတို႔ ျမန္မာ့လူေဘာင္မွာ စာေရးသူတို႔ အရြယ္ေရာက္လာတာနဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက စားေရးသူတို႔လူငယ္ေတြကို စကားပံုေတြကတစ္ဆင့္ ခုလို သင္ၾကားေပးပါတယ္။

“ကိုယ္က က်ဴ း ရင္ ကိုယ့္ဒူးေတာင္ ကုိယ္မယံုနဲ႔”

တဲ့ ကဲ … ေကာင္းၾကေရာ။ မာဖီးယား Trust က အေဖ နဲ႔သားမယံုခိုင္းတာကမွ အေဖတစ္ေယာက္ သားတစ္ေယာက္ တစ္ေယာက္ခ်င္းဆီ။ ျမန္မာ Trust က အေပၚပိုင္းက ကိုယ္က … ေအာက္ပိုင္းကို မယံုနဲ႔တဲ့ ။ ဒီလို ယံုၾကည္မႈ မ်ိဳ း နဲ႔ ဒီမိုကေရစီႏိုင္ငံေတာ္သစ္ၾကီးမွာ စာေရးသူတို႔တစ္ေတြ ဘယ္လို ေရွ႕ဆက္ၾကမွာ လဲ။ လူတစ္ဦး တစ္ေယာက္ခ်င္းေအာင္ျမင္ဖို႔ ပဲျဖစ္ျဖစ္ ႏိုင္ငံႏွင့္လူမ်ိဳ း အာင္ျမင္ဖို႔ပဲ ျဖစ္ျဖစ္ ယံုၾကည္မႈ ဟာ မရွိမျဖစ္ လိုအပ္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ေအာင္ျမင္မႈ နဲ႔ SMART က်တဲ့ ပန္းတိုင္မ်ား

ေအာင္ျမင္မႈ ဆီကို ခ်ီတက္တဲ့ ခရီးလမ္းမွာ ယံုၾကည္မႈ ဟာ အလြန္ အေရးပါပါတယ္။ ဘာကို ယံုရမလဲဆိုေတာ့ လူေတြကို ယံုရပါမယ္။ ပတ္၀န္းက်င္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ကို တတ္ႏိုင္သမွ် ယံုၾကည္ဖို႔ ၾကိဳ း စားရပါမယ္။ အေရးၾကီးဆံုးကေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ယံုၾကည္ ရပါမည္။ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ဘာကို ယံုၾကည္ရမွာ လဲဆိုေတာ့ …..

“ ဘ၀မွာ ကိုယ္ေအာင္ျမင္ႏိုင္တယ္” ဆိုတာ ကို အၾကြင္းမဲ့ ယံုၾကည္ဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

အဲသလို အျပည့္အ၀ ယံုၾကည္မႈ ရွိျပီးျပီဆိုရင္ေတာ့ ဘ၀ ေအာင္ျမင္မႈ ၊ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္း ေအာင္ျမင္မႈ ၊ ႏိုင္ငံႏွင့္လူမ်ိဳ း ေအာင္ျမင္မႈ အတြက္ အေရးပါလွတဲ့ ေနာက္ထပ္ အရာတစ္ခုက SMART က်တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ပန္းတိုင္ ျဖစ္ပါတယ္။ မွန္ပါတယ္ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္တိုင္းဟာ ေအာင္ျမင္မႈ မွန္သမွ်ရဲ႕ အစပ်ိဳ း ေမြးဖြားရာ ျဖစ္ပါတယ္။ သေဘၤာတစ္စင္းဟာ ဆိပ္ကမ္းတစ္ခုက ခြာတာနဲ႔ ေနာက္ထပ္ကပ္ရမယ့္၊ သြားရမယ့္ ဆိပ္ကမ္းကိုသိပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ကပ္ရမယ့္ ဆိပ္ကမ္းကို မသိတဲ့ သေဘၤာဟာ ပင္လယ္ထဲမွာ တ၀ဲ၀ဲလည္ေနမွာ အေသအခ်ာပါပဲ။ စာေရးသူတို႔ရဲ႕ ဘ၀မွာ လဲ ဒီလိုပါပဲ။

စာဖတ္သူ အေနနဲ႔ အခု ကိုယ္ေနထိုင္တဲ့ျမိဳ ႕ ကေန ကျခား ျမိဳ ႕ တစ္ျမိဳ ႕ ကို သြားမယ္ဆိုပါစို႔။ အဲဒီ ျမိဳ ႕ ကို သြားမယ္ဆိုတာ ေသခ်ာတဲ့ ကားေပၚမွာ ပဲ တက္ထိုင္မွာ အေသအခ်ာပါပဲ။ ဘယ္ကို သြားမယ္မွန္း မသိ တဲ့ ကားေပၚမွာ ဘယ္သူမွ တက္မထိုင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဘ၀ဆိုတဲ့ ခရီးကိုေတာ့ သူေရးသူတို႔ဟာ ဘယ္ကိုေရာက္မယ္မွန္း မသိဘဲ သြားေနၾကတာက မ်ား ပါတယ္။

စာေရးသူတို႔တစ္ေတြ တစ္ဦးတစ္ေယာက္ခ်င္းမွာ ေရာ၊ ႏိုင္ငံလိုက္ လူမ်ိဳ း လိုက္မွာ ေရာ တိက်တဲ့ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ရွိၾကပါသလား။ ဥပမာ - ကြ်န္ေတာ္ ျမန္မာကေလး၊ ျမန္မာ လူငယ္ေလး တစ္ေယာက္ကို ခုလိုေမးပါတယ္။

“ သားၾကီးလာရင္ ဘာျဖစ္ခ်င္လဲ ”

“ သားၾကီးလာရင္ ဆရာ၀န္ၾကီး ျဖစ္ခ်င္တယ္”

စသည္ျဖင့္ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ား က ေျဖလိမ့္ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကြ်န္ေတာ္က အဲဒီ ေမးခြန္းကိုပဲ စင္ကာပူ ကေလးေလးတစ္ေယာက္၊ ဂ်ပန္ ကေလးေလးတစ္ေယာက္၊ အေမရိကန္ ကေလးေလးတစ္ေယာက္ ကို ေမးတယ္ဆိုပါစို႔ ။ သူတို႔က ခုလို ျပန္ေျဖပါတယ္။

“သားၾကီးလာရင္ အသက္(၄၀) ျပည့္တဲ့အခါမွာ ႏွလံုးေရာဂါ အထူးကု ဆရာ၀န္ တစ္ေယာက္ျဖစ္ခ်င္တယ္”

စသည္ျဖင့္ပါ။ ဒါဟာ အလြန္ စမတ္(SMART) က်တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ ပါ။

ဟုတ္ပါျပီ။ ဒါဆိုရင္ စာေရးသူတို႔ အေနနဲ႔ စမတ္က်တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ရည္မွန္းခ်က္ေတြကို ဘယ္လို ခ်မွတ္ၾကပါမလဲ။ စမတ္(SMART) ဆိုတာဟာ အဂၤလိပ္အကၡရာ SMART ဆိုတဲ့ စကားလံုးကို အတိုေကာက္ S,M,A,R,T ဆိုျပီး တစ္လံုးခ်င္းယူထားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ SMART က်တဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ဆိုတာကေတာ့ …..

-Specific (တိက်မႈ )

မိမိရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ တိက်မႈ ရွိရပါမယ္။ ဆရာ၀န္ၾကီး ျဖစ္ခ်င္တယ္ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ မတိက်ပါဘူး။ ဆရာ၀န္ဆိုတာ အမ်ိဳ း မ်ိဳ း ရွိပါတယ္။ ရိုးရိုးဆရာ၀န္လား ၊ အထူးကု ဆရာ၀န္လား၊ ႏွလံုးေရာဂါ အထူးကုလား၊ ေမ့ေဆး ဆရာ၀န္လား စသည္ျဖင့္ပါ။

-Measurable (တိုင္းတာႏိုင္မႈ )

ကိုယ့္ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ တိုင္းတာႏိုင္ရပါမယ္။ ဥပမာ - သူေဌးၾကီး ျဖစ္ခ်င္တယ္တယ္ဆိုတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္မ်ိဳ း ဟာ Measurable မျဖစ္ပါဘူး။ သူေဌးၾကီးျဖစ္ခ်င္တယ္ ဆိုတာ ဘယ္လိုသူေဌးၾကီးျဖစ္ခ်င္တာလဲ။ ကိုယ့္ျမိဳ ႕ မွာ အခ်မ္းသာဆံုးလား ……၊ ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာ အခ်မ္းသာဆံုး သူေဌးၾကီး ျဖစ္ခ်င္တာလား …။ တစ္ကမၻာလံုးမွာ အခ်မ္းသာဆံုး သူေဌၾကီး ျဖစ္ခ်င္တာလား …။ ေနာက္ သူေဌးၾကီး ျဖစ္ဖို႔ဆိုတာ ဘယ္ေလာက္ထိ ခ်မ္းသာတဲ့ သူေဌးၾကီး ျဖစ္ခ်င္တာလဲ သိန္းတစ္ရာလား …၊ သိန္းတစ္ေထာင္လား …၊ သိန္းတစ္ေသာင္းလား …၊ သိန္းတစ္သန္းလား …. စသည္ျဖင့္ပါ။

-Achievable(ရယူႏိုင္စြမ္းရွိမႈ )

ကိုယ့္ရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ဟာ ရယူႏိုင္စြမ္းရွိတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ ျဖစ္ရပါမယ္။ ဥပမာ- ကိုယ့္က အသံက ဘဲသံထြက္ျပီး ဂတ္ ဂတ္ ဂတ္ ျဖစ္ေနရင္၊ အသံလံုး၀ မထြက္ရင္ ဘယ္လိုမွ အဆိုေတာ္ျဖစ္ခ်င္လို႔ မရပါဘူး။ ဥပမာ - ရယူႏိုင္ေျခ၊ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ ေတးေရးဆရာမ ်ိဳ း ၊ ျဖစ္ႏိုင္ေျခရွိတဲ့ ရည္မွန္းခ်က္မ်ိဳ း ေျပာင္းထားဖို႔ ျဖစ္ပါတယ္။

- Realistic (လက္ေတြ႕ က်မႈ )

ေအာင္ျမင္ေရးစာေတြ ၊ ေအာင္ျမင္ေရးစာအုပ္ အဆက္ဆက္က ေျပာပါတယ္။

“ဘ၀မွာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာ ဘာမွ မရွိဘူးတဲ့”

မွန္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ စာေရးသူက တစ္ခု ထပ္ျဖည့္လိုပါတယ္။ “ဘ၀မွာ မျဖစ္ႏိုင္ဘူးဆိုတာ ဘာမွမရွိပါဘူး။ အားလံုး ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ တစ္ၾကိမ္တည္းေတာ့ အားလံုး မရႏိုင္ပါဘူး” အဆင့္ဆင့္ Step by Step ၾကိဳ း စားၾကရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။

ဥပမာ - စာေရးသူ အေနနဲ႔ ဒီေန႔ ဘာမွ မဟုတ္ေသးဘူး။ မနက္ျဖန္ အဲလိဇဘတ္ ဘုရင္မၾကီးနဲ႔ ညစာအတူစားခ်င္ပါတယ္ဆိုျပီး လုပ္လို႔ မရပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ စာေရးသူ ၾကိဳ း စားရင္ေတာ့ ေနာင္တစ္ေန႔ ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္လာႏိုင္တဲ့ သေဘာျဖစ္ပါတယ္။

-Time Limitation (အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခ်က္ရွိမႈ )

ဒါကေတာ့ ရွင္းပါတယ္။ ဘ၀မွာ မိမိရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္၊ ရည္ရြယ္ခ်က္ မွန္သမွ်ဟာ အခ်ိန္ကန္႔သတ္ခ်က္ ရွိဖို႔လိုပါတယ္။ ဥပမာ သူေဌးၾကီး ျဖစ္ခ်င္တယ္။ မေသမခ်င္း စသျဖင့္ လုပ္လို႔မရပါဘူး။ ငါသည္ အသက္ (၄၅) ႏွစ္မွာ ထိပ္တန္းေအာင္ျမင္တဲ့ ကုမၸဏီတစ္ခုရဲ႕ MD ျဖစ္ရမယ္ စသည္ျဖင့္ မိမိရဲ႕ ရည္မွန္းခ်က္ကို SMART က်က် ခ်မွတ္ရပါမယ္။

လူတစ္ဦးခ်င္းစီရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ စမတ္က်လာတာႏွင့္ အမွ် ႏိုင္ငံႏွင့္ လူမ်ိဳ း ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္၊ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ စမတ္က်လာမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ စမတ္က်တဲ့ ရည္မွန္းခ်က္ေတြ ရွိလာတာ နဲ႔ တစ္၀က္ ေအာင္ျမင္ေနျပီ ျဖစ္ပါတယ္။